Κι όμως τα παραπάνω δεν είναι εκτιμήσεις αλλά τα βασικά συμπεράσματα μιας νέας μελέτης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Young Consumers. Κατά τον Logan Pant, Καθηγητή Μάρκετινγκ στο Πανεπιστήμιο του Evansville και επικεφαλής της έρευνας, εκείνος και η ομάδα του διεξήγαγαν τέσσερις μελέτες με συνολικά 429 συμμετέχοντες προκειμένου να εξετάσουν πώς διαφορετικά είδη αλκοόλ συνδέονται με θέματα κουλτούρας ή ακόμα και με την ψυχολογική μας διάθεση.
Οι επιστήμονες μέσω ερωτηματολογίων συγκέντρωσαν δεδομένα που τους βοήθησαν να εντοπίσουν κοινούς πολιτισμικούς συσχετισμούς και ιδέες που αναπτύσσονται στο γενικό πληθυσμό μέσω της εμπειρίας και της πολιτισμικής έκθεσης. Κατόπιν, χρησιμοποίησαν αυτούς τους συσχετισμούς για να διατυπώσουν ερωτήσεις σχετικά με τον τρόπο σκέψης που σχετίζεται με το αλκοόλ.
Για παράδειγμα, η «εκλεπτυσμένη νοοτροπία» περιγράφονταν από τους περισσότερους ως κάτι που περιλαμβάνει μια αίσθηση κομψότητας και επισημότητας. Η «αρρενωπότητα» αποτυπωνόταν με τα επίθετα «σκληρό, γεμάτο αυτοπεποίθηση, ανδρικό, δυνατό». Και όταν η ερώτηση ήταν να περιγραφεί η διάθεση για πάρτι, οι απαντήσεις περιλάμβαναν λέξεις όπως «κάτι ενεργητικό, εξωστρεφές και διασκεδαστικό».
Στη συνέχεια, ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να σκεφτούν τρία δημοφιλή αλκοολούχα -κρασί, ουίσκι και τεκίλα- και αντιστοιχίζοντας τα με τις παραπάνω περιστάσεις να περιγράψουν τους διαφορετικούς συνειρμούς που τους προκαλεί το κάθε είδος ποτού. Σημαντική λεπτομέρεια το γεγονός ότι η έρευνα έγινε χωρίς οι εθελοντές κατά την διάρκεια της, να καταναλώνουν αλκοόλ.
Τι έδειξε η μελέτη
Προέκυψαν σαφή μοτίβα, επισημαίνουν οι ειδικοί. Η τεκίλα συσχετιζόταν συχνά με λέξεις όπως «διασκέδαση, άγρια ζωή, γιορτή και πάρτι».
Το ουίσκι περιγράφονταν με όρους όπως «δυνατός, τραχύς, σίγουρος και αρρενωπός». Αντίθετα, το κρασί συσχετιζόταν με έννοιες όπως «κομψότητα, τάξη, φινέτσα και εκλέπτυνση».
Αυτά τα ευρήματα, εξηγούν οι ερευνητές, δείχνουν ότι το αλκοόλ μπορεί να λειτουργήσει και ως «συμβολικό σύνθημα». Με άλλα λόγια, οι νοοτροπίες που οι άνθρωποι συνδέουν με διαφορετικά ποτά φαίνεται να προέρχονται από γνωστικές συσχετίσεις και όχι από το ίδιο το ποτό.
Γιατί έχει σημασία
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, στις ΗΠΑ, περισσότεροι από τους μισούς ενήλικες καταναλώνουν αλκοόλ, συγκεκριμένα το 54% το 2025.
Κάποιοι πίνουν για να βελτιώσουν τις εμπειρίες τους, ενώ άλλοι πίνουν για απόλαυση, κοινωνικοποίηση ή ακόμα και ψυχική ανακούφιση. Για κάποιους, η κατανάλωση αλκοόλ παίρνει διαστάσεις ψυχαναγκασμού ή εθισμού.
Και όλα αυτά με δεδομένη τη γνώση ότι ακόμη και η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να ενέχει κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης πιθανότητας εμφάνισης συγκεκριμένων τύπων καρκίνου.
Παράλληλα, ένας σημαντικός όγκος της επιστημονικής έρευνας που μέχρι τώρα έχει διεξαχθεί παγκοσμίως για το αλκοόλ αφορά στη διερεύνηση των αποτελεσμάτων που έχει η κατανάλωση του στις σωματικές λειτουργίες. Διάφορες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι οι άνθρωποι όταν πίνουν τείνουν να έχουν λιγότερες αναστολές και να λαμβάνουν πιο ριψοκίνδυνες αποφάσεις. Άλλοι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι συχνά η κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζεται από την διαφήμιση, κυρίως όσον αφορά σε νεαρότερης ηλικίας καταναλωτές.
Οι θαυμαστές της δημοφιλούς κωμικής σειράς «How I Met Your Mother» ίσως θυμούνται ένα επεισόδιο με τίτλο «The Perfect Cocktail». Σε αυτό το επεισόδιο, διαφορετικά αλκοολούχα ποτά αντανακλούν τις προσωπικότητες του Marshall (Jason Segel) και του Barney (Neil Patrick Harris). Και στη σειρά, αυτό φαινόταν αστείο και ενδιαφέρον, αλλά τι γίνεται αν υπάρχει μια πραγματική ψυχολογική βάση για αυτή τη σύνδεση, ρωτά ρητορικά ο Δρ.Pant;
Τέτοιες γνωστικού τύπου συσχετίσεις δεν έχουν μελετηθεί διεξοδικά, επισημαίνει. Όπως προσθέτει, η κατανόηση αυτών των ψυχολογικών ενδείξεων μπορεί να βοηθήσει στο να κατανοήσει καλύτερα η επιστημονική κοινότητα πώς η κατανάλωση αλκοόλ τελικά μπορεί να επηρεάζεται από διαφορετικούς κοινωνικούς κανόνες αλλά και ψυχικές προσδοκίες.
Αποτιμώντας τα ευρήματα
Οι γνωστικές συσχετίσεις για διαφορετικά αλκοολούχα ποτά μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που αισθάνονται οι άνθρωποι, κάτι που με τη σειρά του μπορεί να διαμορφώσει τις προθέσεις, τις επιλογές και τις κοινωνικές τους επιδιώξεις, καταλήγει ο επικεφαλής της μελέτης.
Για παράδειγμα, επισημαίνει, αν η σκέψη για την τεκίλα προκαλεί μια νοοτροπία «πάρτι», αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο σχεδιάζει τη βραδιά του και τις μελλοντικές του επιλογές.
Κατά τους ειδικούς, η περαιτέρω ανάλυση αυτών των συσχετίσεων θα μπορούσε να βοηθήσει τις εκστρατείες δημόσιας υγείας να προωθήσουν μια περισσότερο υπεύθυνη κατανάλωση αλκοολούχων ποτών, και ομοίως να οδηγήσει σε παρεμβάσεις για αποφυγή επικίνδυνων συμπεριφορών.
Πηγή: THE CONVERSATION.COM
