Πρόκειται για μια κατάσταση στην οποία μπορεί να περιέλθει κάποιος είτε ακούσια (π.χ., απουσία συντρόφου, έντονο στρες, προβλήματα υγείας) είτε εκούσια (π.χ., θρησκευτικοί, προσωπικοί, ψυχολογικοί λόγοι). Η αποχή από το σεξ συχνά αποτελεί ένα ταμπού και οι άνθρωποι αποφεύγουν να εκφραστούν ελεύθερα για αυτή τους την εμπειρία. Είναι σημαντικό ωστόσο, να κατανοήσουμε τις συνέπειές αυτής, τόσο στην σωματική όσο και στην ψυχική μας υγεία.

Σύμφωνα με την ψυχολόγο Κατερίνα Παπαθανασίου-Πεχλιβανίδου «η αποχή από το σεξ μπορεί να έχει ένα διττό ρόλο. Από τη μια, μπορεί να συντελέσει στη μείωση της ψυχολογικής πίεσης σε ανθρώπους που βιώνουν ως στρεσσογόνα την επαφή αυτή κάθε αυτή. Ταυτόχρονα σε άλλους μπορεί να προκαλέσει, διαταραχές διάθεσης, αύξηση των επιπέδων στρες, ευερεθιστότητα, μειωμένη ενέργεια και μια γενικότερη μείωση της αντιληπτής ποιότητας ζωής. Σε ορισμένα άτομα, η παρατεταμένη αποχή μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο φόβο επίδοσης στη σεξουαλική επαφή και αποφυγή της μελλοντικής σεξουαλικής δραστηριότητας».

«Σε κοινωνίες όπου το σεξ θεωρείτε μια ένδειξη επιτυχίας και φυσιολογικής ζωής, η αποχή μπορεί να οδηγήσει ένα άτομο να έχει μια αίσθηση διαφορετικότητας και να βιώνει έντονη κοινωνική πίεση και μοναξιά. Αντίθετα, η εκούσια αποχή μπορεί να βοηθήσει ένα άτομο να θέσει ως προτεραιότητα την αυτοβελτίωση, να κλείσει ανοικτούς συναισθηματικούς λογαριασμούς και να επαναπροσδιοριστεί σε σχέση με τα όρια του στις διαπροσωπικές του επαφές. Τέλος, σε περιπτώσεις όπου το σεξ σχετίζεται με μια τραυματική εμπειρία, η αποχή μπορεί να λειτουργήσει θεραπευτικά, επιτρέποντας στο άτομο να επαναφέρει μια υγιή σχέση με το σώμα και τις ανάγκες του.

Σε ότι αφορά τα ζευγάρια, η αποχή από το σεξ μπορεί να λειτουργήσει και πάλι με διαφορετικούς τρόπους. Είτε να ενισχύσει τη συναισθηματική σύνδεση, αν αυτό αποτελεί μια συνειδητή επιλογή είτε να δημιουργήσει μια απόσταση αν αποτελεί ένα ζήτημα το οποίο δεν συζητιέται ανοικτά. Στην περίπτωση αυτή, η αποχή, έχει συσχετιστεί με αυξημένη συζυγική ένταση, οι σύντροφοι απομακρύνονται συναισθηματικά και αυξάνουν οι μεταξύ τους συγκρούσεις», εξηγεί η ειδικός.

Οι σωματικές επιπτώσεις

Συνεχίζοντας, η κυρία Παπαθανασίου-Πεχλιβανίδου τονίζει ότι «στη σωματική σφαίρα, η αποχή από το σεξ μπορεί να έχει αντίκτυπο στην υγεία του πυελικού εδάφους, στην κυκλοφορία και το καρδιαγγειακό σύστημα, στην παραγωγή ανοσοσφαιρινών (IgA) και φυσικά στη libido. Η σεξουαλική δραστηριότητα, προσφέρει ορισμένα καρδιαγγειακά οφέλη που σχετίζονται με τη φυσική δραστηριότητα που είναι συνυφασμένη με αυτή και επηρεάζει σημαντικά τη ρύθμιση ορμονών όπως η τεστοστερόνη, η προλακτίνη και η οξυτοκίνη. Έρευνες δείχνουν ότι η συχνή σεξουαλική επαφή αυξάνει τα επίπεδα τεστοστερόνης σε άνδρες και γυναίκες, ενώ η παρατεταμένη αποχή μπορεί να οδηγήσει σε συγκριτική μείωση της libido. Παρ’ όλα αυτά, η επίδραση αυτή δεν είναι γραμμική και διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την ηλικία και την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου.

Η τακτική σεξουαλική δραστηριότητα ενισχύει την καλή λειτουργία των μυών του πυελικού εδάφους, ενώ αντίθετα η μακροχρόνια αποχή φαίνεται να οδηγεί σε αυξημένη μυϊκή τάση και δυσλειτουργίες στο σεξ όταν επανέλθει το άτομο στη σεξουαλική δραστηριότητα. Επιπλέον, το σεξ αυξάνει την αίσθηση ικανοποίησης και δεσμού μέσω της ενεργοποίησης του συστήματος ανταμοιβής, ενώ αντίθετα η έλλειψη σεξουαλικών ερεθισμάτων μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη ενεργοποίηση αυτού και σε αυξημένη ευαισθησία σε στρεσσογόνους παράγοντες».

Γίνεται λοιπόν φανερό πως η αποχή από το σεξ δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή από μόνη της και οι επιπτώσεις αυτής εξαρτώνται άμεσα από τη διάρκεια, τους λόγους, την προσωπικότητα και το αν είναι συνειδητή ή ακούσια επιλογή.