Παρά τη σημαντική πρόοδο στην πρόληψη της ηπατίτιδας Β και C, η Ευρώπη κινδυνεύει να μην πετύχει τον στόχο του 2030 για την εξάλειψη της ιογενούς ηπατίτιδας ως απειλής για τη δημόσια υγεία. Σύμφωνα με νέα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), η άνιση εφαρμογή βασικών μέτρων πρόληψης και θεραπείας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο.
Η ανακοίνωση έγινε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας, με το ECDC να επισημαίνει ότι, παρότι έχουν σημειωθεί μεγάλες βελτιώσεις, εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη εξακολουθούν να ζουν με χρόνια λοίμωξη από τον ιό της ηπατίτιδας Β ή C, συχνά χωρίς να το γνωρίζουν.
«Κανείς δεν θα έπρεπε να πεθαίνει από μια ασθένεια που μπορεί να προληφθεί, να διαγνωστεί και να θεραπευτεί», δήλωσε ο Bruno Ciancio από το ECDC.
Όπως πρόσθεσε: «Ωστόσο, εκατομμύρια Ευρωπαίοι ζουν με χρόνιες λοιμώξεις από ηπατίτιδα Β ή C – συχνά χωρίς να το γνωρίζουν – οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες, όπως η ηπατική ανεπάρκεια ή ο καρκίνος του ήπατος. Η Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας αποτελεί μια καλή ευκαιρία να θυμηθούμε ότι υπάρχουν ήδη αποτελεσματικές λύσεις για τον έλεγχο της ιογενούς ηπατίτιδας. Η συλλογική μας πρόκληση είναι να διασφαλίσουμε ότι αυτές οι σωτήριες παρεμβάσεις είναι διαθέσιμες σε όλους όσοι τις χρειάζονται».
Μεγάλη πρόοδος στην πρόληψη της ηπατίτιδας Β
Η Ευρώπη έχει καταγράψει σημαντική πρόοδο, ιδιαίτερα στην προστασία των παιδιών. Ο επιπολασμός της ηπατίτιδας Β σε παιδιά κάτω των πέντε ετών έχει πλέον φτάσει σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα, κυρίως χάρη στα προγράμματα εμβολιασμού.
Παράλληλα, ο συστηματικός έλεγχος για ηπατίτιδα Β κατά την εγκυμοσύνη έχει καθιερωθεί και στις 30 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΕ/ΕΟΧ). Το μέτρο αυτό έχει συμβάλει στη μείωση της μετάδοσης του ιού από τη μητέρα στο παιδί σε ποσοστό κάτω του 2%.
Τα νέα δεδομένα του ECDC δείχνουν επίσης συνεχή μείωση των οξέων περιστατικών ηπατίτιδας Β από το 2006. Στις ηλικίες κάτω των 25 ετών, το ποσοστό των οξέων κρουσμάτων μειώθηκε από 11% το 2015 σε 8% το 2024, γεγονός που αντανακλά την επίδραση των παιδικών εμβολιασμών και άλλων μέτρων πρόληψης.
Τα κενά στην πρόληψη παραμένουν
Παρά τις θετικές εξελίξεις, η ιογενής ηπατίτιδα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Εκτιμάται ότι περίπου 5 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ/ΕΟΧ ζουν με χρόνια ηπατίτιδα Β ή C, ενώ σχεδόν 60.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από ηπατικές παθήσεις που σχετίζονται με αυτές τις λοιμώξεις.
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι η άνιση εφαρμογή των μέτρων πρόληψης. Μόνο 9 από τις 25 χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ έχουν επιτύχει τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για πλήρη εμβολιαστική κάλυψη του 95% των παιδιών έναντι της ηπατίτιδας Β. Σε ορισμένες χώρες, μάλιστα, η εμβολιαστική κάλυψη έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια.
Η ηπατίτιδα C και η ανάγκη για περισσότερα μέτρα
Η χρήση ενέσιμων ναρκωτικών ουσιών αποτελεί την κύρια γνωστή οδό μετάδοσης της ηπατίτιδας C στην Ευρώπη. Μέτρα μείωσης της βλάβης, όπως η θεραπεία υποκατάστασης με οπιοειδή και η παροχή αποστειρωμένων βελονών και συριγγών, μπορούν να περιορίσουν αποτελεσματικά τη μετάδοση.
Ωστόσο, η κάλυψη αυτών των υπηρεσιών παραμένει ανεπαρκής. Μόνο επτά χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ πληρούν τον στόχο του ΠΟΥ για τη διάθεση επαρκούς αριθμού αποστειρωμένου εξοπλισμού έγχυσης σε ανθρώπους που κάνουν χρήση ενέσιμων ουσιών.
Ανάγκη για καλύτερη πρόσβαση στη διάγνωση και τη θεραπεία
Οι διαθέσιμες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ιογενούς ηπατίτιδας περιλαμβάνουν τον εμβολιασμό κατά της ηπατίτιδας Β, μέτρα πρόληψης της μετάδοσης, έγκαιρη διάγνωση μέσω εξετάσεων και θεραπείες που μπορούν να θεραπεύσουν την ηπατίτιδα C και να ελέγξουν την ηπατίτιδα Β.
Το ECDC και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για τα Ναρκωτικά (EUDA) έχουν αναπτύξει κατευθύνσεις και εργαλεία για την πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων σε άτομα που κάνουν χρήση ενέσιμων ουσιών, καθώς και για την εξάλειψη της ιογενούς ηπατίτιδας στις φυλακές.
Η βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας σε αυτές τις ομάδες πληθυσμού θεωρείται κρίσιμη για τη μείωση της μετάδοσης και την επίτευξη του ευρωπαϊκού στόχου: να πάψει η ιογενής ηπατίτιδα να αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία.
