Πότε όμως η ενημέρωση μπορεί να ξεκινήσει να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην πνευματική και ψυχική μας υγεία; Και γιατί συμβαίνει αυτό;
Η δύναμη μιας (κακιάς) είδησης
Ο εγκέφαλός μας είναι προγραμματισμένος να δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια και την επιβίωση, και ως επακόλουθο να ανταποκρίνεται γρήγορα στον κίνδυνο.
Ο παραπάνω μηχανισμός, λένε οι ειδικοί, πολύ συχνά ενεργοποιείται και με την παρακολούθηση δυσάρεστου ειδησεογραφικού περιεχομένου -το επονομαζόμενο doomscrolling- και μπορεί να οδηγήσει σε ψυχική εξάντληση.
Σκληρές εικόνες που φθάνουν αφιλτράριστες μπροστά μας αφήνουν ένα ισχυρό ψυχολογικό αποτύπωμα. Μάλιστα, σύμφωνα με σχετικές αναλύσεις, τα πλάνα τραγωδιών που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενίοτε έχουν βαρύτερο αντίκτυπο από την προβολή της ίδιας είδησης σε περισσότερο παραδοσιακά μέσα (όπως η τηλεόραση και οι εφημερίδες) τα οποία τείνουν να είναι πιο μετριοπαθή.
Η επιστημονική έρευνα, επιπλέον, δείχνει ότι η «κατανάλωση» αρνητικών ειδήσεων συνδέεται με χαμηλότερη ευεξία και ψυχολογική δυσφορία, όπως άγχος και συναισθήματα αβεβαιότητας και ανασφάλειας. Μπορεί να μας κάνει να νιώσουμε απαισιόδοξοι όχι μόνο για την προσωπική μας πορεία αλλά και για την ζωή γενικότερα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο καταιγισμός αρνητικών ειδήσεων μπορεί ακόμη και να προκαλέσει έμμεσο τραύμα. Αυτό μεταφράζεται σε συμπτώματα μετατραυματικού στρες, όπως αναδρομές στο παρελθόν και διαταραχές ύπνου, παρά το γεγονός ότι είμαστε μόνο θεατές και δεν εμπλεκόμαστε άμεσα στα τραυματικά γεγονότα που παρακολουθούμε.
Μπορούμε να απεμπλακούμε από την ψυχική ταύτιση;
Η προφανής ίσως λύση θα ήταν να σταματήσουμε να παρακολουθούμε δυσάρεστες ειδήσεις. Αυτό όμως δεν είναι τόσο εύκολο όσο ακούγεται.
Για παράδειγμα, εάν σε περιοχές που επηρεάζονται από συγκρούσεις ζούν άνθρωποι του οικογενειακού ή φιλικού μας περίγυρου, είναι λογικό ότι η ανησυχία μας για αυτούς θα μας ωθήσει να παρακολουθούμε στενά όλες τις εξελίξεις.
Ακόμα και όταν δεν υπάρχουν προσωπικοί δεσμοί, ωστόσο, εκατομμύρια άνθρωποι θέλουν να παραμένουν ενημερωμένοι. Για ορισμένους, αυτή είναι μια επιλογή ηθικού βάρους καθώς η γνώση τους προσφέρει την πεποίθηση ότι μπορεί να αντιδράσουν ως άτομα ή ως σύνολο και να επιφέρουν μια θετική αλλαγή.
Για αυτό τον λόγο, οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, αντί για «αποκλεισμό» όλων των δυσάρεστων ειδήσεων προτείνουν να ασχολούμαστε μαζί τους με μεγαλύτερη συνειδητότητα, δηλαδή να προσέχουμε τις πιθανές αλλαγές στα συναισθήματα μας, να παρατηρούμε πώς μια είδηση μας κάνει να αισθανόμαστε και να επιβραδύνουμε τον ρυθμό ενημέρωσης όταν είναι αναγκαίο.
Ειδήσεις και επίγνωση
Όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, η δυνατότητα επηρεασμού που έχει μια δυσάρεστη είδηση, μπορεί να αμβλυνθεί αν “προπονήσουμε” τον εαυτό μας σε ένα είδος ατομικού φιλτραρίσματος... τι προτείνουν οι ειδικοί;
- Κάντε μια παύση και πάρτε μερικές βαθιές αναπνοές. Αφιερώστε λίγο χρόνο για να παρατηρήσετε πώς αισθάνεται το σώμα σας και τι κάνει το μυαλό σας όταν λαμβάνετε μια δυσάρεστη πληροφορία.
