Δύο πολύ σημαντικά εκπαιδευτικά προγράμματα που αποσκοπούν στην ενίσχυση του κινήματος των ασθενών στη χώρα μας, αυξάνοντας τη γνώση τους σε εξειδικευμένα θέματα ώσετε να μπορούν να συμμετέχουν με τεκμηριωμένο τρόπο στις επιτροπές λήψης αποφάσεων τόσο σε εθνικό όσο και ευρωπαϊκό επίπεδο παρουσίασε η Ένωση Ασθενών Ελλάδας (ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ)
Τα δύο αυτά προγράμματα είναι η Ακαδημία Ασθενών EUPATI, το πρώτο ολοκληρωμένο πρόγραμμα στην Ελλάδα για τη δημιουργία Patient Experts, και η Ψηφιακή Ακαδημία Ασθενών.
Σήμερα, με την επικείμενη εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Κοινή Αξιολόγηση Τεχνολογιών Υγείας (EU HTA), αλλά και τις αλλαγές που επιφέρει ο γοργός ρυθμός ψηφιακού μετασχηματισμού στη χώρα μας (ο Ατομικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας, το myHealth, οι ηλεκτρονικές συνταγές, τα ψηφιακά ραντεβού κ.ά. μεταμορφώνουν την πρόσβαση και τη φροντίδα), η συμμετοχή των ασθενών στο δημόσιο διάλογο υγείας με δομημένο και τεκμηριωμένο λόγο είναι πιο σημαντική από ποτέ, όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση της ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ, τονίζοντας ότι "η Ακαδημία Ασθενών δημιουργήθηκε ακριβώς γι’ αυτό: να παρέχει στους ασθενείς τη γνώση και τις δεξιότητες ώστε να γίνουν ισότιμοι εταίροι στο σύστημα υγείας και να εκπροσωπούν αποτελεσματικά τα δικαιώματά τους.'
Όπως τόνισε στο χαιρετισμό της στη σχετική συνέντευξη τύπου που δόθηκε την Τετάρτη, η Πρόεδρος της ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ, κα Μέμη Τσεκούρα: «Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας, από την ίδρυσή της, έχει θέσει ως προτεραιότητα την ενεργό συμμετοχή των ασθενών στη διαμόρφωση πολιτικών υγείας. Σήμερα, με τα δύο αυτά προγράμματα, κάνουμε πράξη το όραμά μας: να διαμορφώσουμε μια κοινότητα ασθενών που δεν θα είναι απλώς αποδέκτες αποφάσεων, αλλά συνδιαμορφωτές τους. Η Ένωση θα συνεχίσει να επενδύει στην εκπαίδευση, διότι πιστεύουμε ακράδαντα ότι μόνο μέσα από τη γνώση οι ασθενείς μπορούν να διεκδικήσουν αποτελεσματικά τα δικαιώματά τους.»
Στη Συνέντευξη Τύπου παρευρέθηκαν μέλη της Επιστημονικής Επιτροπής της Ακαδημίας EUPATI, συγκεκριμένα η κα Φλώρα Μπακοπούλου, Πρόεδρος της Επιτροπής HTA, Καθηγήτρια Παιδιατρικής Εφηβικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, η κα Ευαγγελία Κοράκη, Πρόεδρος του Hellenic Association of CROs (HACRO) και Πρόεδρος & Διευθύνουσα Σύμβουλος της CORONIS Research, καθώς και ο κ. Αθανάσιος Ακάλεστος, Εκτελεστικός Διευθυντής του ΣΕΙΒ. Παράλληλα, το «παρών» έδωσαν μέλη της Επιστημονικής Επιτροπής της Ψηφιακής Ακαδημίας Ασθενών, μεταξύ των οποίων ο κ. Γιώργος Δαφούλας, Ειδικός Συνεργάτης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Μέλος ΔΣ ΕΕΜΕΠΥ και ΕΕΨΥ, και η κα Έλενα Πιτέλος, Co-Chair of RWE and AI και PresidentPublic Health Initiative στην European Public Health Association (EUPHA).
Νέα Ακαδημία Ασθενών EUPATI: Ενισχύουμε τη φωνή των ασθενών, δημιουργούμε τη νέα γενιά PatientExperts
Η Ακαδημία Ασθενών EUPATI είναι το πρώτο ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα στην Ελλάδα για τη δημιουργία εξειδικευμένων εκπροσώπων ασθενών (PatientExperts). Βασίζεται στο ευρωπαϊκό πρότυπο του EUPATI (European Patients’ Academy on Therapeutic Innovation), που έχει εκπαιδεύσει πάνω από 250 Patient Experts σε 24 χώρες πανευρωπαϊκά.
