Οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης 14 τύπων καρκίνου που σχετίζονται με την παχυσαρκία σε ασθενείς με παχυσαρκία και διαβήτη.
Ομάδα ερευνητών από ιδρύματα σε όλη την Αμερική διαπίστωσε ότι αυτά τα ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα που κάνουν θραύση τον τελευταίο καιρό ως ενέσιμα για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας, μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου που σχετίζεται με την παχυσαρκία. Αυτή η συναρπαστική ανακάλυψη, που παρουσιάστηκε στο Ετήσιο Συνέδριο της ASCO 2025 (30 Μαΐου – 3 Ιουνίου, Ιλινόις, ΗΠΑ), αποτελεί ένα κρίσιμο πρώτο βήμα προς την ανακάλυψη θεραπειών που μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνων που προκαλούνται από την παχυσαρκία, για τους οποίους δεν υπάρχει επί του παρόντος καμία θεραπεία.
Η παχυσαρκία αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως σημαντικός παράγοντας που συμβάλλει στην ανάπτυξη του καρκίνου σε όλο τον κόσμο, με 14 τύπους καρκίνου να συνδέονται άμεσα με την παχυσαρκία. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επί του παρόντος θεραπείες που να έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν τον κίνδυνο αυτών των καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία.
Οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 είναι ένας σχετικά νέος τύπος φαρμάκων που έχουν χρησιμοποιηθεί εκτενώς και ευρέως την τελευταία δεκαετία. Χρησιμοποιούνται κυρίως για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και διευκολύνουν τη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα μιμούμενοι την ορμόνη GLP-1. Ορισμένοι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 έχουν επίσης εγκριθεί για τη θεραπεία της παχυσαρκίας. Παρά την ευρεία χρήση τους, δεν είναι γνωστά πολλά για τον τρόπο με τον οποίο αυτά τα φάρμακα επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου που σχετίζεται με την παχυσαρκία.
«Βλέπω πολλούς ασθενείς με παχυσαρκία και, δεδομένης της σαφούς σχέσης μεταξύ καρκίνου και παχυσαρκίας, είναι σημαντικό να καθοριστεί ο κλινικός ρόλος των φαρμάκων GLP-1 στην πρόληψη του καρκίνου», σχολίασε ο πρόεδρος της ASCO, Robin Zon.
Οι ερευνητές διεξήγαγαν μια μελέτη προσομοίωσης στοχευμένης δοκιμής μεταξύ 2013 και 2023, παρατηρώντας 170.030 ενήλικες με διαβήτη σε 43 συστήματα υγείας στις ΗΠΑ. Οι μισοί από τους ασθενείς έλαβαν θεραπεία με αγωνιστή του υποδοχέα GLP-1, ενώ οι άλλοι μισοί έλαβαν θεραπεία με αναστολείς DPP-4, οι οποίοι δρουν αναστέλλοντας το ένζυμο DPP-4, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι βοηθούν στην απώλεια βάρους. Δεδομένου ότι η μελέτη ήταν απλώς παρατηρητική, χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της αντιστοίχισης της βαθμολογίας προδιάθεσης για να μειωθεί η μεροληψία, διασφαλίζοντας ότι οι δύο ομάδες που συγκρίθηκαν είχαν παρόμοια χαρακτηριστικά.
Το αποτέλεσμα έδειξε ότι ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου σχετιζόμενου με την παχυσαρκία μειώθηκε κατά 7% στους ασθενείς που έλαβαν θεραπεία με αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 σε σύγκριση με εκείνους που έλαβαν αναστολείς DPP-4, ενώ οι πιθανότητες θανάτου ήταν επίσης 8% χαμηλότερες στην πρώτη ομάδα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι υπήρχαν 16% λιγότερα κρούσματα καρκίνου του παχέος εντέρου και 28% λιγότερα κρούσματα καρκίνου του ορθού στην ομάδα των αγωνιστών GLP-1, ενώ ο κίνδυνος ανάπτυξης οποιουδήποτε από τους δεκατέσσερις καρκίνους που σχετίζονται με την παχυσαρκία δεν ήταν αυξημένος.
Με τον καρκίνο που σχετίζεται με την παχυσαρκία να αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα, η μελέτη αυτή είναι καθοριστική για την έναρξη της αναζήτησης φαρμάκων που μπορούν να στοχεύσουν και να προλάβουν την ανάπτυξη αυτών των καρκίνων. Τα επόμενα βήματα θα περιλαμβάνουν την παρακολούθηση ασθενών που λαμβάνουν αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, καθώς και τη διερεύνηση των επιδράσεων αυτών των φαρμάκων στην πιθανή μείωση του κινδύνου καρκίνου σε ασθενείς που δεν πάσχουν από διαβήτη.
«Αυτά τα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά, αλλά απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να αποδειχθεί η αιτιώδης συνάφεια», σχολίασε ο κύριος συγγραφέας Lucas A Mavromatis (NYU Grossman School of Medicine, Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη).
