Μια σημαντική εξέλιξη στον χώρο της νευροχειρουργικής σημειώθηκε στο Λονδίνο, όπου χειρουργοί πραγματοποίησαν την πρώτη επιτυχημένη επέμβαση αφαίρεσης όγκου στον εγκέφαλο με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, συμβάλλοντας στη διατήρηση της όρασης ενός 48χρονου άνδρα.

Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε τον Μάιο στο National Hospital for Neurology and Neurosurgery (NHNN), το οποίο αποτελεί μέρος του University College London Hospitals NHS Foundation Trust. Οι λεπτομέρειες έγιναν γνωστές μετά την ανάρρωση του ασθενούς.

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, η χειρουργική ομάδα είχε τον απόλυτο έλεγχο, ενώ το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ανέλυε ζωντανά εικόνες από κάμερα, βοηθώντας στον εντοπισμό κρίσιμων ανατομικών δομών, όπως νεύρα και αιμοφόρα αγγεία, που έπρεπε να προστατευθούν.

Ο όγκος, μεγέθους μόλις 11 χιλιοστών, βρισκόταν στην υπόφυση, σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή του εγκεφάλου.

Η ακρίβεια του ενός χιλιοστού

Η υπόφυση, τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα που ελέγχουν την όραση βρίσκονται πολύ κοντά μεταξύ τους. Σύμφωνα με τους ειδικούς, «ένα λάθος μόλις ενός χιλιοστού μπορεί να κάνει κρίσιμη διαφορά», αυξάνοντας τον κίνδυνο για τύφλωση, εγκεφαλικό επεισόδιο ή ακόμη και θάνατο.

Η νέα τεχνολογία χρησιμοποιεί χρωματική κωδικοποίηση για να επισημαίνει μικροσκοπικές ανατομικές δομές, επιτρέποντας στους χειρουργούς να αναγνωρίζουν με μεγαλύτερη ασφάλεια τα σημεία που πρέπει να αποφύγουν.

Το νοσοκομείο είχε χρησιμοποιήσει προηγουμένως το συγκεκριμένο σύστημα αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς. Η επέμβαση ήταν η πρώτη φορά που η τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε σε πραγματικό ασθενή.

«Μπορούσα να δω τα πάντα καθαρά»

Ο ασθενής είχε διαγνωστεί το 2024 και αρχικά αντιμετωπιζόταν χωρίς χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, η κατάστασή του επιδεινώθηκε, με σοβαρή ορμονική διαταραχή και προβλήματα όρασης. Χωρίς την επέμβαση, υπήρχε κίνδυνος να χάσει την όρασή του.

Η μετεγχειρητική του αποκατάσταση ήταν ιδιαίτερα γρήγορη.

«Όταν συνήλθα… μπορούσα να δω τα πάντα στο δωμάτιο καθαρά», δήλωσε ο 48χρονος. Μέσα σε μία εβδομάδα μπορούσε να περπατά ανεξάρτητα, χωρίς γυαλιά ή μπαστούνι.

Έκτοτε επέστρεψε στην εργασία του ως υπεύθυνος εξυπηρέτησης πελατών.

«Νιώθω σαν να έχω μια πανοραμική θέα 360 μοιρών για όλα όσα βρίσκονται γύρω μου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Πώς βοήθησε η AI τους χειρουργούς

Το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης έχει εκπαιδευτεί μέσω εκατοντάδων χειρουργικών βίντεο, αποκτώντας τη δυνατότητα να αναγνωρίζει κρίσιμες ανατομικές δομές, χειρουργικά εργαλεία και αλληλεπιδράσεις μεταξύ εργαλείων και ιστών σε πραγματικό χρόνο.

«Μαθαίνοντας από εκατοντάδες χειρουργικά βίντεο, [το σύστημα] έχει εκτεθεί σε ένα εύρος χειρουργικών παραδειγμάτων που θα χρειαζόταν πολλά χρόνια για να συναντήσει ένας χειρουργός», δήλωσε η Dr Sophia Bano, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ρομποτικής και Τεχνητής Νοημοσύνης στο UCL και τεχνική υπεύθυνη του συστήματος.

«Έχει σχεδιαστεί ώστε να βοηθά στην αναγνώριση κρίσιμων ανατομικών δομών, χειρουργικών εργαλείων και αλληλεπιδράσεων με τους ιστούς σε πραγματικό χρόνο, υποστηρίζοντας τον χειρουργό κατά τη διάρκεια ιδιαίτερα ευαίσθητων επεμβάσεων», πρόσθεσε.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικατέστησε τους χειρουργούς. Αντίθετα, λειτούργησε ως εργαλείο υποστήριξης, παρέχοντας στην ομάδα επιπλέον πληροφορίες κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης όπου η ακρίβεια είναι καθοριστικής σημασίας.

Ο καθηγητής Mike Lewis, επιστημονικός διευθυντής Καινοτομίας στο NIHR, χαρακτήρισε την επέμβαση «πρωτοποριακή» και υπογράμμισε ότι αναδεικνύει τις δυνατότητες της προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης να υποστηρίζει τους χειρουργούς και να βελτιώνει τη φροντίδα των ασθενών.

Πηγή: BBC