Οι πέτρες στα νεφρά μπορούν να προκαλέσουν έναν από τους πιο έντονους πόνους που μπορεί να βιώσει κανείς, επηρεάζοντας την καθημερινή ζωή και οδηγώντας πολλούς σε επισκέψεις στα επείγοντα περιστατικά των νοσοκομείων, ενώ πολλοί από αυτούς θα βιώσουν και κάποια υποτροπή.

Μια σημαντική νέα μελέτη του Δικτύου Έρευνας για τις Πέτρες του Ουροποιητικού Συστήματος (Urinary Stone Disease Research Network), υπό τον συντονισμό του Ινστιτούτου Κλινικής Έρευνας του Πανεπιστημίου Duke, εξέτασε κατά πόσον ένα πρόγραμμα συμπεριφοράς θα μπορούσε να βοηθήσει τους ανθρώπους να πίνουν αρκετά υγρά ώστε να αποτρέψουν την επανεμφάνιση των λίθων.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο The Lancet, παρέχει σημαντικές νέες πληροφορίες σχετικά με το γιατί η πρόληψη των νεφρικών λίθων είναι τόσο δύσκολη, ακόμη και με ισχυρή κινητοποίηση και καθημερινή υποστήριξη.

«Τα αποτελέσματα της δοκιμής δείχνουν ότι, παρά τη σημασία της υψηλής πρόσληψης υγρών για την πρόληψη της υποτροπής των λίθων, η επίτευξη και η διατήρηση πολύ υψηλής πρόσληψης υγρών είναι πιο δύσκολη από ό,τι συχνά υποθέτουμε για τα άτομα με ουρολιθίαση», δήλωσε ο Charles Scales, M.D., συγγραφέας της εργασίας και αναπληρωτής καθηγητής στα τμήματα Ουρολογίας και Επιστημών Υγείας του Πληθυσμού στη Σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου Duke.

«Η δυσκολία τήρησης της θεραπείας πιθανώς συμβάλλει στο σχετικά υψηλό ποσοστό επανεμφάνισης λίθων σε άτομα με αυτή τη χρόνια πάθηση», είπε ο Scales.

"Συνταγογράφηση" υγρών ακόμα και με οικονομικά κίνητρα

Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία για να λάβουν την τυπική φροντίδα ή να συμμετάσχουν σε ένα πρόγραμμα συμπεριφορικής ενυδάτωσης. Το πρόγραμμα χρησιμοποίησε έξυπνα μπουκάλια νερού με Bluetooth που μέτρησαν την πρόσληψη υγρών, εξατομικευμένους στόχους ενυδάτωσης («συνταγές υγρών»), οικονομικά κίνητρα, υπενθυμιστικά μηνύματα και καθοδήγηση υγείας για να ενθαρρύνει τα άτομα να πίνουν περισσότερα υγρά.

Η «συνταγή υγρών» καθορίστηκε συγκρίνοντας την ποσότητα ούρων που παράγει συνήθως ένας συμμετέχων με την επιπλέον ποσότητα νερού που έπρεπε να πιει για να επιτύχει τον στόχο παραγωγής ούρων τουλάχιστον 2,5 λίτρων την ημέρα.

Τα άτομα που συμμετείχαν στο πρόγραμμα ενυδατώθηκαν περισσότερο, αυξάνοντας τη μέση παραγωγή ούρων τους, αλλά η αύξηση δεν ήταν αρκετά μεγάλη ώστε να μειώσει το ποσοστό επανεμφάνισης συμπτωματικών νεφρολιθίων σε ολόκληρη την ομάδα.

Στη δοκιμή συμμετείχαν 1.658 έφηβοι και ενήλικες σε έξι κλινικά κέντρα των ΗΠΑ (UT Southwestern Medical Center, Washington University in St. Louis, University of Pennsylvania/Children's Hospital of Philadelphia, University of Washington, Mayo Clinic και Cleveland Clinic), καθιστώντας την τη μεγαλύτερη μελέτη συμπεριφοράς που έχει διεξαχθεί ποτέ για την πρόληψη των νεφρικών λίθων. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες στη δοκιμή για δύο χρόνια μετά την εγγραφή τους, προκειμένου να συλλέξουν δεδομένα.

Οι ερευνητές σημείωσαν ότι ο σχεδιασμός της μελέτης ήταν ο πρώτος που μέτρησε την πραγματική επανεμφάνιση λίθων, σε αντιπαραβολή με την πρόσληψη υγρών ή την παραγωγή ούρων, και χρησιμοποίησε τακτικές έρευνες και απεικονιστικές εξετάσεις για να παρακολουθήσει αν σχηματίστηκαν νέοι λίθοι ή αν οι υπάρχοντες λίθοι μεγάλωσαν.

Προκλήσεις ενυδάτωσης

Συνολικά, τα ευρήματα υπογραμμίζουν πόσο δύσκολο είναι για πολλούς ανθρώπους να πίνουν μεγάλες ποσότητες υγρών κάθε μέρα, ακόμη και με οργανωμένη υποστήριξη. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι αυτό εγείρει ερωτήματα σχετικά με την πιθανή ανάγκη για στόχους ενυδάτωσης που είναι πιο εξατομικευμένοι, καθώς οι ανάγκες ενυδάτωσης κάθε ατόμου μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το σωματικό μέγεθος, τον τρόπο ζωής και τις συνθήκες υγείας.

«Σε εφήβους και ενήλικες, η μελέτη προωθεί τον τομέα προς μια πιο ακριβή πρόληψη», δήλωσε ο Gregory E. Tasian, M.D., συγγραφέας και επιμελητής παιδοουρολόγος στο Τμήμα Ουρολογίας και κύριος ερευνητής της δοκιμής στο Παιδικό Νοσοκομείο της Φιλαδέλφειας.

«Αντί να ζητάμε από κάθε ασθενή να επιτύχει τον ίδιο στόχο υδάτωσης, θα πρέπει να προσδιορίσουμε ποιος ωφελείται από ποιους στόχους, να κατανοήσουμε γιατί η τήρηση των οδηγιών αποτυγχάνει και να αναπτύξουμε παρεμβάσεις — συμπεριφορικές και ιατρικές — που μειώνουν αξιόπιστα την επανεμφάνιση των λίθων», δήλωσε ο Tasian.

Επόμενα βήματα στην πρόληψη των λίθων

Οι ερευνητές δήλωσαν ότι αυτά τα στοιχεία υπογραμμίζουν την ανάγκη να διερευνηθούν νέοι τρόποι πρόληψης των λίθων, συμπεριλαμβανομένων εξατομικευμένων στόχων υδάτωσης, στρατηγικών για την υπέρβαση των εμποδίων υδάτωσης που δημιουργούνται από την εργασία και τον τρόπο ζωής, καθώς και πιθανών θεραπειών που βοηθούν στη διατήρηση των ανόργανων στοιχείων διαλυμένων στα ούρα.

«Η νεφρολιθίαση είναι μια χρόνια πάθηση, που χαρακτηρίζεται από απρόβλεπτα, μερικές φορές βασανιστικά επώδυνα επεισόδια που μπορούν να διαταράξουν την εργασία, τον ύπνο, την παραγωγικότητα και τη ζωή γενικά», δήλωσε η Alana Desai, M.D., πρώτη συγγραφέας της μελέτης και κύρια ερευνήτρια στο ερευνητικό κέντρο του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον στο Σαιντ Λούις.

«Οι περισσότεροι άνθρωποι θα εκτιμούσαν ένα απλό μέσο για να μειώσουν τις πιθανότητες να υποστούν ένα άλλο επεισόδιο», πρόσθεσε.