Σε μία πρόσφατη συνέντευξή της, η πρωταγωνίστρια του Game of Thrones, Εμίλια Κλαρκ, αναφέρθηκε στην προσπάθειά της να ζήσει «εντελώς φυσιολογικά» μετά από δύο ανευρύσματα - ένα το 2011 και ένα το 2013 - που τις προκάλεσαν τραυματισμό στον εγκέφαλο. Ακολούθησαν δύο χειρουργεία στον εγκέφαλο.
Το ανεύρυσμα είναι ένα εξόγκωμα ή ένα μπαλόνι στο τοίχωμα ενός αιμοφόρου αγγείου, που συχνά συνοδεύεται από έντονο πονοκέφαλο ή πόνο. «Ένα μέρος του εγκεφάλου μου δεν είναι πια χρήσιμο. Είναι απίστευτο ότι μπορώ να μιλήσω και να ζήσω τη ζωή μου φυσιολογικά. Ανήκω στην πραγματικά πολύ μικρή μερίδα ατόμων που επέζησαν από αυτό» είπε χαρακτηριστικά η ηθοποιός στο BBC.
Επομένως, πώς μπορούν οι άνθρωποι να επιβιώσουν από τη ζωή που η Κλαρκ περιγράφει με ένα «χαμένο» μέρος του εγκεφάλου; Το κλειδί για να καταλάβουμε πώς οι εγκέφαλοι αναρρώνουν από τραύματα είναι να κατανοήσουμε πώς είναι απίστευτα πλαστικοί. Αυτό σημαίνει ότι ο σούπερυπολογιστής του σώματος μας μπορεί να ανασχηματιστεί και να αναδιαμορφωθεί.
https://twitter.com/emiliacupdates/status/1548671018499194883
Η πλαστικότητα του εγκεφάλου
Οι εγκέφαλοι μπορούν να προσαρμοστούν και να αλλάξουν με απίθανους τρόπους. Αυτό ακριβώς κάνει τώρα ο δικός σου εγκέφαλος στην προσπάθειά του να διαμορφώσει νέες αναμνήσεις.
Δεν είναι ότι ο εγκέφαλος έχει εξελιχθεί για να αντιμετωπίζει κάποιο εγκεφαλικό τραύμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο ή ανευρύσματα. Οι πρόγονοί μας πέθαναν συνήθως όταν συνέβαινε αυτό και μπορεί να μην είχαν προχωρήσει στην αναπαραγωγή. Στην πραγματικότητα, αναπτύξαμε πολύ παχιά κρανία για να προσπαθήσουμε να αποτρέψουμε από την αρχή το εγκεφαλικό τραύμα.
Αυτή η νευρική πλαστικότητα είναι αποτέλεσμα των εγκεφάλων μας που εξελίσσονται σε μηχανές μάθησης. Μας επιτρέπουν να προσαρμοστούμε σε μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα, διευκολύνουν τη μάθηση, τη μνήμη και την ευελιξία. Αυτή η λειτουργικότητα σημαίνει επίσης ότι ο εγκέφαλος μπορεί να προσαρμοστεί μετά από ορισμένους τραυματισμούς, βρίσκοντας νέα μονοπάτια για να λειτουργήσει.
Πολλά όργανα δεν θα αναρρώσουν καθόλου μετά από σοβαρή βλάβη. Αλλά ο εγκέφαλος συνεχίζει να αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της ζωής. Σε μικροσκοπικό επίπεδο, αλλάζετε τον εγκέφαλο σας για να δημιουργήσετε νέες αναμνήσεις κάθε μέρα.
Αυτό το εξαιρετικό ενάμισι κιλό μαλακού ιστού που βρίσκεται στο κρανίο σας –με περισσότερη δύναμη και χωρητικότητα ακόμα και από τον πιο ισχυρό υπερυπολογιστή– έχει μια απίστευτη ικανότητα προσαρμογής.
Τι σημαίνει ότι «λείπουν» κομμάτια του εγκεφάλου
Ο εγκέφαλος χρειάζεται μία σταθερή και συνεχή προμήθεια οξυγονομένου αίματος. Όταν τραυματίζεται, - για παράδειγμα από ανεύρυσμα, από εγκεφαλικό ή κάποιο χειρουργείο - η προμήθεια οξυγόνου μπορεί να σταματήσει.
Ορισμένες φορές ένα κομμάτι αφαιρείται χειρουργικά ή πεθαίνει μία περιοχή λόγω έλλειψης οξυγόνου.
Για παράδειγμα, ένα άτομο με επιληψία δεν ανταποκρίνεται σε φάρμακα. Χάρη σε απίστευτες απεικονιστικές τεχνικές του εγκεφάλου, μπορούμε να εντοπίσουμε το ακριβές σημείο του τραυματισμού και να αφαιρέσουμε μέρος του εγκεφάλου.