Η Ένωση, ως εθνικός εκπρόσωπος της Ελλάδας στο δίκτυο EUPATI, προσάρμοσε πλήρως το πρόγραμμα στην ελληνική γλώσσα και πραγματικότητα. Το 12μηνο πρόγραμμα προσφέρει 200 ώρες εκπαίδευσης, δύο τριήμερες εκπαιδεύσεις και πιστοποίηση, καλύπτοντας πεδία όπως: η αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας (HTA), οι κλινικές μελέτες, η ανάπτυξη φαρμάκων και η συμμετοχή ασθενών στις πολιτικές υγείας.
Η ποιότητα και η εγκυρότητα του εκπαιδευτικού υλικού διασφαλίζεται από Επιστημονική Επιτροπή 28 μελών, αποτελούμενη από κορυφαίους επιστήμονες, επαγγελματίες υγείας και εμπειρογνώμονες με διεθνή εμπειρία, ενώ ο πρώτος κύκλος μπορεί να καλύψει έως 50 συμμετέχοντες από Ελλάδα και Κύπρο, εκπροσώπους συλλόγων ασθενών, της φαρμακοβιομηχανίας και του ακαδημαϊκού χώρου, για την τελική επιλογή των οποίων έχει συγκροτηθεί Επιτροπή Αξιολόγησης με τη συμμετοχή EupatiFellows.
Αναφερόμενη στη σημασία της νέας πρωτοβουλίας, η Κατερίνα Κουτσογιάννη, Α’ Αντιπρόεδρος και Τομεάρχης Ενδυνάμωσης & Εκπαίδευσης της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, επισήμανε: «Η Ακαδημία EUPATI αποτελεί ορόσημο για το κίνημα ασθενών στην Ελλάδα. Για πρώτη φορά, οι εκπρόσωποι ασθενών θα έχουν πρόσβαση σε ένα πιστοποιημένο, διεθνώς αναγνωρισμένο πρόγραμμα που θα τους δώσει τα εργαλεία να καθίσουν ισότιμα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Οι απόφοιτοί μας θα μπορούν να συνομιλούν με επιστήμονες, ρυθμιστικές αρχές και φορείς χάραξης πολιτικής, κατανοώντας πλήρως τις διαδικασίες και τα δεδομένα. Αυτό είναι το επόμενο βήμα για την εκπροσώπηση των ασθενών: όχι μόνο φωνή, αλλά φωνή με βάθος και τεκμηρίωση.»
Χαιρετίζοντας την εκπαιδευτική πρωτοβουλία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, η κα Φλώρα Μπακοπούλου, τόνισε μεταξύ άλλων ότι: «σήμερα, η φωνή των ασθενών αποκτά όλο και πιο ισχυρή θέση μέσα σε ένα δομημένο και επιστημονικά οριοθετημένο περιβάλλον διαλόγου. Η εμπειρία των ασθενών είναι πολύτιμη, αλλά όταν συνδυάζεται με γνώση και κατάλληλη προετοιμασία μπορεί να συμβάλει ακόμη πιο ουσιαστικά στη λήψη αποφάσεων. Πιστεύω ότι οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν σημαντικά βήματα προόδου προς αυτή την κατεύθυνση και αξίζουν θερμά συγχαρητήρια σε όλους όσοι εργάστηκαν για την υλοποίησή τους».
Ψηφιακή Ακαδημία Ασθενών: Επιτυχής ολοκλήρωση του 1ου κύκλου και επόμενα βήματα
Στο πλαίσιο της Συνέντευξης Τύπου, παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα του πιλοτικού κύκλου της Ψηφιακής Ακαδημίας Ασθενών (που υλοποιήθηκε από Νοέμβριο 2025 έως Ιανουάριο 2026), του πρώτου οργανωμένου εκπαιδευτικού εγχειρήματος πανελλαδικού χαρακτήρα που απευθύνεται στην κοινότητα των ασθενών με επίκεντρο τις ψηφιακές υπηρεσίες υγείας.
