Από ένα κλασικό μυθιστόρημα μέχρι μια νουβέλα παραλίας η ανάγνωση για ευχαρίστηση συνδέεται με καλύτερη ψυχική υγεία, μεγαλύτερη ενσυναίσθηση και χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, σύμφωνα με ερευνητές.
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ συνεργάστηκαν με το The Queen's Reading Room, τη φιλανθρωπική οργάνωση που ίδρυσε η βασίλισσα Καμίλα, για να αναδείξουν τα οφέλη της ανάγνωσης σε κάθε ηλικία.
Σε ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Psychological Medicine, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι, ανεξάρτητα από το τι ή πόσο διαβάζουμε, η ανάγνωση για ευχαρίστηση μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη. Ακόμη μεγαλύτερα φαίνεται να είναι τα οφέλη όταν η ανάγνωση γίνεται μαζί με άλλους, όπως σε μια λέσχη βιβλίου ή όταν ένας γονιός διαβάζει στα παιδιά του.
«Η ανάγνωση είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να υποστηρίξουμε την υγεία του εγκεφάλου, να αναπτύξουμε σημαντικές γνωστικές δεξιότητες και να ενισχύσουμε την ευεξία μας. Θα πρέπει να την ενθαρρύνουμε από μικρή ηλικία, καθώς αυξάνονται τα στοιχεία για τα οφέλη της, ιδιαίτερα στα παιδιά. Ωστόσο, ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσει κανείς και τα οφέλη μπορούν να μας συνοδεύουν σε όλη τη ζωή και μέχρι τα βαθιά γεράματα», τονίζει η καθηγήτρια στο τμήμα Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Κέμπριτζ, Barbara Sahakian.
Τα οφέλη ξεκινούν από την παιδική ηλικία
Μελέτη σε περισσότερα από 10.000 παιδιά και εφήβους έδειξε ότι όσοι ξεκινούσαν από νωρίς να διαβάζουν για ευχαρίστηση παρουσίαζαν καλύτερη προσοχή, μνήμη και εκτελεστικές λειτουργίες, υψηλότερες επιδόσεις στο σχολείο και λιγότερα προβλήματα ψυχικής υγείας. Παράλληλα, είχαν περισσότερο ύπνο και λιγότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες.
Η Dr Christelle Langley, επίσης καθηγήτρια της Ψυχιατρικής τόνισε: «Δεδομένου του πόσο ωφέλιμη είναι η ανάγνωση για ευχαρίστηση σε μικρή ηλικία, θα πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να φέρουμε τα παιδιά και τους νέους πιο κοντά στα βιβλία. Το σημαντικό είναι να βρουν κάτι που πραγματικά τους αρέσει. Τα κόμικς και τα graphic novels θα μπορούσαν επίσης να αποτελέσουν μια χρήσιμη εισαγωγή, καθώς μπορεί να φαίνονται λιγότερο ....τρομακτικά και λιγότερο βαρετά από τα μυθιστορήματα».
Οφέλη και στην ενήλικη ζωή
Η ανάγνωση συνδέεται με καλύτερες δεξιότητες γραμματισμού, αλλά και με την επίδοση στα μαθηματικά, καθώς οι δύο δραστηριότητες αξιοποιούν παρόμοιες γνωστικές λειτουργίες.
Για τους ενήλικες, τα οφέλη σχετίζονται κυρίως με την ευεξία: λιγότερο στρες, καλύτερη χαλάρωση, μεγαλύτερη ενσυναίσθηση και καλύτερη κατανόηση διαφορετικών απόψεων.
Ανάγνωση και γήρανση του εγκεφάλου
Ιδιαίτερα σημαντική μπορεί να είναι η ανάγνωση στη μεγαλύτερη ηλικία. Δραστηριότητες που ενεργοποιούν τον εγκέφαλο, και ιδιαίτερα η ανάγνωση, έχουν συνδεθεί με βραδύτερη γνωστική έκπτωση και χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας.
Σε μία μελέτη περίπου 5.500 ενηλίκων άνω των 55 ετών, όσοι συμμετείχαν συχνά σε δραστηριότητες όπως η ανάγνωση είχαν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν γνωστική διαταραχή κατά την διάρκεια πενταετούς παρακολούθησης. Άλλη μελέτη συνέδεσε την ανάγνωση εφημερίδων, περιοδικών και βιβλίων με 33% χαμηλότερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ.
Μελέτες απεικόνισης του εγκεφάλου δείχνουν ότι η ανάγνωση συνδέεται με αλλαγές στη δομή και τη συνδεσιμότητά του, σε περιοχές που σχετίζονται με τη γλώσσα, τη μάθηση, τη συναισθηματική ρύθμιση και τις εκτελεστικές λειτουργίες.
Για παράδειγμα, μια μικρή μελέτη σε 11 παιδιά με δυσλεξία ηλικίας 7–11 ετών διαπίστωσε ότι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα οκτώ εβδομάδων, το οποίο εστίαζε στις νοητικές εικόνες, την άρθρωση και την αντιγραφή γραμμάτων, ομάδων γραμμάτων και λέξεων, βελτίωσε σημαντικά τις δεξιότητες ανάγνωσης — και αυτές οι βελτιώσεις συνοδεύονταν από αύξηση του όγκου της φαιάς ουσίας σε βασικές περιοχές του εγκεφάλου.
Ομαδική ανάγνωση
Η ανάγνωση μαζί με άλλους μπορεί να προσφέρει ένα επιπλέον όφελος: κοινωνική σύνδεση. Οι λέσχες βιβλίου και οι ομάδες κοινής ανάγνωσης μπορούν να μειώσουν την απομόνωση και να ενισχύσουν την αίσθηση σύνδεσης με τους άλλους.
Η Sahakian σημείωσε: «Οι ομάδες κοινής ανάγνωσης και οι λέσχες βιβλίου φαίνεται να προσφέρουν επιπλέον οφέλη μέσω της κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αισθάνονται λιγότερο απομονωμένοι και περισσότερο συνδεδεμένοι με τους άλλους, κάτι που έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο άνοιας».
Πηγή: Medical Express
