Η μελέτη, που εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο WiFOR σε συνεργασία με τον καθηγητή Οικονομικών του Πανεπιστημίου Columbia Frank R. Lichtenberg, αξιολόγησε τον αντίκτυπο των καινοτόμων φαρμάκων σε 29 ευρωπαϊκές χώρες για την περίοδο 2014-2022, εξετάζοντας τη συμβολή τους στη μείωση της θνησιμότητας, των νοσηλειών και του συνολικού οικονομικού κόστους.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η επένδυση της Ευρώπης ύψους 11,67 δισ. ευρώ σε νέα φάρμακα κατά την περίοδο 2014-2024 απέφερε συνολικά 66 δισ. ευρώ σε κοινωνικά και οικονομικά οφέλη, δηλαδή περισσότερα από πέντε φορές το αρχικό ύψος της επένδυσης. Από το ποσό αυτό, περισσότερα από 9 δισ. ευρώ προήλθαν από άμεση εξοικονόμηση νοσοκομειακών δαπανών.
Οι συντάκτες της μελέτης της EFPIA υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα ανατρέπουν την αντίληψη πως η υγειονομική περίθαλψη αποτελεί αποκλειστικά δημοσιονομικό βάρος, επισημαίνοντας ότι οι επενδύσεις στη φαρμακευτική καινοτομία δημιουργούν μετρήσιμη αξία τόσο για τα συστήματα υγείας όσο και για την ευρύτερη οικονομία.
Τα ευρήματα για την Ελλάδα
Η μελέτη καταγράφει σημαντικά οφέλη και για την Ελλάδα, τόσο σε επίπεδο δημόσιας υγείας όσο και οικονομίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, χάρη στη χρήση καινοτόμων φαρμάκων:
- αποφεύχθηκαν 25,6 χιλιάδες έτη δυνητικής ζωής που θα είχαν χαθεί, γεγονός που αντιστοιχεί στη διατήρηση του πλήρους προσδόκιμου ζωής 313 ανθρώπων,
- καταγράφηκαν 252,4 χιλιάδες λιγότερες ημέρες νοσηλείας, που ισοδυναμούν με την απελευθέρωση 691 νοσοκομειακών κλινών για έναν ολόκληρο χρόνο, δηλαδή περισσότερο από το 70% της δυναμικότητας του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός».
Παράλληλα, με επένδυση μόλις 93 εκατ. ευρώ σε καινοτόμα φάρμακα (σε τιμές καταλόγου και πριν από τις επιστροφές μέσω clawback και rebates), δημιουργήθηκαν:
- οικονομικό όφελος 430 εκατ. ευρώ από την αύξηση της παραγωγικότητας, που αντιστοιχεί σχεδόν στο 0,2% του ελληνικού ΑΕΠ,
- εξοικονόμηση 127 εκατ. ευρώ από τη μείωση των νοσηλειών, ποσό που ισοδυναμεί με το 1,5% της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης της χώρας.
Οι προτάσεις πολιτικής
Η μελέτη προτείνει τρεις βασικές κατευθύνσεις πολιτικής:
- την αναγνώριση της φαρμακευτικής καινοτομίας ως επένδυσης και όχι ως δημοσιονομικού κόστους,
- τη διασφάλιση έγκαιρης και ισότιμης πρόσβασης των ασθενών στα καινοτόμα φάρμακα σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες,
- την ενίσχυση του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος βιοεπιστημών, ώστε η Ευρώπη να παραμείνει ανταγωνιστική στην προσέλκυση επενδύσεων στον φαρμακευτικό τομέα.
Οι τοποθετήσεις των επιστημονικών φορέων
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, επισήμανε ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφεται εντυπωσιακή πρόοδος στις θεραπείες για τον διαβήτη και την παχυσαρκία, με νέες θεραπευτικές επιλογές που προσφέρουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Όπως ανέφερε, η αξιοποίηση αυτών των εξελίξεων προϋποθέτει επαρκή στελέχωση των εξειδικευμένων κέντρων με κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας, ώστε όλοι οι ασθενείς να έχουν ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Στέλιος Λουκίδης, υπογράμμισε ότι η φαρμακευτική καινοτομία συμβάλλει όχι μόνο στη βελτίωση της υγείας των ασθενών αλλά και στην καλύτερη κατανόηση των ίδιων των νοσημάτων. Αναφέρθηκε, μάλιστα, σε πρόσφατη ελληνική μελέτη σε ασθενείς με σοβαρό άσθμα, σύμφωνα με την οποία οι καινοτόμες θεραπείες οδήγησαν σε μείωση των παροξυσμών κατά 80% και των νοσηλειών κατά 90%.
Ο πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), Εμμανουήλ Σαλούστρος, σημείωσε ότι η πρόοδος στην ογκολογία έχει μειώσει κατά περίπου 30% τους θανάτους από καρκίνο σε σχέση με τη δεκαετία του 1990. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τον μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα, όπου η πενταετής επιβίωση έχει αυξηθεί θεαματικά χάρη στην ανοσοθεραπεία και τις νέες στοχευμένες θεραπείες.
ΣΦΕΕ: Μοχλός ανάπτυξης η υγεία
Από την Ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, δήλωσε ότι η μελέτη επιβεβαιώνει πως οι επενδύσεις στην υγεία λειτουργούν ως μοχλός ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας και όχι ως δημοσιονομικό βάρος, τονίζοντας την ανάγκη δημιουργίας ενός περιβάλλοντος που θα ενισχύει την καινοτομία και θα διασφαλίζει την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο γενικός διευθυντής του ΣΦΕΕ, Μιχάλης Χειμώνας, υπογράμμισε ότι η χρόνια υποχρηματοδότηση της υγείας και της φαρμακευτικής περίθαλψης έχει σημαντικές συνέπειες τόσο για την ανάπτυξη όσο και για την ευημερία της χώρας, επισημαίνοντας ότι τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν την ανάγκη υιοθέτησης μιας μακροπρόθεσμα βιώσιμης πολιτικής για την υγεία και το φάρμακο στην Ελλάδα.
