Η μεταρρύθμιση της Ελλάδας για τις εξαρτήσεις και η ίδρυση του Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων παρουσιάστηκαν στην 79η Γενική Συνέλευση του Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας στη Γενεύη, στο πλαίσιο παράλληλης εκδήλωσης της International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies με τίτλο «From commitment to coverage: Integrating Substance Use into Universal Health Coverage».
Την ελληνική πρωτοβουλία παρουσίασε ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη και τους Διεθνείς Οργανισμούς της Γενεύης, Ιωάννης Γκίκας, ο οποίος αναφέρθηκε στη δημιουργία του ΕΟΠΑΕ ως ενός ενιαίου εθνικού φορέα που συγκεντρώνει για πρώτη φορά όλες τις υπηρεσίες και δομές πρόληψης, θεραπείας και αντιμετώπισης των εξαρτήσεων.
Ο κ. Γκίκας υπογράμμισε ότι η Ελλάδα προχωρά από ένα κατακερματισμένο μοντέλο υπηρεσιών σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο φροντίδας, το οποίο καλύπτει όλο το φάσμα των αναγκών: από την πρόληψη και τη μείωση της βλάβης έως τη θεραπεία, την αποκατάσταση και την κοινωνική επανένταξη. Όπως τόνισε, η μεταρρύθμιση εντάσσεται στο πλαίσιο της Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης και ευθυγραμμίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΠΟΥ.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διεύρυνση του θεσμικού πλαισίου, ώστε να καλύπτει πλέον όλες τις μορφές εξάρτησης και εθισμού, συμπεριλαμβανομένων των νόμιμων εξαρτήσεων όπως το αλκοόλ, ο τζόγος και ο ψηφιακός εθισμός, εξέλιξη που χαρακτηρίστηκε ως πανευρωπαϊκή πρωτιά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, σήμερα λειτουργούν 243 δομές και υπηρεσίες σε όλη τη χώρα, ενώ προβλέπεται η ανάπτυξη ακόμη 41 νέων δομών και καινοτόμων παρεμβάσεων, όπως Κινητές Μονάδες, Κινητοί Χώροι Εποπτευόμενης Χρήσης και υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, με έμφαση στις απομακρυσμένες περιοχές και τους ευάλωτους πληθυσμούς.
Τα στοιχεία του πρώτου έτους λειτουργίας του ΕΟΠΑΕ καταγράφουν σημαντική αύξηση στην πρόσβαση στις υπηρεσίες απεξάρτησης. Συγκεκριμένα, οι ωφελούμενοι των «στεγνών» προγραμμάτων και των προγραμμάτων αποτοξίνωσης και αποκατάστασης αυξήθηκαν κατά 78,9%, τα κλειστά προγράμματα απεξάρτησης κατά 65,8% και τα προγράμματα θεραπείας για το αλκοόλ κατά 87,3%.
Παράλληλα, οι έφηβοι και νεαροί ενήλικες που λαμβάνουν υπηρεσίες αυξήθηκαν κατά 48,7%, οι ενήλικες ωφελούμενοι κατά 89,7%, ενώ οι λήπτες υπηρεσιών εντός σωφρονιστικών καταστημάτων παρουσίασαν αύξηση 35%. Αύξηση κατά 20% σημειώθηκε και στις υπηρεσίες μείωσης της βλάβης.
Η μεταρρύθμιση συνοδεύτηκε και από σημαντική ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, με τους εργαζόμενους στις δομές αντιμετώπισης εξαρτήσεων να αυξάνονται από 1.786 σε 2.045.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη θεσμοθετημένη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών μέσω του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΠΑΕ και της Διυπουργικής Εθνικής Επιτροπής Σχεδιασμού και Συντονισμού για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων, με στόχο τη διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ληπτών υπηρεσιών.
Παράλληλα, δημιουργήθηκε για πρώτη φορά ειδικό Γραφείο Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών στον ΕΟΠΑΕ, ενισχύοντας την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την εναρμόνιση της χώρας με τις αρχές της Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης.
Ο Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ, Αθανάσιος Θεοχάρης, δήλωσε ότι η παρουσίαση της Ελλάδας στη Γενεύη αποδεικνύει τη διεθνή αναγνώριση της ελληνικής προσπάθειας για εκσυγχρονισμό και βελτιστοποίηση των υπηρεσιών απεξάρτησης, με επίκεντρο τον άνθρωπο και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
