Όπως αναφέρει η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων & Φαρμάκων (Food and Drug Administration, FDA) τα δερματικά fillers μπορεί να μην είναι κατάλληλα για τους πάσχοντες από ορισμένα προβλήματα, όπως αιμορραγικές διαταραχές ή μερικές αλλεργίες. Επιπλέον, όπως ισχύει για όλα τα ιατρικά προϊόντα, έτσι και αυτά έχουν δυνητικά οφέλη και δυνητικούς κινδύνους.

Γι' αυτό τον λόγο, η FDA συνιστά να επιλέγουμε πολύ προσεκτικά τον ιατρό στον οποίο θα απευθυνθούμε και ο οποίος πρέπει οπωσδήποτε να μας ενημερώσει για τους κινδύνους και τα οφέλη πριν από την χορήγησή τους.

Τι ακριβώς είναι, όμως, τα fillers και ποιες είναι οι ενδείξεις τους; Πόσο διαρκούν τα αποτελέσματά τους και ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι από τη χρήση τους; Ο δρ Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος (Αισθητική Δερματολογία – Δερματοχειρουργική), εξηγεί όσα πρέπει να γνωρίζουμε.

1. Χρησιμοποιούνται για συγκεκριμένους λόγους. Τα fillers (ή ενέσιμα πληρωτικά για ρυτίδες και ουλές) μπορούν να μειώσουν πολλά σημάδια της ηλικίας στο πρόσωπο, στα χείλη και στα χέρια. Τα εγκεκριμένα από την FDA προϊόντα, προορίζονται για άτομα ηλικίας 22 ετών και άνω και συνιστώνται για:

• Διόρθωση των μέτριων έως σοβαρών ρυτίδων και πτυχώσεων στο πρόσωπο
• Αύξηση του όγκου στα χείλη, στα μάγουλα, στο σαγόνι, κάτω από τα μάτια, στη γραμμή της γνάθου και στο άνω τμήμα της άκρας χείρας
• Αναπλήρωση της απώλειας λίπους από το πρόσωπο σε πάσχοντες από σοβαρές νόσους, όπως η HIV/AIDS λοίμωξη
• Διόρθωση των ουλών της ακμής στα μάγουλα.

2. Τα αποτελέσματά τους είναι προσωρινά. Τα δερματικά fillers είναι ουσίες σε μορφή γέλης (τζελ) που εγχέονται κάτω από το δέρμα. Ο στόχος της χορήγησής τους είναι να δημιουργηθεί μια πιο λεία ή πιο ογκώδης όψη ή και τα δύο. Τα fillers είναι ιατρικά προϊόντα και ορισμένα έχουν έγκριση από την FDA. Αυτά είναι το υαλουρονικό οξύ, ο υδροξυλαπατίτης ασβεστίου και το πολυ-L-γαλακτικό οξύ (PLLA), που απορροφώνται από τον οργανισμό και γι' αυτό η δράση τους φθίνει με τον καιρό. Εγκεκριμένο είναι επίσης ένα ακόμα, το οποίο δεν απορροφάται και έχει μόνιμη δράση. Αυτό είναι το πολυμεθυλμεθακρυλικό (PMMA), το οποίο εγχέεται σε διάλυμα που περιέχει κολλαγόνο. Ως filler μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί το κολλαγόνο και το λίπος από το σώμα του ίδιου του ατόμου. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας (AAD), το κολλαγόνο διαρκεί 2-3 μήνες (περισσότερο όταν χρησιμοποιείται για διόρθωση ουλών), το υαλουρονικό οξύ 4-12 μήνες, ο υδροξυλαπατίτης ασβεστίου 6-12 μήνες, το PLLA 1-3 χρόνια και το λίπος από το σώμα 1-3 χρόνια (περισσότερο στις ουλές).

3. Η έγχυση είναι ιατρική πράξη. Τόσο η FDA, όσο και η AAD συνιστούν να γίνεται η έγχυση από εξειδικευμένο ιατρό, με εγκεκριμένα προϊόντα και σε ιατρικό χώρο. Οι εγχύσεις σε μη-ιατρικούς χώρους και από μη-ιατρικό προσωπικό είναι εξαιρετικά επικίνδυνες, προειδοποιεί η AAD. Πόσο μάλλον που πριν προχωρήσετε στην έγχυση, πρέπει να ενημερώσετε τον ιατρό για το ιστορικό σας (μεταξύ άλλων για τις αλλεργίες σας, τυχόν αιμορραγικές διαταραχές, την καρδιολογική υγεία σας κ.λπ.). Είναι επίσης πολύ σημαντικό να τον ενημερώσετε αν παίρνετε αντιπηκτικά ή αιμολυτικά φάρμακα (π.χ. βαρφαρίνη, ασπιρίνη, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη κ.λπ.) ή συμπληρώματα και βότανα (π.χ. βιταμίνη Ε, χόρτο του Αγίου Ιωάννη, συμπληρώματα σκόρδου ή τζίντζερ). Όλ' αυτά δεν μπορεί να τα αξιολογήσει κάποιος που δεν είναι ιατρός.

