Νέα έρευνα αντικρούει την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι το να παραλείπει κανείς το πρωινό ή κάποιο άλλο γεύμα κατά τη διάρκεια της νηστείας επηρεάζει αρνητικά τις νοητικές ικανότητες.
Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε από την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία, διαπίστωσε ότι η διαλείπουσα νηστεία, η οποία περιλαμβάνει την αποχή από το φαγητό για αρκετές συνεχόμενες ώρες κάθε μέρα δεν είναι πιθανό να επηρεάσει αρνητικά τις νοητικές ικανότητες των περισσότερων ενηλίκων σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο.
Ο David Moreau, αναπληρωτής καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ώκλαντ και κύριος συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε: «Ενώ η νηστεία έχει γίνει μόδα τα τελευταία χρόνια, υπάρχει μια ευρέως διαδεδομένη ανησυχία, που συχνά αντικατοπτρίζεται σε ατάκες όπως «Δεν είσαι ο εαυτός σου όταν πεινάς», ότι η αποχή από το φαγητό μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την πνευματική οξύτητα».
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης, είπε: «Σίγουρα μας εξέπληξε από μια άποψη, καθώς τα αποτελέσματά μας έρχονται σε αντίθεση με την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι η νηστεία επηρεάζει εγγενώς την ικανότητα σκέψης.».
Οι ερευνητές εξέτασαν 71 υπάρχουσες μελέτες που συνέκριναν τη γνωστική απόδοση σε υγιείς ενήλικες που είτε νηστεύουν είτε είχαν φάει πρόσφατα. Οι μελέτες εξέτασαν παράγοντες όπως η ανάκληση μνήμης, η λήψη αποφάσεων, η ταχύτητα αντίδρασης και η ακρίβεια.
Τα δεδομένα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Psychological Bulletin, αφορούσαν 3.484 άτομα. Ο χρόνος νηστείας κάθε μέρα κυμαινόταν, με μέσο όρο στις 12 ώρες.
«Το κύριο εύρημα μας ήταν ότι γενικά δεν υπάρχουν συνεπή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η βραχυπρόθεσμη νηστεία επηρεάζει αρνητικά τις νοητικές επιδόσεις», δήλωσε ο Δρ Moreau.
«Τα άτομα που νηστεύουν είχαν αξιοσημείωτα παρόμοια αποτελέσματα με εκείνα που είχαν φάει πρόσφατα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η γνωστική λειτουργία παραμένει σταθερή όταν δεν υπάρχει πρόσληψη τροφής». Υποστήριξε ότι η νηστεία μπορεί επίσης να είναι ευεργετική για τον ανθρώπινο οργανισμό, όχι μόνο όσον αφορά την απώλεια βάρους.
«Φυσιολογικά, η νηστεία προκαλεί σημαντικές μεταβολικές αλλαγές», είπε.«Όταν τα αποθέματα γλυκογόνου εξαντλούνται, το σώμα χρησιμοποιεί τα κετονικά σώματα που παράγονται από τον λιπώδη ιστό ως εναλλακτική πηγή ενέργειας.
«Νέα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η εξάρτηση από τις κετόνες μπορεί να προσφέρει ευρέα οφέλη για την υγεία, να ρυθμίζει τα ορμονικά συστήματα και να ενεργοποιεί τις διαδικασίες κυτταρικής επιδιόρθωσης που συνδέονται με τη μακροζωία».
Η εξαίρεση των παιδιών
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι υπάρχουν κάποια στοιχεία που δείχνουν ότι η απόδοση του εγκεφάλου μπορεί να επηρεαστεί μετά από 12 ώρες νηστείας, και ότι υπήρχε επίδραση στα παιδιά, τα οποία αποτελούσαν μικρότερο ποσοστό στη μελέτη.
«Τα παιδιά παρουσίασαν αισθητή μείωση της απόδοσης κατά τη διάρκεια της νηστείας, επιβεβαιώνοντας προηγούμενες μελέτες που υπογράμμισαν τα σταθερά γνωστικά πλεονεκτήματα του πρωινού στις νεότερες ηλικιακές ομάδες», τόνισε ο Δρ Moreau.
Είπε ότι ένα ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι η χαμηλή απόδοση σε εργασίες συχνά αφορούσε εκείνες που σχετίζονταν με το φαγητό, όπως το να κοιτάζουν εικόνες με φαγητό ή να επεξεργάζονται λέξεις σχετικές με το φαγητό.
«Η πείνα μπορεί να εκτρέπει επιλεκτικά τους γνωστικούς πόρους ή να προκαλεί απόσπαση της προσοχής μόνο σε περιβάλλοντα που σχετίζονται με το φαγητό, αλλά η γενική γνωστική λειτουργία παραμένει σε μεγάλο βαθμό σταθερή», εξήγησε.
