Η αυξανόμενη διαθεσιμότητα εφαρμογών (apps) παρακολούθησης του ύπνου και το εντεινόμενο ενδιαφέρον για την υγεία του ύπνου έχουν οδηγήσει σε απότομη αύξηση του αριθμού των ατόμων που παρακολουθούν τον ύπνο τους. Ωστόσο, αυτές οι εφαρμογές ενδέχεται να μην παρέχουν στους χρήστες μια ακριβή εικόνα του ύπνου τους και μπορεί τελικά να δημιουργούν περισσότερα προβλήματα στην ξεκούραση και την χαλάρωση τους.

Τώρα, επιστήμονες που μελετούν τη χρήση εφαρμογών ύπνου στη Νορβηγία διαπίστωσαν ότι, ενώ οι εφαρμογές βοήθησαν ορισμένα άτομα, εκείνοι που ανέφεραν αϋπνία βίωσαν περισσότερες αρνητικές επιπτώσεις.

«Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας των εφαρμογών ύπνου απαιτεί από την επιστημονική κοινότητα να συμβαδίζει με τις τεχνολογικές εξελίξεις», δήλωσε ο Håkon Lundekvam Berge του Πανεπιστημίου του Μπέργκεν, πρώτος συγγραφέας του άρθρου στο Frontiers in Psychology.

«Διαπιστώσαμε ότι οι νεότεροι ενήλικες επηρεάζονταν περισσότερο από την ανατροφοδότηση των εφαρμογών ύπνου. Ανέφεραν περισσότερα αντιληπτά οφέλη, αλλά και περισσότερες ανησυχίες και άγχος.»

«Διαπιστώσαμε επίσης ότι τα άτομα με συμπτώματα αϋπνίας ήταν πιο ευάλωτα στις αρνητικές επιπτώσεις», πρόσθεσε ο δεύτερος συγγραφέας Karl Erik Lundekvam του Πανεπιστημίου του Μπέργκεν. «Η ανατροφοδότηση από τις εφαρμογές ύπνου ήταν πιο πιθανό να προκαλέσει άγχος και ανησυχία σε αυτή την ομάδα».

Η επιστήμη του ύπνου

Αν και οι εφαρμογές ύπνου ποικίλλουν, συνήθως ισχυρίζονται ότι μετρούν πόσο χρόνο χρειάζεται κάποιος για να αποκοιμηθεί, πόσο χρόνο κοιμάται και πόσο αναζωογονητικός είναι ο ύπνος του. Επειδή αυτές οι εφαρμογές είναι τόσο νέες, χρειαζόμαστε περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε πόσο ακριβείς είναι και πώς αντιδρούν σε αυτές διαφορετικές ομάδες ανθρώπων: για παράδειγμα, δεν γνωρίζουμε πώς η ανατροφοδότηση των εφαρμογών μπορεί να επηρεάσει άτομα διαφορετικών ηλικιών.

Επιπλέον, ορισμένοι επιστήμονες υποδηλώνουν ότι η υπερβολική παρακολούθηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ορθοϋπνία (orthosomnia), κατάσταση κατά την οποία η υπερβολική εστίαση στα δεδομένα ύπνου οδηγεί σε χειρότερο ύπνο.

Το προφίλ των χρηστών

Για να διερευνήσουν αυτό το ζήτημα, οι επιστήμονες διεξήγαγαν έρευνα σε 1.002 ενήλικες που ζουν στη Νορβηγία. Ρώτησαν τους ερωτηθέντες για τη χρήση εφαρμογών ύπνου, την τρέχουσα κατάσταση της υγείας του ύπνου τους και αν είχαν βιώσει συγκεκριμένα θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα από τις εφαρμογές ύπνου.

