Το στάδιο πριν την εμμηνόπαυση μπορεί να είναι μια πραγματικά δύσκολη φάση στη ζωή μιας γυναίκας. Οι εξάψεις είναι ένα συνηθισμένο σύμπτωμα, ίσως το πιο χαρακτηριστικό, ωστόσο σύμφωνα με τους επιστήμονες οι επιπτώσεις των ορμονικών αλλαγών έχουν πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο στην καθημερινότητα της γυναίκας από όσο φαίνεται.

Ερευνητική ομάδα, σε συνεργασία με το Εργαστήριο BRAVE στο Πανεπιστήμιο Επιστημών Υγείας Ponce, προχώρησε σε μια ενδελεχή βιβλιογραφική ανασκόπηση, εντοπίζοντας συγκεκριμένα μοτίβα επιδράσεων στον εγκέφαλο που προκαλούνται λόγω της ορμονικής μεταβολής και τα οποία ρίχνουν φως σε πολλά από τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.

Μείωση του όγκου της φαιάς ουσίας

Οι ερευνητές, λαμβάνοντας υπόψιν μελέτες της τελευταίας πενταετίας οι οποίες διερευνούσαν συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου, κατάφεραν να καταλήξουν σε κάποιες χαρακτηριστικές ομοιότητες.

Ένα μοτίβο που επιβεβαιώθηκε ήταν ότι κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης σημειώνεται σημαντική μείωση του όγκου της φαιάς ουσίας στον εγκέφαλο.

Η φαιά ουσία είναι αρκούντως σημαντική καθώς σχετίζεται με την καθημερινή λειτουργία του εγκεφάλου και η μείωση της έχει συνδεθεί με ενδείξεις γνωστικής παρακμής.

Αν και αυτό το συμπέρασμα ακούγεται ανησυχητικό, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι είναι προσωρινό, καθώς σε αρκετές μελέτες εντοπίστηκε αποκατάσταση στον όγκο της φαιάς ουσίας μετά την περίοδο της εμμηνόπαυσης, ένδειξη ότι ο εγκέφαλος μπορεί να προσαρμοστεί και να αναδιοργανωθεί με την πάροδο του χρόνου.

Η ερευνητική ομάδα παρατήρησε επίσης ένα μοτίβο στα ευρήματα που σχετίζεται με την εμμηνόπαυση και τις λεγόμενες «υπερεντάσεις της λευκής ουσίας».

Ο όρος περιγράφει μέρη του εγκεφάλου που κατά τη διάρκεια μαγνητικής απεικόνισης εμφανίζονται ως φωτεινές περιοχές και μπορεί να υποδηλώνουν κατάσταση στρες ή τυχόν βλάβη στις οδούς επικοινωνίας του εγκεφάλου.

Αυτές οι κηλίδες μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινή σκέψη, τη μνήμη και τη διάθεση και ενδέχεται να σηματοδοτούν αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη συγκεκριμένων νευρολογικών παθήσεων με την πάροδο του χρόνου.
Οι υπερεντάσεις μάλιστα, ήταν πιο έντονες σε γυναίκες που βίωναν πρώιμη εμμηνόπαυση και αντιμετώπιζαν με μεγάλη συχνότητα αγγειοκινητικά συμπτώματα όπως οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις.

Πρέπει οι γυναίκες να ανησυχούν;

Κατά τη Stephanie Faubion, MD, ιατρική διευθύντρια της Menopause Society, μολονότι τα ευρήματα έχουν μεγάλο ενδιαφέρον, δεν θα πρέπει να ανησυχήσουν πολύ τον γυναικείο πληθυσμό.

«Ενώ γνωρίζουμε ότι η εμμηνόπαυση σχετίζεται με ορισμένες δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο, δεν έχουμε σαφή κατανόηση του εάν αυτές προκαλούν λειτουργικές αλλαγές ή γνωστική παρακμή», υποστηρίζει η Faubion και προσθέτει ότι «οι γυναίκες που βιώνουν δυσκολία συγκέντρωσης ή ξεχνούν πράγματα συχνότερα κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση, δεν πρέπει να υποθέτουν ότι αυτό σηματοδοτεί οπωσδήποτε και κάτι σοβαρότερο».

