Ο τρόπος με τον οποίο βιώνεται η περίοδος δεν εξαρτάται μόνο από τα σωματικά συμπτώματα, αλλά και από το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο ζει και δραστηριοποιείται μια γυναίκα. Μια μελέτη που διεξήχθη στην Ισπανία με περισσότερες από 4.000 συμμετέχουσες αναλύει τον τρόπο με τον οποίο το στίγμα της εμμήνου ρύσης επηρεάζει την καθημερινή ζωή, την κοινωνική συμμετοχή και την ευημερία.

Η μελέτη αυτή, υπό την ηγεσία του Ινστιτούτου INGENIO, ενός κοινού κέντρου της Πολυτεχνικής Πανεπιστημίου της Βαλένθια (UPV) και του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας της Ισπανίας (CSIC), έχει δημοσιευτεί στο περιοδικό BMC Women's Health. Πρόκειται για την τέταρτη δημοσίευση ενός ερευνητικού προγράμματος που προσφέρει μία από τις πρώτες εικόνες για την υγιεινή της περιόδου στην Ισπανία — αφού έχει ήδη ασχοληθεί με την εκπαίδευση για την έμμηνο ρύση, το στίγμα και την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη — και τώρα εστιάζει στον κοινωνικό αντίκτυπο της εμμηνόρροιας στην καθημερινή ζωή.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι αυτή η φυσιολογική διαδικασία του κύκλου μιας γυναίκας συνεχίζει να επηρεάζει τις καθημερινές δραστηριότητες. Μόνο το 15,4% των συμμετεχουσών δηλώνει ότι διατηρεί την καθημερινή του ρουτίνα χωρίς αλλαγές εκείνες τις ημέρες, ενώ πολλές προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους για να αποφύγουν πιθανή δυσφορία ή έκθεση. Μεταξύ των πιο συνηθισμένων στρατηγικών είναι:

• η αποφυγή συγκεκριμένων τύπων ρούχων (36%),
• η αποφυγή λευκών ενδυμάτων (48%),
• η μείωση των αθλητικών δραστηριοτήτων (21%)
• ή ο περιορισμός δραστηριοτήτων όπως το κολύμπι ή η επίσκεψη στην παραλία (22%).

Η έρευνα δείχνει ότι αυτές οι αποφάσεις δεν βασίζονται αποκλειστικά στη σωματική δυσφορία. Παράγοντες όπως το άγχος για πιθανό λεκέ στα ρούχα, η έλλειψη κατάλληλων εγκαταστάσεων ή ο φόβος αρνητικών αντιδράσεων από το περιβάλλον αντανακλούν την επιμονή κοινωνικών κανόνων που υποστηρίζουν ότι η εμμηνόρροια πρέπει να αντιμετωπίζεται διακριτικά και αθόρυβα.

Ο φόβος της απώλειας της εργασίας

Στον εκπαιδευτικό και εργασιακό χώρο, πολλές συμμετέχουσες περιγράφουν ότι έχουν πάει στο μάθημα ή στη δουλειά παρά τον έντονο πόνο, τη ναυτία ή την κόπωση. Αντίθετα, άλλες αναφέρουν ότι έχουν χάσει κάποια φορά τη δουλειά τους λόγω των συμπτωμάτων της περιόδου.

Συγκεκριμένα, το 41% αναφέρει ότι έχει απουσιάσει από τη δουλειά κάποια στιγμή λόγω δυσφορίας όπως πόνος, ναυτία ή έμετος, ενώ το 44% δηλώνει ότι δεν το έχει κάνει ποτέ. Οι μαρτυρίες που συλλέχθηκαν δείχνουν ότι, ακόμη και όταν αντιμετωπίζουν συμπτώματα που τις καθιστούν ανίκανες να εργαστούν, ορισμένες γυναίκες συνεχίζουν να πηγαίνουν στη δουλειά από φόβο μήπως χάσουν τη θέση τους ή θεωρηθούν λιγότερο αφοσιωμένες.

«Συχνά, η δυσφορία της περιόδου δεν αναγνωρίζεται ως νόμιμη ανάγκη για υποστήριξη, αλλά ως κάτι που μπορεί να υπονομεύσει την αξιοπιστία. Σε ένα πλαίσιο όπου η έμμηνος ρύση έχει χρησιμοποιηθεί για να αποκλείσει τις γυναίκες από ορισμένους ρόλους, η επίδειξη ευαλωτότητας μπορεί να θεωρηθεί ως συλλογικός κίνδυνος», λέει η Sara Sánchez-López, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο INGENIO (UPV-CSIC).

Μαρτυρίες για χλευασμό και ταπεινωτικές καταστάσεις

Η μελέτη συλλέγει μαρτυρίες για χλευασμό και ταπεινωτικές καταστάσεις που σχετίζονται με την περίοδο και τις οποίες βίωσαν οι συμμετέχουσες τόσο στην εφηβεία όσο και στην ενήλικη ζωή. Ενώ στα πρώτα στάδια, αυτές οι εμπειρίες τείνουν να εκδηλώνονται ως σχόλια ή χλευασμός από συμμαθητές ή φίλους, στην ενήλικη ζωή εκφράζονται συχνότερα ως απόρριψη ή συγκαταβατική στάση στο άμεσο περιβάλλον, όπως με συντρόφους ή συναδέλφους.

Τα αποτελέσματα δείχνουν επίσης έναν μεγάλο αριθμό απαντήσεων που περιγράφουν πώς η έμμηνος ρύση έχει χρησιμοποιηθεί για να αμφισβητήσει ή να δυσφημίσει συναισθήματα, αποφάσεις ή συγκρούσεις σε καθημερινά πλαίσια, ειδικά σε διαπροσωπικές ή οικογενειακές καταστάσεις.

«Αυτές οι καταστάσεις ενισχύουν στερεότυπα που συνδέουν την περίοδο με έλλειψη συναισθηματικού ελέγχου ή παραλογισμό, κάτι που μπορεί να μεταφραστεί σε μειωμένη αξιοπιστία», λέει η Rocío Poveda Bautista, επίσης ερευνήτρια στο INGENIO και συν-συγγραφέας της μελέτης. Παράλληλα με αυτά τα εμπόδια, τα αποτελέσματα εντοπίζουν και προστατευτικούς παράγοντες.

Η ερευνητική ομάδα σημειώνει ότι τα υποστηρικτικά, ευέλικτα περιβάλλοντα—στην εργασία, στο σχολείο ή στο σπίτι—βοηθούν στη μείωση του αντίκτυπου του στίγματος και διευκολύνουν τη μεγαλύτερη συμμετοχή και ευεξία.

«Οι πιο θετικές εμπειρίες συνδέονται με περιβάλλοντα όπου η συζήτηση για την έμμηνο ρύση δεν προκαλεί αμηχανία και όπου αναγνωρίζονται οι σωματικές ή συναισθηματικές ανάγκες που συνδέονται με τον κύκλο», λέει ο Santiago Moll López, από το Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών της Universitat Politècnica de València και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Ως εκ τούτου, τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης υπογραμμίζουν ότι η περίοδος εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την υγεία, τη κοινωνική συμμετοχή και την ισότητα, και επισημαίνουν την ανάγκη να προχωρήσουμε προς εκπαιδευτικά, εργασιακά και υγειονομικά περιβάλλοντα που είναι καλύτερα ενημερωμένα και πιο ευαίσθητα σε αυτή την πραγματικότητα.

Πηγή: Medical Xpress