Μια σύντομη προπόνηση μπορεί να αποτελεί έναν απρόσμενα αποτελεσματικό τρόπο για να αντιμετωπιστούν ορισμένες από τις επιπτώσεις της στέρησης ύπνου, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του McGill University στον Καναδά.
Μόλις 20 λεπτά ποδηλασίας φαίνεται ότι μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της μνήμης μετά από μια νύχτα χωρίς ύπνο, με αποτελέσματα αντίστοιχα με εκείνα ενός υπνάκου διάρκειας 90 λεπτών.
Οι ερευνητές μελέτησαν 54 υγιείς νεαρούς ενήλικες, οι οποίοι παρέμειναν ξύπνιοι για 30 συνεχόμενες ώρες υπό εργαστηριακή παρακολούθηση. Στη συνέχεια χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: η πρώτη έκανε 20 λεπτά ποδήλατο, η δεύτερη κοιμήθηκε για 90 λεπτά και η τρίτη δεν ασκήθηκε ούτε κοιμήθηκε, ώστε να λειτουργήσει ως ομάδα ελέγχου.
Στη συνέχεια οι συμμετέχοντες είδαν μια σειρά εικόνων και κλήθηκαν να τις αναγνωρίσουν τρεις ημέρες αργότερα, σε ειδικό τεστ μνήμης.
20 λεπτά άσκησης αντί για 90 λεπτά ύπνου;
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα 20 λεπτά άσκησης ήταν εξίσου αποτελεσματικά με έναν υπνάκο 90 λεπτών στην αντιμετώπιση της απώλειας μνήμης που προκαλεί η έλλειψη ύπνου.
Η άσκηση, όπως σημειώνουν οι ερευνητές, μπορεί να αποτελεί μια ιδιαίτερα πρακτική λύση σε περιπτώσεις όπου ένας άνθρωπος δεν έχει τη δυνατότητα να κοιμηθεί για μιάμιση ώρα, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια μιας απαιτητικής εργασιακής βάρδιας.
«Η άσκηση είναι προσβάσιμη, οικονομική και εύκολη στην εφαρμογή. Αυτό την καθιστά ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να διατηρήσουν τη γνωστική τους οξύτητα όταν ο ύπνος είναι περιορισμένος», δήλωσε η Madhura Lotlikar, υποψήφια διδάκτορας στο τμήμα Νευρολογίας του McGill και συν-συγγραφέας της μελέτης.
«Ένας υπνάκος δεν είναι πάντα εφικτός στη μέση μιας βάρδιας», πρόσθεσε.
Διαφορετικός ο τρόπος δράσης
Παρά το γεγονός ότι η άσκηση και ο ύπνος είχαν παρόμοια αποτελέσματα στη συγκεκριμένη δοκιμασία, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι φαίνεται να λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο.
Ο υπνάκος φάνηκε να βοηθά τον εγκέφαλο να «επαναφορτίζεται», διευκολύνοντας την απορρόφηση νέων πληροφοριών. Η άσκηση, αντίθετα, φαίνεται να επιτρέπει στον εγκέφαλο να «χρησιμοποιεί πιο αποτελεσματικά τους πόρους που του απομένουν».
Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι η άσκηση δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον ύπνο. Μπορεί όμως να βοηθήσει τους ανθρώπους να λειτουργούν καλύτερα σε περιόδους κατά τις οποίες έχουν κοιμηθεί λιγότερο ή δεν έχουν τη δυνατότητα να κοιμηθούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Τι ισχύει για έναν σύντομο ύπνο
Η μελέτη εξέτασε επίσης μικρότερες περιόδους ύπνου. Ένας ύπνος διάρκειας 30 έως 60 λεπτών δεν φάνηκε να προσφέρει τα ίδια οφέλη αποκατάστασης με έναν ύπνο διάρκειας 90 λεπτών.
Αντίθετα, οι συμμετέχοντες που δεν έκαναν ούτε άσκηση ούτε ύπνο παρουσίασαν κατά μέσο όρο 22% χειρότερη επίδοση στη δοκιμασία μνήμης σε σύγκριση με τις δύο άλλες ομάδες.
Τα ευρήματα θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και στον σχεδιασμό στρατηγικών για την αντιμετώπιση της κόπωσης στους χώρους εργασίας, καθώς η απώλεια ύπνου αποτελεί συχνό αλλά συχνά παραγνωρισμένο πρόβλημα.
«Η απώλεια ύπνου επηρεάζει σχεδόν κάθε πτυχή του τρόπου με τον οποίο σκεφτόμαστε και λειτουργούμε, όμως πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν απλώς να σταματήσουν ό,τι κάνουν και να κοιμηθούν περισσότερο», δήλωσε ο Marc Roig, καθηγητής στη Σχολή Φυσικοθεραπείας και Εργοθεραπείας του McGill και συν-συγγραφέας της μελέτης.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ακόμη και μια σύντομη περίοδος άσκησης μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση μιας από τις σημαντικότερες γνωστικές μας ικανότητες», πρόσθεσε.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, πάντως, ότι πρόκειται για μια μικρή εργαστηριακή μελέτη σε υγιείς νεαρούς ενήλικες και ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί κατά πόσο τα ευρήματα ισχύουν σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες και σε πραγματικές συνθήκες καθημερινής ζωής.