- Ελέγξτε τη ροή της είδησης. Νιώθετε ένταση; Μήπως ήδη μέσα στη μέρα σας υπάρχει ένα γεγονός που σας προκαλεί ανησυχία ή συναισθηματική πίεση; Αν ναι, σκεφτείτε προσεκτικά αν μπορείτε να επεξεργαστείτε επιπλέον αρνητικά νέα αυτή τη στιγμή.
- Αναλογιστείτε τι σας ωθεί να ασχοληθείτε με ροή ειδήσεων αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή. Υπάρχει ίσως κάτι συγκεκριμένο που σας ενδιαφέρει και θέλετε να ασχοληθείτε μόνο με αυτό;
- Κρατήστε κριτικό πνεύμα. Καθώς διαβάζετε ένα άρθρο ή παρακολουθείτε ένα βίντεο, δώστε προσοχή στο πόσο αξιόπιστη είναι η πηγή και στο επίπεδο λεπτομέρειας που παρέχεται.
- Αφουγκραστείτε το σώμα σας. Παρατηρείτε κάποια σωματικά σημάδια στρες, όπως ένταση, εφίδρωση ή ανησυχία;
- Αφιερώστε χρόνο. Πριν προχωρήσετε γρήγορα στην επόμενη είδηση, επιτρέψτε στον εαυτό σας να επεξεργαστεί τις πληροφορίες που έχετε ήδη λάβει καθώς και την αντίδρασή σας σε αυτές. Έχουν αλλάξει τα συναισθήματα ή οι σκέψεις σας; Έχετε ακόμα ενέργεια για να ασχοληθείτε με περισσότερες ειδήσεις;
Η αλήθεια είναι ότι η ταχύτητα με την οποία είναι προσβάσιμη μια είδηση, δεν επιτρέπει πάντα την πειθαρχία χειρισμού της ροής της ενημέρωσης με τον τρόπο που περιγράφεται παραπάνω.
Όμως, επιμένουν οι ειδικοί, η συνειδητοποιημένη και ελεγχόμενη αυτογνωσιακή επιτήρηση πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την έκθεσή μας σε αρνητικές ειδήσεις, μπορεί τελικά να μας βοηθήσει να λάβουμε καλύτερες αποφάσεις σχετικά με το πώς και με ποιον τρόπο θα ενημερωθούμε.
Σημάδια ότι οι ειδήσεις επηρεάζουν την ψυχική μας υγεία
Εάν αισθάνεστε συναισθηματικά καταβεβλημένοι, είναι πιο πιθανό να έχετε μια αυτόματη και συναισθηματικά καθοδηγούμενη αντίδραση σε αυτό που διαβάζετε ή παρακολουθείτε, εξηγούν οι γιατροί.
Σημάδια ότι η κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων μπορεί να επηρεάζει την ψυχική σας υγεία περιλαμβάνουν:
- ψυχαναγκαστική εμπλοκή, αίσθημα ότι δεν μπορείτε να σταματήσετε να παρακολουθείτε αρνητικές ειδήσεις
- αίσθημα απελπισίας ή έλλειψης κινήτρου
- αίσθημα ευερεθιστότητας
- δυσκολία συγκέντρωσης
- κόπωση
- έντονα σωματικά συμπτώματα (όπως στομαχικές διαταραχές)
- δυσκολία στον ύπνο
- εξανθήματα ή συμπεριφορές που συνήθως δεν εμφανίζονται όταν είστε ήρεμοι, όπως παρορμητικές αγορές εκτός προυπολογισμού
Τι κάνουμε όταν μια είδηση μας αναστατώνει;
Πρώτα, ένα διάλειμμα. Αυτό θα μπορούσε να είναι λίγα λεπτά ή ακόμα και μερικές ημέρες - όσο χρειάζεται μέχρι να νιώσουμε πάλι συναισθηματικά σταθεροί και έτοιμοι να εκτεθούμε ξανά σε αρνητικές ειδήσεις.
Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμο να συνδεθούμε με υποστηρικτικούς ανθρώπους γύρω μας ή να προγραμματίσουμε δραστηριότητες που μας αρέσουν.
Αν ωστόσο, η ψυχική μας καταβολή έχει τόση ένταση ώστε επηρεάζει την εργασία, τη ζωή ή τις σχέσεις μας, ίσως είναι η ώρα να ζητήσουμε επαγγελματική βοήθεια.
Πηγή: THE CONVERSATION.COM