Ο πιλοτικός κύκλος της Ψηφιακής Ακαδημίας περιλάμβανε 36 ώρες εκπαίδευσης, 24 μαθήματα σε 7 θεματικές ενότητες, 23 εισηγητές, με την υβριδική παρακολούθηση 86 συμμετεχόντων από όλο το φάσμα της κοινότητας ασθενών και του συστήματος υγείας. Το δωρεάν πρόγραμμα υλοποιήθηκε με την καθοδήγηση 19μελούς Επιστημονικής Επιτροπής σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, την ΗΔΥΚΑ και τον ΕΟΠΥΥ, ενώ τέλεσε υπό την αιγίδα της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών.
Τα συγκριτικά συγκεντρωτικά αποτελέσματα από την αρχική και την τελική αξιολόγηση των συμμετεχόντων ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόγραμμα ανταποκρίθηκε στις πραγματικές ανάγκες τους για ενημέρωση και εξοικείωση με τα ψηφιακά εργαλεία υγείας.
Ο κ.Δημήτρης Κοντοπίδης, Τομεάρχης Ψηφιακής Υγείας και Μέλος Δ.Σ. της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, αναφέρθηκε στη σημασία της ψηφιακής εγγραμματοσύνης και τους στόχους του προγράμματος: «Ο ψηφιακός μετασχηματισμός αλλάζει ριζικά τον τρόπο που οι πολίτες αλληλεπιδρούν με το σύστημα υγείας, όμως η τεχνολογία ωφελεί μόνο όταν ο πολίτης είναι προετοιμασμένος να την αξιοποιήσει. Με την Ψηφιακή Ακαδημία στοχεύσαμε ακριβώς εκεί: να γεφυρώσουμε το χάσμα ψηφιακών δεξιοτήτων, εκπαιδεύοντας δωρεάν ασθενείς και φροντιστές στη χρήση των ψηφιακών εργαλείων υγείας. Οι ασθενείς πρέπει να συμμετέχουν στον σχεδιασμό των λύσεων και όχι να είναι απλώς αποδέκτες τους.»
Από την πλευρά των υποστηρικτών του προγράμματος, ο κ.Αντώνης Καρόκης, Διευθυντής Εταιρικών Υποθέσεων της MSD Ελλάδας, δήλωσε:«Ως MSD, είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που υποστηρίξαμε την Ψηφιακή Ακαδημία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, μια πρωτοβουλία που ενδυναμώνει τους ασθενείς και ενισχύει τον ψηφιακό εγγραμματισμό τους στην υγεία. Η επένδυση στη γνώση αποτελεί θεμέλιο για ένα πιο συμμετοχικό και δίκαιο σύστημα υγείας. Παραμένουμε σταθεροί στη στήριξη δράσεων που προάγουν την ενδυνάμωση και τη δίκαιη συμμετοχή των ασθενών.»
Η εξέλιξη της Ψηφιακής Ακαδημίας και τα επόμενα βήματα
Με βάση τα αποτελέσματα του πιλοτικού κύκλου, η Ψηφιακή Ακαδημία προχωρά στην επόμενη φάση με μία σειρά στρατηγικών δράσεων που στοχεύουν στη διεύρυνση, εμβάθυνση και επίσημη αναγνώριση του προγράμματος. Με στόχο την ισότιμη πρόσβαση, το πρόγραμμα ανοίγει από σήμερα δωρεάν για όλους τους πολίτες που επιθυμούν να αποκτήσουν ψηφιακές δεξιότητες και να εξοικειωθούν με τις ηλεκτρονικές εφαρμογές που είναι διαθέσιμες για τον πολίτη. Με μια απλή εγγραφή στην ψηφιακή πλατφόρμα της Ακαδημίας Ασθενών, κάθε ενδιαφερόμενος πολίτης μπορεί να παρακολουθήσει ασύγχρονα όλα τα μαθήματα της πιλοτικής φάσης.
Παράλληλα, προγραμματίζεται η υλοποίηση καμπάνιας ενημέρωσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σχεδιάζεται ο δεύτερος κύκλος μαθημάτων intermediate επιπέδου. Ταυτόχρονα, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας θα ενσωματώσει την ψηφιακή εγγραμματοσύνη ως οριζόντια προτεραιότητα στις δράσεις της και θα δημιουργήσει Δίκτυο Πρεσβευτών μέσα από τους συλλόγους-μέλη της, ενώ θα προχωρήσει και στη διεύρυνση συνεργασιών με ακαδημαϊκούς και υγειονομικούς φορείς, με στόχο και την επίσημη πιστοποίηση του προγράμματος.