4. Μπορεί να χρειασθείτε τοπικό αναισθητικό. Ο ιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει πάγο για να μουδιάσει το δέρμα σας πριν τις εγχύσεις, να σας χορηγήσει τοπικό αναισθητικό ή να κάνει νευρικό αποκλεισμό (με ένεση). Αυτό εξαρτάται από την περιοχή όπου θα γίνουν οι εγχύσεις.

5. Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από το filler. Ο δερματολόγος ιατρός συνήθως πρέπει να κάνει αρκετές εγχύσεις, έως ότου επιτύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Οι περισσότερες θεραπείες διαρκούν μεταξύ 15 και 30 λεπτών και γίνονται σε μία επίσκεψη στο ιατρείο. Ωστόσο αν χρησιμοποιηθεί ως filler το λίπος από άλλα σημεία του σώματος, μπορεί να χρειασθεί να παραμείνετε στον χώρο για μία ημέρα.

6. Μπορεί να υπάρξουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Όλες οι ιατρικές πράξεις ενέχουν κάποιους κινδύνους. Με τα fillers που είναι εγκεκριμένα από την FDA στους δυνητικούς κινδύνους συμπεριλαμβάνονται μώλωπες (μελανιές), ερυθρότητα, οίδημα (πρήξιμο), πόνος, ευαισθησία στο άγγιγμα, κνησμός, εξάνθημα και δυσκολίες στην εκτέλεση δραστηριοτήτων (αυτές αφορούν τις εγχύσεις στο πάνω μέρος της άκρας χείρας). Ο πιο σοβαρός κίνδυνος με τα fillers είναι να γίνει κατά λάθος η έγχυσή τους μέσα σε ένα αιμοφόρο αγγείο. Αν συμβεί αυτό, υπάρχει κίνδυνος σοβαρών επιπλοκών που μπορεί να είναι μόνιμες και κυμαίνονται από τοπική νέκρωση του δέρματος μέχρι τύφλωση ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Καλό είναι, τέλος, να γίνονται αλλεργικά τεστ, ιδίως όταν χρησιμοποιούνται fillers με κολλαγόνο.

7. Τα αποτελέσματα μπορεί να καθυστερήσουν. Αυτό ισχύει κυρίως για το πολυ-L-γαλακτικό οξύ, το οποίο διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου από τον οργανισμό, οπότε το αποτέλεσμά του μπορεί να χρειασθεί 2-3 εβδομάδες για να φανεί. Τα υπόλοιπα fillers έχουν άμεσα (ή σχεδόν άμεσα) αποτελέσματα.

8. Η αφαίρεσή τους δεν είναι εύκολη υπόθεση. Αν θελήσετε να αφαιρέσετε το filler επειδή δεν σας ικανοποιεί το αποτέλεσμα ή λόγω παρενεργειών, μπορεί να χρειασθείτε περαιτέρω επεμβάσεις, οι οποίες φέρουν τους δικούς τους κινδύνους. Πρέπει επίσης να γνωρίζετε πως μερικά fillers είναι δύσκολο έως αδύνατον να αφαιρεθούν.

«Τα fillers είναι ιατρικά προϊόντα και πρέπει να τα χειρίζονται ιατροί, οι οποίοι θα μπορούν επίσης να διαχειριστούν τυχόν απρόοπτα», τονίζει ο κ. Μιχελάκης. «Θα μπορούν ακόμα να δώσουν τις κατάλληλες οδηγίες στους ασθενείς για την μετεγχειρητική φροντίδα, καθώς και να καθορίσουν πότε πρέπει να γίνει επαναληπτική θεραπεία με τα παροδικά fillers. Η εφαρμογή τους είναι μία από τις ασφαλέστερες ιατρικές πράξεις, αρκεί να γίνονται από εξειδικευμένα χέρια σε κατάλληλα οργανωμένους ιατρικούς χώρους».