Η αυξανόμενη ενημέρωση γύρω από την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση έχει βοηθήσει πολλές γυναίκες να αναγνωρίσουν συμπτώματα που για χρόνια υποτιμούνταν ή αποδίδονταν λανθασμένα σε άγχος και κόπωση. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η παραπληροφόρηση στα social media δημιουργεί πλέον νέους κινδύνους: από λανθασμένη αυτοδιάγνωση και άσκοπη λήψη ορμονών έως ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες και καθυστερημένη διάγνωση άλλων παθήσεων.

Περιεμμηνόπαυση: Τι είναι και πότε ξεκινά

Η περιεμμηνόπαυση είναι η μεταβατική περίοδος πριν από την εμμηνόπαυση, κατά την οποία τα επίπεδα ορμονών όπως τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη μεταβάλλονται σημαντικά. Η φάση αυτή μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια και συνδέεται με συμπτώματα όπως:

• αλλαγές στον κύκλο,
• εξάψεις,
• αϋπνία,
• μεταπτώσεις διάθεσης,
• έντονες περιόδους,
• δυσκολία συγκέντρωσης,
• ημικρανίες.

Η Dr Zara Haider, πρόεδρος του College of Sexual and Reproductive Healthcare, εξηγεί: «Η περιεμμηνόπαυση μπορεί να ξεκινήσει αρκετά χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση, συχνά στις αρχές έως τα μέσα της δεκαετίας των 40, αν και για ορισμένες γυναίκες μπορεί να αρχίσει νωρίτερα».

Οι ανακρίβειες στα social media

Παρότι τα social media βοήθησαν να “σπάσει” το ταμπού γύρω από την εμμηνόπαυση, πολλοί ειδικοί παρατηρούν ότι κυκλοφορεί μεγάλος όγκος ανακριβών ή υπεραπλουστευμένων πληροφοριών.

Η Dr Paula Briggs, σύμβουλος σε θέματα σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, δηλώνει: «Όλες πιστεύουν ότι βρίσκονται στην εμμηνόπαυση. Βλέπουμε ολοένα και νεότερες γυναίκες να ζητούν θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT), ενώ στην πραγματικότητα αυτό που χρειάζονται είναι ορμονική αντισύλληψη, καθώς παραμένουν γόνιμες».

Η ίδια προσθέτει: «Εργάζομαι σε υπηρεσία αμβλώσεων και βλέπουμε πλέον περισσότερες γυναίκες άνω των 35 που θεωρούν ότι βρίσκονται στην εμμηνόπαυση και σοκάρονται όταν μένουν έγκυες».

Σύμφωνα με τους ειδικούς, πολλές γυναίκες επηρεάζονται από αναρτήσεις που παρουσιάζουν οποιοδήποτε σύμπτωμα — από αϋπνία μέχρι ημικρανίες — ως ένδειξη περιεμμηνόπαυσης, προτρέποντάς τες ακόμη και να απαιτήσουν HRT ή τεστοστερόνη.

Η Briggs σχολιάζει χαρακτηριστικά: «Κοιτάζω πράγματα όπως το Instagram για να δω σε τι εκτίθενται οι γυναίκες και πραγματικά τρομάζω».

Και συνεχίζει: «Δεν είμαι αντίθετη με καμία από αυτές τις θεραπείες όταν δίνονται στο σωστό άτομο, αλλά οι γυναίκες παράγουν τεστοστερόνη σε όλη τους τη ζωή, ακόμη και χωρίς ωοθήκες, επομένως η ιδέα ότι όλες πρέπει να απαιτούν τεστοστερόνη είναι παράλογη».

«Δεν είναι όλα περιεμμηνόπαυση»

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η απόδοση κάθε συμπτώματος στις ορμόνες μπορεί να αποκρύψει άλλα προβλήματα υγείας.

Ο Dr Channa Jayasena, ειδικός στην αναπαραγωγική ενδοκρινολογία στο Imperial College London, αναφέρει:

«Είναι θετικό ότι υπάρχει μεγαλύτερη δημόσια ενημέρωση για την περιεμμηνόπαυση. Πολλοί γιατροί στο παρελθόν δεν αναγνώριζαν πόσο εξουθενωτικά μπορεί να είναι τα συμπτώματά της. Όμως υπάρχει και ο κίνδυνος κάποιες γυναίκες να χαρακτηρίζονται λανθασμένα ως περιεμμηνοπαυσιακές ενώ στην πραγματικότητα έχουν κάτι άλλο».

Στο ίδιο μήκος κύματος, η καθηγήτρια Janice Rymer, πρόεδρος της British Menopause Society, τονίζει: «Αν μια γυναίκα έχει φυσιολογικά και σταθερά περίοδο, τότε δεν βρίσκεται σε περιεμμηνόπαυση – τέλος συζήτησης. Έχει καλά επίπεδα ορμονών».

