Οι άνθρωποι ηλικίας 60 ετών και άνω αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία τους από την έκθεση στη ζέστη σε πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες από εκείνες που θεωρούνταν έως σήμερα επικίνδυνες, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Public Health.
Η έρευνα, με επικεφαλής επιστήμονες του Stanford University στην Καλιφόρνια, προειδοποιεί ότι οι ολοένα συχνότερες και μεγαλύτερης διάρκειας περίοδοι ακραίας ζέστης θα επηρεάζουν δυσανάλογα τους ηλικιωμένους, καθώς η παγκόσμια θερμοκρασία συνεχίζει να αυξάνεται.
Οι καύσωνες αναμένεται να οδηγήσουν περισσότερους ανθρώπους σε κατάσταση θερμικού στρες που δεν μπορεί να αντισταθμιστεί (uncompensable heat stress – UHS), κατά την οποία ο οργανισμός αδυνατεί πλέον να αποβάλει επαρκώς τη θερμότητα. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και, σε ακραίες περιπτώσεις, να αποβεί θανατηφόρα.
Οι ηλικιωμένοι κινδυνεύουν νωρίτερα
Οι ηλικιωμένοι είναι ήδη γνωστό ότι είναι περισσότερο ευάλωτοι στις υψηλές θερμοκρασίες. Με την ηλικία μειώνεται η ικανότητα εφίδρωσης, η καρδιά καταπονείται περισσότερο και τα αιμοφόρα αγγεία δεν διαστέλλονται εξίσου αποτελεσματικά, περιορίζοντας την ικανότητα του οργανισμού να αποβάλλει θερμότητα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, προηγούμενες μελέτες χρησιμοποιούσαν ενιαία όρια θερμοκρασίας για διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Τα όρια αυτά ήταν κατάλληλα κυρίως για νεότερους ενήλικες, αλλά δεν αποτύπωναν επαρκώς την αυξημένη ευαλωτότητα των μεγαλύτερων ανθρώπων.
Η νέα μελέτη διαχωρίζει τους ανθρώπους σε τρεις ηλικιακές ομάδες: 15-39 ετών, 40-59 ετών και 60 ετών και άνω.
«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι, αν ληφθεί υπόψη η ευαλωτότητα ανά ηλικιακή ομάδα, η μη ανεκτή ζέστη θα εμφανίζεται σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, επηρεάζοντας πολύ περισσότερους ανθρώπους από ό,τι θεωρούνταν έως σήμερα», αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Ο Dr Simon Williams, ειδικός στις επιπτώσεις της ζέστης στην ανθρώπινη υγεία και στις ανισότητες που αυτή προκαλεί στο Swansea University, χαρακτήρισε τη μελέτη «πολύ σημαντική».
Όπως σημείωσε, τα ευρήματα δείχνουν ότι «οι καύσωνες και η έκθεση σε ακραία ζέστη πρόκειται να αποτελέσουν ολοένα μεγαλύτερη απειλή για την ανθρώπινη υγεία τα επόμενα χρόνια», ενώ υπογράμμισε ότι οι επιπτώσεις «δεν είναι ίδιες για όλους, με τους ηλικιωμένους να είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι».
Ο ίδιος επισήμανε ότι οι ηλικιωμένοι μπορεί να αντιμετωπίζουν «επιβλαβές και δυνητικά θανατηφόρο θερμικό στρες» ήδη με αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, σε σύγκριση με περίπου 4°C για τους νεότερους ενήλικες.
Κάθε επιπλέον βαθμός αυξάνει τον κίνδυνο
Η μελέτη εκτιμά ότι κάθε επιπλέον βαθμός παγκόσμιας θέρμανσης εκθέτει περίπου ένα εκατομμύριο επιπλέον ανθρώπους σε τουλάχιστον 180 ώρες μη αντισταθμίσιμου θερμικού στρες κάθε χρόνο. Το βάρος αυτό αναμένεται να πέσει δυσανάλογα στους ηλικιωμένους.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός των ανθρώπων ηλικίας 60 ετών και άνω προβλέπεται να διπλασιαστεί, φτάνοντας τα 2,1 δισεκατομμύρια έως το 2050. Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι αναμένεται να είναι οι πληθυσμοί σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπως η Ινδία και το Πακιστάν.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι, εάν η υπερθέρμανση συνεχιστεί, τμήματα των τροπικών και υποτροπικών περιοχών ενδέχεται να καταστούν μη κατοικήσιμα, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές
Η ανησυχία δεν αφορά μόνο το μέλλον. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η μελέτη, οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν ήδη σημαντικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η UK Health Security Agency έχει προειδοποιήσει ότι οι υψηλές θερμοκρασίες του 2026 ενδέχεται να οδηγήσουν στον υψηλότερο ετήσιο αριθμό θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη.
Οι τέσσερις ημέρες καύσωνα τον Μάιο και οι οκτώ ημέρες τον Ιούνιο συνδέθηκαν συνολικά με 2.877 επιπλέον θανάτους, σχεδόν διπλάσιους από τους 1.504 που καταγράφηκαν το καλοκαίρι του 2025.
Πηγή: Guardian