Πώς προσαρμόζεται ο εγκέφαλος μετά τον τραυματισμό;
Ο εγκέφαλός σου έχει περίπου 100 δις νευρώνες και πάνω από ένα τρις συνάψεις. Συνεχώς επανασυνδέονται ως απάντησε σε νέες εμπειρίες, για να αποθηκεύσουν και να ανακτήσουν πληροφορίες.
Με τον τραυματισμό του εγκεφάλου, οι αλλαγές μπορεί να είναι μεγαλύτερες. Αποκτάς συγκεκριμένη επανασύνδεση γύρω από την τραυματισμένη περιοχή. Αυτές οι συνάψεις μπορούν να επαναπροσδιοριστούν για να εργαστούν γύρω από το τραυματισμένο μέρος.
Οι άξονες (μακριά, νηματοειδείς τμήματα ενός νευρικού κυττάρου που μπορούν να μεταφέρουν ηλεκτρικές ώσεις) σχηματίζουν νευρικές ίνες που στέλνονται σε νέα σημεία ως απόκριση στα σήματα που λαμβάνουν από την κατεστραμμένη περιοχή.
Υπάρχει, όμως, μια άλλη μορφή πλαστικότητας που ονομάζεται νευρογένεση . Αυτό περιλαμβάνει μικρούς θύλακες στον εγκέφαλο όπου νέοι νευρώνες συνεχίζουν να γεννιούνται σε όλη τη ζωή. Υπάρχουν ενδείξεις ότι μετά από εγκεφαλική βλάβη αυτά τα νευρικά βλαστοκύτταρα μπορούν να διεγερθούν και να μεταναστεύσουν στην περιοχή του τραυματισμού και να δημιουργήσουν νέους νευρώνες.
Η νευροαποκατάσταση μπορεί να περιλαμβάνει φυσική αποκατάσταση και αποκατάσταση ομιλίας. Και υπάρχει επίσης έρευνα για τη χρήση φαρμάκων για την ενίσχυση της νευροπλαστικότητας. Αυτό μπορεί επίσης να ισχύει για πιο αργές μορφές εκφυλισμού, όπως στη νόσο του Πάρκινσον ή στη νόσο του Χάντινγκτον.
Όπως σημειώνει η Clarke, δεν αναρρώνουν όλοι το ίδι μετά από τραυματικό εγκεφαλικό τραύμα. Πολλοί άνθρωποι μένουν μόνιμα ανάπηροι. Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος ανταποκρίνεται στην αποκατάσταση, όπως η έκταση και η θέση της εγκεφαλικής βλάβης, τα γονίδια, ο τρόπος ζωής και το ιστορικό ζωής. Μερικοί άνθρωποι βιώνουν επίσης αλλαγή προσωπικότητας μετά από έναν εγκεφαλικό τραυματισμό.
Πώς θα δώσεις στον εγκέφαλό σου τις καλύτερες πιθανότητες;
- δίαιτα: αναδυόμενα στοιχεία δείχνουν μια σχέση μεταξύ της υγείας του εγκεφάλου και της υγείας του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του μικροβιώματος του εντέρου σας. Επομένως το να διασφαλίσετε ότι η διατροφή σας είναι γενικά υγιεινή είναι καλό για τον εγκέφαλό σας, καθώς και για το υπόλοιπο σώμα σας
- στρες: τα υψηλά επίπεδα χρόνιου στρες μπορεί να κάνουν κακό στον εγκέφαλο
- ύπνος: γνωρίζουμε ότι η καλή υγιεινή ύπνου είναι πολύ σημαντική για έναν υγιή εγκέφαλο
- γνωστική ή νοητική άσκηση : αυτό είναι μοναδικά ωφέλιμο για τον εγκέφαλο και μπορεί δυνητικά να επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου
- σωματική άσκηση: η σωματική δραστηριότητα είναι τόσο καλή για τον εγκέφαλό σας όσο και για το σώμα σας.
Παρόλο που δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα για τα γονίδια σας, μπορείτε να αλλάξετε τον τρόπο ζωής σας για να δώσετε στον εγκέφαλό σας την καλύτερη ευκαιρία και ενδεχομένως να επιβραδύνετε τη γήρανση του εγκεφάλου.
Όσο πιο υγιής είναι ο εγκέφαλός σας, τόσο πιο πιθανό θα είναι σε θέση να επανασυνδεθεί και να θεραπευτεί εάν τραυματιστεί, και να είναι ανθεκτικός στις αρνητικές πτυχές της γήρανσης του εγκεφάλου, όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας, ώστε αυτές να μπορούν να καθυστερήσουν ή να προληφθούν.
ΠΗΓΗ: theconversation