Το 46% των ατόμων που απάντησαν στην έρευνα δήλωσαν ότι χρησιμοποιούσαν ή είχαν χρησιμοποιήσει εφαρμογές ύπνου. Οι γυναίκες και οι συμμετέχοντες κάτω των 50 ετών ήταν πιο πιθανό να δηλώσουν ότι είχαν χρησιμοποιήσει εφαρμογές ύπνου σε σύγκριση με τους άνδρες ή τις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Ενώ άνδρες και γυναίκες απάντησαν παρόμοια σχετικά με τις εφαρμογές, οι νεότεροι χρήστες ανέφεραν ισχυρότερα αποτελέσματα από τους ηλικιωμένους.

Οι θετικές επιδράσεις αναφέρθηκαν συχνότερα από τις αρνητικές. Το 15% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι οι εφαρμογές βελτίωσαν τον ύπνο τους, ενώ το 2,3% των ερωτηθέντων ανέφερε χειρότερο ύπνο.

Το πιο συνηθισμένο όφελος ήταν η απόκτηση περισσότερων πληροφοριών σχετικά με τον ύπνο (48% των συμμετεχόντων), ενώ η πιο συνηθισμένη αρνητική επίδραση ήταν η αυξημένη ανησυχία για τον ύπνο (17% των συμμετεχόντων). Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα άτομα με συμπτώματα αϋπνίας ήταν πιο πιθανό να αναφέρουν αρνητικές επιδράσεις.

«Τα άτομα που παρουσιάζουν συμπτώματα αϋπνίας ενδέχεται να είναι πιο ευάλωτα σε αρνητική ανατροφοδότηση, η οποία μπορεί ενδεχομένως να επιδεινώσει το άγχος ή το στρες που σχετίζεται με τον ύπνο», δήλωσε ο Lundekvam Berge. «Η επίγνωση αυτών των τάσεων είναι απαραίτητη πριν από τη χρήση τέτοιων εφαρμογών.»

Αποσύνδεση

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η έρευνά τους έχει ορισμένους περιορισμούς. Οι αυτοαναφερόμενες μετρήσεις δεν είναι πάντα απολύτως ακριβείς, και οι συμμετέχοντες προέρχονταν από μια ομάδα που είχε προσφερθεί εθελοντικά για επιστημονική έρευνα. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι είχαν ήδη ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον ύπνο, οπότε ενδέχεται να ανταποκρίνονται διαφορετικά στις εφαρμογές από ό,τι άλλοι.

«Θα συνιστούσαμε σε όσους αισθάνονται περισσότερο άγχος χρησιμοποιώντας εφαρμογές ύπνου να ενημερωθούν περαιτέρω σχετικά με τις μετρήσεις που χρησιμοποιούν και το πόσο ακριβείς είναι», συμβούλεψε η Lundekvam Berge.

«Εάν αυτό δεν κατευνάσει τις ανησυχίες σας, θα πρέπει να εξετάσετε το ενδεχόμενο να αποσυνδέσετε τη συσκευή της εφαρμογής ύπνου κατά τη διάρκεια της νύχτας ή να απενεργοποιήσετε τις ειδοποιήσεις. Ενθαρρύνουμε τους χρήστες εφαρμογών ύπνου να χρησιμοποιούν την ανατροφοδότηση ως κίνητρο για τη δημιουργία χρήσιμων συνηθειών ύπνου. Για παράδειγμα, ελαχιστοποιήστε τον χρόνο που περνάτε μπροστά στην οθόνη πριν τον ύπνο.

Θα ενθαρρύναμε επίσης τους ανθρώπους να ακούνε το σώμα τους και να πηγαίνουν για ύπνο όταν αισθάνονται πραγματικά κουρασμένοι.

Το κρεβάτι και η κρεβατοκάμαρα πρέπει να συνδέονται με τον ύπνο, και το να πηγαίνετε για ύπνο πριν το σώμα σας είναι έτοιμο να κοιμηθεί θα σας κάνει να ξαπλώνετε ξύπνιοι στο κρεβάτι, κάτι που μπορεί να επιδεινώσει περαιτέρω τα προβλήματα ύπνου σας. Είναι πιο ωφέλιμο να πηγαίνετε για ύπνο όταν η ανάγκη σας για ύπνο το απαιτεί πραγματικά.»

Πηγή: Medical Xpress