Πότε όμως ο πόνος παύει να είναι ένα απλό πιάσιμο και γίνεται προειδοποίηση για κάτι πιο σοβαρό; Όπως εξηγεί ο κ. Ιωάννης Πολυθοδωράκης, Διευθυντής της Δ’ Νευροχειρουργικής Κλινικής του Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center και Επιστημονικός Διευθυντής του Athens Brain & Spine Surgery, η σπονδυλική στήλη είναι ένα εξαιρετικά πολύπλοκο δίκτυο οστών, δίσκων και νεύρων. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο πόνος είναι το σήμα που χρησιμοποιεί το σώμα μας για να σημάνει συναγερμό, και υπάρχουν δέκα συγκεκριμένα συμπτώματα που επιβάλλουν την άμεση αναζήτηση ιατρικής αξιολόγησης.
Το πρώτο και ίσως πιο χαρακτηριστικό σημάδι κινδύνου είναι ο πόνος που δεν περιορίζεται στη μέση, αλλά ακτινοβολεί προς τα κάτω. Ένας οξύς, διαπεραστικός πόνος που «ταξιδεύει» περνώντας κάτω από το γόνατο και φτάνοντας μέχρι τη γάμπα ή το πέλμα, αποτελεί την κλασική εικόνα της ισχιαλγίας. Σύμφωνα με τα κλινικά δεδομένα, αυτό συχνά υποδηλώνει την ύπαρξη μιας δισκοκήλης (κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου) η οποία πιέζει κάποια νευρική ρίζα.
Στενά συνδεδεμένο με την παραπάνω κατάσταση είναι το δεύτερο σύμπτωμα, δηλαδή το επίμονο μούδιασμα ή μια αίσθηση «μυρμηγκιάσματος» στα κάτω άκρα. Όταν ο πόνος συνοδεύεται από αυτή την αίσθηση, σαν να σας τρυπούν καρφίτσες, σημαίνει ότι η λειτουργία του νεύρου έχει αρχίσει να επηρεάζεται ουσιαστικά και όχι απλώς να ερεθίζεται.
Ακόμη πιο ανησυχητική, και τρίτη στη σειρά ένδειξη, είναι η ξαφνική μυϊκή αδυναμία στα πόδια. Εάν ξαφνικά δυσκολεύεστε να σταθείτε στις μύτες ή στις φτέρνες των ποδιών σας, πρόκειται για μια ξεκάθαρη νευρολογική αδυναμία. Σε αυτή την περίπτωση, η εξέταση από έναν εξειδικευμένο χειρουργό σπονδυλικής στήλης - νευροχειρουργό είναι επιτακτική.
Υπάρχουν, ωστόσο, και καταστάσεις που είναι πραγματικά ιατρικά επείγοντα. Το τέταρτο σύμπτωμα είναι η απώλεια του ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, είτε αυτό εκδηλώνεται ως ακράτεια είτε ως αδυναμία ούρησης.
Σε άμεση συνάρτηση με αυτό, το πέμπτο σημάδι που υποδηλώνει τη σοβαρότατη «ιππουριδική συνδρομή», την επικίνδυνη πίεση των νευρικών ριζών της σπονδυλικής στήλης, είναι ένα μούδιασμα στην περιοχή (η περιοχή αυτή θυμίζει την περιοχή που ακουμπά μια τούρκικη σέλα ιππασίας και γι’ αυτό λέγεται από τους ειδικούς περιοχή «σέλας»). στους γλουτούς, την περιοχή των γεννητικών οργάνων και το εσωτερικό των μηρών, η μετάβαση στο νοσοκομείο πρέπει να είναι εντός του 24ώρου για να αποφευχθούν μόνιμες νευρολογικές βλάβες.
Ο τυπικός μηχανικός πόνος της μέσης
Πέρα από τα νευρολογικά σημάδια, ο χαρακτήρας και ο χρόνος εμφάνισης του πόνου έχουν τεράστια διαγνωστική αξία. Το έκτο σύμπτωμα που χρειάζεται προσοχή είναι ο πόνος που επιδεινώνεται τη νύχτα ή όταν βρίσκεστε σε ύπτια θέση. Ο τυπικός, μηχανικός πόνος της μέσης που συνήθως ανακουφίζεται σε μια θέση.
Το έβδομο σημάδι συνδέεται με τη γενικότερη συστηματική υγεία. Ο πόνος στη μέση που συνοδεύεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους. Εάν χάνετε κιλά χωρίς να έχετε αλλάξει τη διατροφή σας, η σύγχρονη χειρουργική της σπονδυλικής στήλης επιτάσσει τον άμεσο αποκλεισμό παθολογιών που δεν σχετίζονται με την απλή καταπόνηση, όπως είναι μια κακοήθης νόσος
Στην ίδια λογική κινείται και το όγδοο σύμπτωμα, που είναι η εμφάνιση πόνου ταυτόχρονα με πυρετό ή ρίγη. Ο συνδυασμός αυτός αποτελεί το κατεξοχήν σύμπτωμα που υποδεικνύει την πιθανή ύπαρξη λοίμωξης στη σπονδυλική στήλη ή τους γύρω ιστούς.
Το ιστορικό του ασθενούς παίζει πάντα τον δικό του, καθοριστικό ρόλο. Ως ένατο σημάδι αξιολογείται ο πόνος που ξεκινά αμέσως μετά από ένα τραύμα ή μια πτώση, ακόμη και αν αυτή φαντάζει ασήμαντη. Ειδικά σε μεγαλύτερες ηλικίες ή σε άτομα με ιστορικό οστεοπόρωσης, ένας τέτοιος πόνος μπορεί να κρύβει ένα σπονδυλικό κάταγμα που απαιτεί εξειδικευμένη παρέμβαση.
Τέλος, το δέκατο και συχνά πιο παραγνωρισμένο σύμπτωμα αφορά καθαρά τον παράγοντα του χρόνου. Πρόκειται για τον πόνο που επιμένει παρά τη συντηρητική αντιμετώπιση, με ξεκούραση και φαρμακευτική αγωγή, παύει να θεωρείται κάτι απλό και απαιτεί πλέον λεπτομερή κλινικό και απεικονιστικό έλεγχο καθώς και κλινική εξέταση από έναν ειδικό χειρουργό σπονδυλικής στήλης - νευροχειρουργό.
Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των συμπτωμάτων και η συμβουλή από τον ειδικό ιατρό διασφαλίζουν τη σωστή διάγνωση. Σήμερα, τα τεράστια άλματα στην ιατρική μας επιτρέπουν να προσφέρουμε σύγχρονες, στοχευμένες και ελάχιστα παρεμβατικές θεραπείες, ανοίγοντας τον δρόμο για μια ζωή χωρίς τους περιορισμούς του πόνου.
