Πενταπλάσια αύξηση καταγράφηκε μέσα σε μία δεκαετία στις διαγνώσεις μιας ηπατικής νόσου που συνδέεται στενά με την παχυσαρκία και τον διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με νέα μελέτη που εξέτασε δεδομένα από σχεδόν 12 εκατομμύρια ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Πρόκειται για τη μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσο του ήπατος (Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease – MASLD), η οποία παλαιότερα ήταν γνωστή ως μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD).

Η MASLD προκαλείται από τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ και μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρότερες μορφές ηπατικής βλάβης. Μεταξύ των συμπτωμάτων που μπορεί να εμφανιστούν είναι ο κοιλιακός πόνος, η έντονη κόπωση και το γενικό αίσθημα αδιαθεσίας.

Από 1.300 σε σχεδόν 284.000 διαγνώσεις

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Queen Mary University of London και του University of Glasgow, οι οποίοι ανέλυσαν αρχεία γενικών γιατρών από το 2003 έως το 2022.

Το 2003, καταγεγραμμένη διάγνωση MASLD υπήρχε μόλις στο 0,02% των ενηλίκων, που αντιστοιχούσε σε περίπου 1.300 ανθρώπους. Το ποσοστό αυξήθηκε στο 0,5% το 2012 και έφτασε το 2,4% το 2022, δηλαδή περίπου 283.762 ανθρώπους.

Παρά τη σημαντική αύξηση των διαγνώσεων, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ των εκτιμώμενων περιστατικών και εκείνων που έχουν πράγματι διαγνωστεί.

«Παρά την αυξανόμενη αναγνώριση» της MASLD, «παραμένει ένα διαγνωστικό κενό», επισημαίνουν οι ερευνητές.

Μάλιστα, οι νέες διαγνώσεις διπλασιάστηκαν μεταξύ 2012 και 2022, ενώ οι άνθρωποι που είχαν διαγνωστεί με MASLD είχαν τριπλάσια πιθανότητα να πάσχουν και από διαβήτη τύπου 2.

Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο

Η παχυσαρκία και η σωματική αδράνεια αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου. Αυξημένο κίνδυνο αντιμετωπίζουν επίσης τα άτομα με διαβήτη τύπου 2, οι άνω των 50 ετών και όσοι έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα άτομα νοτιοασιατικής καταγωγής, τα οποία εμφανίζονται «υπερεκπροσωπούμενα» μεταξύ των διαγνώσεων MASLD.

Παράλληλα, όμως, ήταν η ομάδα με τις λιγότερες πιθανότητες να έχει καταγεγραμμένη βαθμολογία που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της ηπατικής ίνωσης, παρά τα υψηλότερα επίπεδα διαβήτη τύπου 2.

Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι απαιτείται μεγαλύτερη προσπάθεια για να περιοριστούν οι ανισότητες στην υγεία μεταξύ διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων, ιδιαίτερα καθώς αυξάνεται η χρήση φαρμάκων που έχουν συγκεκριμένες ενδείξεις για την αντιμετώπιση της νόσου.

Το «διαγνωστικό κενό» παραμένει μεγάλο

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης είναι ότι η αύξηση των διαγνώσεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι εντοπίζονται οι περισσότεροι άνθρωποι που πάσχουν από τη νόσο.

Με βάση τις εκτιμήσεις για τη συχνότητα της MASLD στην Ευρώπη, οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι «παραμένει ένα σημαντικό διαγνωστικό κενό» στο Ηνωμένο Βασίλειο.

«Τα σημερινά δεδομένα δείχνουν ότι, ενώ ο επιπολασμός στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει αυξηθεί σημαντικά στο 2,42%, το διαγνωστικό κενό παραμένει μεγάλο σε σύγκριση με τα αναμενόμενα ποσοστά», σημειώνουν.

Για να περιοριστεί το χάσμα, προτείνουν τον συστηματικό εντοπισμό των ομάδων υψηλού κινδύνου, ιδιαίτερα ανθρώπων που ζουν με διαβήτη τύπου 2 ή παχυσαρκία.

Εξέταση για την ηπατική ίνωση

Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης τη χρησιμότητα μιας εξέτασης αίματος που μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να εκτιμήσουν τον βαθμό ουλοποίησης του ήπατος και να εντοπίσουν περιπτώσεις προχωρημένης ίνωσης.

Η έγκαιρη αναγνώριση της ηπατικής βλάβης είναι σημαντική, καθώς η MASLD δεν περιορίζεται απλώς στη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ. Σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να εξελιχθεί σε φλεγμονή, ίνωση, κίρρωση και άλλες σοβαρές επιπλοκές.

«Περισσότερη πρόοδος απαιτείται για την επίτευξη των στόχων δημόσιας υγείας σε αυτή τη νόσο», τονίζουν οι ερευνητές.

«Εξίσου επείγουσα είναι η ανάγκη για πρόσθετη έρευνα, ώστε να εντοπιστούν και να περιοριστούν τυχόν κίνδυνοι επιδείνωσης των ανισοτήτων στην υγεία μεταξύ διαφορετικών εθνοτικών ομάδων, ιδιαίτερα στην εποχή των φαρμάκων με συγκεκριμένες ενδείξεις σε αυτόν τον τομέα», προσθέτουν.

Η σχέση με την παχυσαρκία και τον διαβήτη

Η αύξηση της MASLD καταγράφεται σε ένα περιβάλλον όπου η παχυσαρκία και ο διαβήτης τύπου 2 αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για τη δημόσια υγεία.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμάται ότι σχεδόν 6 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με διαβήτη, ενώ περίπου 1,3 εκατομμύρια ενδέχεται να έχουν αδιάγνωστο διαβήτη τύπου 2.

Παράλληλα, τα πιο πρόσφατα στοιχεία του NHS δείχνουν ότι το 2024 περίπου 30% των ενηλίκων ηλικίας 16 ετών και άνω ήταν παχύσαρκοι.

Πηγή: Independent