Ο περιορισμός των γευμάτων και των σνακ σε ένα χρονικό «παράθυρο» εννέα ωρών και η αποφυγή φαγητού για τουλάχιστον τέσσερις ώρες πριν από τον ύπνο ενδέχεται να συμβάλλουν στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας σε μεγαλύτερη ηλικία, σύμφωνα με νέα πιλοτική μελέτη που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο Nutrition 2026 της Αμερικανικής Εταιρείας Διατροφής.

Η έρευνα, αν και μικρής κλίμακας, διαπίστωσε ενδείξεις βελτίωσης σε ορισμένες νοητικές λειτουργίες σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας με υπέρβαρο ή παχυσαρκία, οι οποίες περιόρισαν την κατανάλωση τροφής σε ένα διάστημα εννέα ωρών ημερησίως, σε σύγκριση με όσες κατανάλωναν τα γεύματά τους μέσα σε περίπου 12 ώρες.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα είναι προκαταρκτικά και χρειάζεται να επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες μελέτες, ωστόσο ενισχύουν την άποψη ότι σημασία δεν έχει μόνο το τι τρώμε, αλλά και το πότε τρώμε.

Η μελέτη

Η καθηγήτρια Sue Shapses, επιστήμονας διατροφής στο Πανεπιστήμιο Rutgers του Νιου Τζέρσεϊ, και οι συνεργάτες της πραγματοποίησαν κλινική δοκιμή με 47 γυναίκες ηλικίας 50 έως 79 ετών, οι οποίες ήταν υπέρβαρες ή ζούσαν με παχυσαρκία.

Όλες οι συμμετέχουσες κλήθηκαν να μειώσουν την ημερήσια ενεργειακή τους πρόσληψη κατά περίπου 500 θερμίδες για διάστημα έξι μηνών.

Από αυτές, οι 26 ακολούθησαν διατροφή με χρονικό περιορισμό, καταναλώνοντας όλα τα γεύματά τους μέσα σε ένα παράθυρο εννέα ωρών – συνήθως από τις 10 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα. Οι υπόλοιπες κατανάλωναν τα γεύματά τους σε διάστημα περίπου 12 ωρών.

Στο τέλος της μελέτης, και οι δύο ομάδες είχαν χάσει κατά μέσο όρο περίπου επτά κιλά. Ωστόσο, οι γυναίκες που ακολούθησαν το εννιάωρο πρόγραμμα εμφάνισαν καλύτερες επιδόσεις σε τεστ χωρικού σχεδιασμού και επίλυσης προβλημάτων. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν ενδείξεις ότι έκαναν λιγότερα λάθη σε δοκιμασίες μνήμης και μάθησης, ενώ σε τεστ πολλαπλών εργασιών και χρόνου αντίδρασης δεν διαπιστώθηκαν διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων.

«Μπορεί να υπάρχουν επιπλέον οφέλη»

Η καθηγήτρια Shapses σημείωσε ότι η απώλεια βάρους από μόνη της μπορεί να συμβάλει στην επιβράδυνση της γνωστικής έκπτωσης σε μεγαλύτερη ηλικία, ωστόσο εκτιμά ότι ο χρονικός περιορισμός της πρόσληψης τροφής ενδέχεται να προσφέρει επιπλέον πλεονεκτήματα.

«Η απώλεια βάρους από μόνη της μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση της γνωστικής έκπτωσης στους ηλικιωμένους, όμως ενδέχεται να υπάρχουν "πρόσθετα οφέλη" για όσους δεν τρώνε εκτός ενός χρονικού παραθύρου οκτώ έως εννέα ωρών και διακόπτουν την κατανάλωση τροφής τέσσερις ώρες πριν από τον ύπνο», δήλωσε.

Αναφερόμενη στα αποτελέσματα της μελέτης, τα χαρακτήρισε «μέτριας έκτασης», προσθέτοντας ότι υποδηλώνουν πως η χρονικά περιορισμένη διατροφή «μπορεί να βελτιώσει την ικανότητα των ανθρώπων να θυμούνται πληροφορίες που χρειάζονται στις καθημερινές τους δραστηριότητες και να μειώσει τα λάθη που σχετίζονται με τη μνήμη, την προσοχή και την επίλυση προβλημάτων».

Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει τώρα να διερευνήσει τους μηχανισμούς που ενδεχομένως εξηγούν τα ευρήματα, εξετάζοντας τον ρόλο του κιρκάδιου ρυθμού, του μεταβολισμού και της φλεγμονής.

Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα

Σε πολλές χώρες, μεταξύ αυτών το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ, οι περισσότεροι άνθρωποι καταναλώνουν τροφή σε διάστημα περίπου 14 ωρών την ημέρα, αφήνοντας μόλις 10 ώρες νυχτερινής νηστείας.

Ωστόσο, ολοένα και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι η παράταση της αποχής από το φαγητό το βράδυ μπορεί να προσφέρει οφέλη στην υγεία. Ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο έδειξε ότι η ολοκλήρωση του τελευταίου γεύματος πριν από τις 7 το απόγευμα σχετίζεται με σημαντικές βελτιώσεις στο σωματικό βάρος, τον δείκτη μάζας σώματος, την περίμετρο μέσης, την αρτηριακή πίεση και δείκτες μεταβολικής υγείας.

Οι επιφυλάξεις των ειδικών

Η καθηγήτρια Wendy Hall, επικεφαλής του Τμήματος Διατροφικών Επιστημών στο King's College London, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε τη χρονικά περιορισμένη διατροφή μια πιθανώς ωφέλιμη στρατηγική για την υγεία του εγκεφάλου.

«Η χρονικά περιορισμένη διατροφή αποτελεί μια εύλογη προσέγγιση για την υποστήριξη της γνωστικής υγείας στη μέση και μεγαλύτερη ηλικία σε άτομα με υπέρβαρο, όχι μόνο επειδή μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο του σωματικού βάρους, αλλά και επειδή η αποφυγή μεγάλων γευμάτων αργά το βράδυ ενδέχεται να βελτιώνει τον έλεγχο του σακχάρου, τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων και να μειώνει τη φλεγμονή», δήλωσε.

Η ίδια, ωστόσο, υπογράμμισε ότι τα αποτελέσματα παραμένουν προκαταρκτικά.

«Είναι σημαντικό να αξιολογηθεί η πλήρης μελέτη μετά τη δημοσίευσή της και την επιστημονική κρίση (peer review), ώστε να διαπιστωθεί εάν οι βελτιώσεις που παρατηρήθηκαν είναι πραγματικά κλινικά σημαντικές», ανέφερε.

Πηγή: NewsMedical