Η ίδια σημειώνει ότι πλέον έχει διαμορφωθεί η αντίληψη πως κάθε σύμπτωμα σε γυναίκες 40 έως 60 ετών οφείλεται στην περιεμμηνόπαυση και χρειάζεται HRT. «Πιστεύω ότι η HRT είναι υπέροχη», λέει η Rymer. «Αλλά δεν είναι για γυναίκες που δεν τη χρειάζονται».

Η HRT δεν αποτελεί αντισύλληψη

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που υπογραμμίζουν οι ειδικοί είναι ότι η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης δεν προστατεύει από εγκυμοσύνη.

Αν μια γυναίκα δεν έχει ολοκληρώσει την εμμηνόπαυση, είναι κάτω των 55 ετών και δεν επιθυμεί εγκυμοσύνη, χρειάζεται ακόμη αντισύλληψη.

Η Dr Zara Haider επισημαίνει: «Εξακολουθούμε να βλέπουμε γυναίκες να διακόπτουν πολύ νωρίς την αντισύλληψη επειδή θεωρούν ότι δεν μπορούν να μείνουν έγκυες, ενώ στην πραγματικότητα χρειάζονται αντισύλληψη μέχρι να επιβεβαιωθεί η εμμηνόπαυση ή μέχρι την ηλικία των 55 ετών».

Ποια αντισύλληψη ενδείκνυται στην περιεμμηνόπαυση

Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχει μία ιδανική επιλογή για όλες τις γυναίκες.

Η Haider αναφέρει: «Δεν υπάρχει κάποια “καλύτερη” μέθοδος· σημασία έχει να βρεθεί τι λειτουργεί για κάθε γυναίκα ξεχωριστά».

Η Briggs εξηγεί ότι τα ορμονικά αντισυλληπτικά προσφέρουν επιπλέον οφέλη πέρα από την πρόληψη εγκυμοσύνης: «Μειώνουν την αιμορραγία, τον πόνο, τα ινομυώματα, βελτιώνουν την ενδομητρίωση και την ακμή».

Οι νεότερες μορφές αντισυλληπτικών

Ο Dr Jayasena εξηγεί ότι τα παραδοσιακά συνδυασμένα αντισυλληπτικά περιέχουν αιθινυλοιστραδιόλη — μια συνθετική μορφή οιστρογόνου που αυξάνει τον κίνδυνο θρομβώσεων, ιδιαίτερα σε γυναίκες με παράγοντες κινδύνου όπως παχυσαρκία, κάπνισμα ή υπέρταση.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει, πλέον υπάρχουν νεότερες επιλογές: «Περιέχουν φυσικό οιστρογόνο, το οποίο δεν συνοδεύεται από τον ίδιο κίνδυνο θρόμβωσης».

Και προσθέτει: «Πρόκειται για πολύ καλής ποιότητας σύγχρονα αντισυλληπτικά χάπια νέας γενιάς, τα οποία μπορεί να είναι πολύ πιο κατάλληλα για γυναίκες στα 40 ή ακόμη και στα 50 τους».

«Φυσικές» ορμόνες: Είναι πάντα καλύτερες;

Οι λεγόμενες βιομιμητικές ορμόνες (bioidentical) είναι ορμόνες ίδιες με εκείνες που παράγει φυσιολογικά ο οργανισμός, αλλά παρασκευάζονται εργαστηριακά.

Παρότι χρησιμοποιούνται ήδη σε μορφές HRT και φαίνεται να προσφέρουν ορισμένα πλεονεκτήματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι συνθετικές ορμόνες εξακολουθούν να έχουν σημαντικό ρόλο.

Ο Jayasena εξηγεί: «Μόνο οι μη φυσικές μορφές οιστρογόνων και προγεστερόνης είναι αρκετά ισχυρές ώστε να λειτουργούν ως αντισυλληπτικά». Και καταλήγει: «Στην πραγματικότητα, κάποιες φορές υπάρχουν πλεονεκτήματα στο να αποκλίνουμε από τη φύση."

Η σημασία του γιατρού

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η αυξημένη ενημέρωση γύρω από την περιεμμηνόπαυση είναι θετική εξέλιξη, ωστόσο οι αποφάσεις για ορμονικές θεραπείες ή διακοπή αντισύλληψης δεν πρέπει να βασίζονται σε TikTok βίντεο ή αναρτήσεις στο Instagram.

Συμπτώματα όπως αϋπνία, κόπωση, μεταπτώσεις διάθεσης ή διαταραχές περιόδου μπορεί να σχετίζονται με:

• θυρεοειδοπάθειες,
• άγχος ή κατάθλιψη,
• αναιμία,
• διαταραχές ύπνου,
• πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια,
• γυναικολογικά προβλήματα,
• άλλες ορμονικές διαταραχές.

Γι’ αυτό οι ειδικοί συνιστούν αξιολόγηση από γυναικολόγο ή γιατρό αναπαραγωγικής υγείας πριν από οποιαδήποτε αλλαγή σε θεραπεία ή αντισύλληψη.

Με πληροφορίες από Guardian