«Πραγματικά, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι τα συμπτώματα της «θολούρας» κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση σχετίζονται με μεταγενέστερο κίνδυνο άνοιας, κάτι που είναι καθησυχαστικό», επισημαίνει η ίδια.

Η Rhonda R. Voskuhl, MD, Καθηγήτρια Νευρολογίας στο UCLA με αφορμή τα αποτελέσματα της έρευνας, μιλά για τη σημασία της ορμονοθεραπείας (HRT).

«Η έγκαιρη θεραπεία με οιστρογόνα είναι καλύτερη από την μεταγενέστερη θεραπεία», εξηγεί, προσθέτοντας ότι οι εκτιμήσεις της ιατρικής κοινότητας είναι ότι με την πάροδο των ετών οι γυναίκες ανταποκρίνονται λιγότερο στη λήψη οιστρογόνων.

Η Voskuhl τονίζει ότι φυσικά δεν αναπτύσσουν Αλτσχάιμερ όλες οι γυναίκες κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης, ωστόσο είναι μια φάση της ζωής τους που επηρεάζει δυσανάλογα τον οργανισμό.

«Η απώλεια νευροπροστατευτικών οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση μπορεί να συμβάλει σε ευαισθησία στην εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ 10 έως 20 χρόνια αργότερα», σχολιάζει η Voskuhl, εκτιμώντας ότι αυτό είναι ένα θέμα που απαιτεί περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει «σχέση αιτίας και αποτελέσματος».

Τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης

Η εμμηνόπαυση ορίζεται μετά την απουσία περιόδου για 12 μήνες, σημάδι ότι πλέον οι ωοθήκες έχουν σταματήσει να παράγουν το μεγαλύτερο μέρος των οιστρογόνων και της προγεστερόνης τους.

Ο χρόνος που οδηγεί στην εμμηνόπαυση ονομάζεται περιεμμηνόπαυση και μπορεί να διαρκέσει χρονικά μια δεκαετία ή και περισσότερο. Η μέση ηλικία της εμμηνόπαυσης στατιστικά είναι στα 51-52 έτη.

Ωστόσο, αρκετές γυναίκες μπορεί να φτάσουν στην εμμηνόπαυση νωρίτερα. Για εκείνες που έχει χρειαστεί να υποβληθούν σε θεραπείες για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων τύπων καρκίνου ή έχει προκύψει αφαίρεση ωοθηκών, η εμμηνόπαυση προκύπτει άμεσα.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι γυναίκες βιώνουν σωματικές και συναισθηματικές αλλαγές που προκύπτουν από τις μεταβαλλόμενες ορμονικές στάθμες.
Τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης μπορεί να ποικίλλουν σε ένταση από ήπια έως πιο ενοχλητικά. Τα πλέον συνηθισμένα περιλαμβάνουν:

• εξάψεις
• νυχτερινές εφιδρώσεις
• ακανόνιστο κύκλο πριν η περίοδος σταματήσει εντελώς
• εναλλαγές διάθεσης
• κόπωση και χαμηλή ενέργεια

Συμπτώματα που επίσης αναφέρονται συχνά, είναι η αίσθηση θολής σκέψης ή κάποιες γνωστικές δυσκολίες που εκφράζονται με αδυναμία στη συγκέντρωση ή με κοπιώδη και συχνά ανεπιτυχή προσπάθεια να θυμόμαστε διάφορες πληροφορίες, και ενίοτε πυροδοτούν αισθήματα απογοήτευσης, άγχους, ακόμα και κατάθλιψης.

Ευτυχώς, πολλά από αυτά τα συμπτώματα μπορούν να αμβλυνθούν μέσω ορμονοθεραπείας ή και χορήγησης αντικαταθλιπτικών που βοηθούν στην διαχείριση των αλλαγών στην διάθεση.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και πρέπει να αντιμετωπίζεται εξατομικευμένα από εξειδικευμένο γιατρό.

Πηγή: MEDICALNEWSTODAY