Όταν στραβοξυπνάμε μετά από μια νύχτα κακού ύπνου όλη η μέρα πάει στραβά. Κακές επιλογές, κακά αντανακλαστικά....Αυτό που θα έπρεπε να είναι εγρήγορση έχει αντικατασταθεί από εγκεφαλική θολούρα και έλλειψη προσοχής, αλλά γιατί συμβαίνει αυτό;
Επιστήμονες από το Massachusetts Institute of Technology (MIT) έχουν τώρα αποκαλύψει ακριβώς τι συμβαίνει μέσα στον κουρασμένο εγκέφαλο κατά τη διάρκεια αυτών των σφαλμάτων κρίσης, σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Neuroscience.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι κατά τη διάρκεια αυτών των στιγμών θολούρας, ένα κύμα εγκεφαλονωτιαίου υγρού (CSF) απελευθερώνεται από τον εγκέφαλο - μια διαδικασία που συνήθως συμβαίνει ενώ κοιμόμαστε βαθιά και βοηθά στην απομάκρυνση των αποβλήτων που συσσωρεύονται κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Αυτή η "γενική καθαριότητα" θεωρείται απαραίτητη για τη διατήρηση της φυσιολογικής, υγιούς λειτουργίας του εγκεφάλου και βοηθά το σώμα να αναγεννηθεί.
Ωστόσο, όταν κάποιος δεν έχει έναν καλό ύπνο, αυτή η διαδικασία διακόπτεται και το σώμα προσπαθεί να αναπληρώσει αυτές τις φυσικές λειτουργίες εκπέμποντας κύματα εγκεφαλονωτιαίου υγρού κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό, με τη σειρά του, έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση της ικανότητας του ατόμου να συγκεντρωθεί.
Ερευνητές από το MIT στις ΗΠΑ επιστράτευσαν 26 εθελοντές και τους εξέτασαν δύο φορές - μία φορά μετά από μια νύχτα στέρησης ύπνου σε εργαστήριο και μία άλλη φορά μετά από μια νύχτα ξεκούραστης ύπνου.
Στη συνέχεια, μέτρησαν τη λειτουργία του εγκεφάλου αυτών των συμμετεχόντων και την ικανότητά τους να εκτελούν εργασίες, παρακολουθώντας ταυτόχρονα την ποσότητα του εγκεφαλονωτιαίου υγρού στον εγκέφαλο.
Οι δραστηριότητες περιλάμβαναν μια οπτική εργασία, η οποία συνίστατο στο να κοιτάζουν ένα σταυρό και να πατούν ένα κουμπί όταν μετατρεπόταν σε τετράγωνο, και μια ακουστική εργασία που απαιτούσε να πατήσουν ένα κουμπί όταν άκουγαν έναν ήχο.
Όπως ήταν αναμενόμενο, οι συμμετέχοντες που είχαν στερηθεί τον ύπνο είχαν χειρότερη απόδοση από τους συμμετέχοντες που είχαν ξεκουραστεί καλά, με πιο αργούς χρόνους απόκρισης. Μερικοί δεν κατέγραψαν καν καμία αλλαγή για ορισμένα από τα ερεθίσματα.
Κατά τη διάρκεια αυτών των στιγμών απόσπασης της προσοχής, οι ερευνητές διαπίστωσαν μια ροή εγκεφαλονωτιαίου υγρού που εκτοξευόταν από τον εγκέφαλο την ίδια στιγμή που συνέβαιναν αυτές οι απώλειες προσοχής, και διαπίστωσαν ότι το υγρό επέστρεφε στον εγκέφαλο.
Ανακάλυψαν επίσης ότι η αναπνοή και ο καρδιακός τους ρυθμός μειώθηκαν και οι κόρες των ματιών τους μίκρυναν 12 δευτερόλεπτα πριν το υγρό φύγει από τον εγκέφαλο, για να διασταλούν ξανά μετά την απώλεια προσοχής.
Η Laura Lewis, κύρια συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε: «Το ενδιαφέρον είναι ότι φαίνεται ότι αυτό δεν είναι μόνο ένα φαινόμενο στον εγκέφαλο, αλλά και ένα γεγονός που αφορά ολόκληρο το σώμα.
Αυτά τα αποτελέσματα μας δείχνουν ότι υπάρχει ένα ενοποιημένο κύκλωμα που διέπει τόσο τις λειτουργίες του εγκεφάλου που θεωρούμε πολύ υψηλού επιπέδου — την προσοχή μας, την ικανότητά μας να αντιλαμβανόμαστε και να ανταποκρινόμαστε στον κόσμο — όσο και τις πραγματικά βασικές φυσιολογικές διαδικασίες, όπως η δυναμική των υγρών του εγκεφάλου, η ροή του αίματος σε όλο τον εγκέφαλο και η συστολή των αιμοφόρων αγγείων».
