Περίπου το 78% των ανθρώπων που ζουν με τον HIV λαμβάνουν καθημερινά χάπι για τον έλεγχο της λοίμωξης. Τα φάρμακα αυτά είναι αποτελεσματικά καθώς εμποδίζουν τον ιό να πολλαπλασιάζεται.

Παρότι τα φάρμακα αυτά είναι πολύ αποτελεσματικά, ορισμένοι άνθρωποι δυσκολεύονται να τηρήσουν την καθημερινή αγωγή. Υπάρχουν πολλοί λόγοι γι’ αυτό, όπως η κόπωση από τη συνεχή λήψη χαπιών, το στίγμα και η πιθανότητα να ξεχάσουν κατά λάθος μία δόση.

Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα The New England Journal of Medicine έδειξε ότι ένα χάπι που λαμβάνεται μία φορά την εβδομάδα είναι εξίσου αποτελεσματικό με τα καθημερινά χάπια στη θεραπεία του HIV.

Στην παγκόσμια μελέτη συμμετείχαν 607 άτομα από 11 χώρες, τα οποία είχαν HIV υπό καλό έλεγχο. Η κλινική δοκιμή σχεδιάστηκε έτσι ώστε να περιορίζεται η μεροληψία και ήταν διπλά τυφλή, τυχαιοποιημένη και ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο (placebo). Αυτό σημαίνει ότι οι συμμετέχοντες δεν γνώριζαν αν λάμβαναν το εβδομαδιαίο χάπι ή την καθημερινή αγωγή τους.

Η μελέτη έδειξε ότι το εβδομαδιαίο χάπι ήταν αποτελεσματικό στο 93% των συμμετεχόντων, ενώ το καθημερινό χάπι στο 92%. Σημαντικό είναι επίσης ότι κανένας από τους συμμετέχοντες δεν ανέπτυξε αντοχή σε κανένα από τα δύο φάρμακα.

Είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό το γεγονός ότι το εβδομαδιαίο χάπι ήταν εξίσου αποτελεσματικό με το καθημερινό, καθώς η καθημερινή θεραπεία που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη θεωρείται μία από τις καλύτερες διαθέσιμες θεραπείες για τον HIV.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν παρόμοιες και στα δύο φάρμακα. Οι συχνότερες ήταν ο πονοκέφαλος και η ναυτία. Μόνο δύο από τους 304 ανθρώπους που έλαβαν το εβδομαδιαίο χάπι διέκοψαν τη θεραπεία εξαιτίας των ανεπιθύμητων ενεργειών.

Το εβδομαδιαίο χάπι περιέχει δύο δραστικές ουσίες, τη λενακαπαβίρη (lenacapavir) και την ισλατράβιρη (islatravir), οι οποίες έχουν συνδυαστεί σε ένα μόνο δισκίο. Οι δύο ουσίες δρουν από κοινού, εμποδίζοντας τον HIV να πολλαπλασιαστεί σε δύο διαφορετικά σημεία του κύκλου ζωής του ιού.

Η εβδομαδιαία αγωγή απαιτεί δύο «δόσεις εφόδου» κατά τις δύο πρώτες ημέρες, πριν ξεκινήσει η εβδομαδιαία λήψη. Αυτό γίνεται ώστε να επιτευχθούν αρχικά τα κατάλληλα επίπεδα των φαρμάκων στον οργανισμό. Αν παραλειφθεί μία δόση, το φάρμακο θα παραμείνει στον οργανισμό και θα προσφέρει προστασία μόνο για περίπου μία ακόμη εβδομάδα. Επομένως, η τήρηση του εβδομαδιαίου προγράμματος είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Θεραπευτικές επιλογές

Το εβδομαδιαίο χάπι βρίσκεται πλέον στην τελική φάση των κλινικών δοκιμών, πριν από την υποβολή αίτησης για έγκριση από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές. Εφόσον εγκριθεί, θα προσφέρει στους ανθρώπους που ζουν με HIV περισσότερες επιλογές για τη θεραπεία τους.

Η ύπαρξη πολλών ασφαλών και αποτελεσματικών θεραπευτικών επιλογών είναι σημαντική για τους ανθρώπους που χρειάζεται να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό έχει φανεί και στην αντισύλληψη, όπου η δυνατότητα επιλογής μεταξύ διαφορετικών μεθόδων -όπως χάπια, ενέσεις, εμφυτεύματα ή επιθέματα- έχει συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση της αναπαραγωγικής αυτονομίας, επιτρέποντας στους ανθρώπους να επιλέγουν τη μέθοδο που ταιριάζει καλύτερα στη ζωή τους.

Έχει επίσης αποδειχθεί ότι τα εβδομαδιαία χάπια για την αντιμετώπιση άλλων χρόνιων παθήσεων μπορούν να βοηθήσουν περισσότερο τους ασθενείς να παραμείνουν συνεπείς στη θεραπεία τους. Για παράδειγμα, μία μελέτη σε ανθρώπους με οστεοπόρωση διαπίστωσε ότι περίπου το 57% όσων λάμβαναν εβδομαδιαία αγωγή εξακολουθούσαν να παίρνουν τα φάρμακά τους έναν χρόνο αργότερα, σε σύγκριση με μόλις 39% εκείνων που λάμβαναν καθημερινή αγωγή.

Παρότι οι ενέσιμες θεραπείες για τον HIV -οι οποίες χορηγούνται κάθε δύο μήνες- είναι διαθέσιμες στις χώρες υψηλού εισοδήματος, η εφαρμογή τους έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα δαπανηρή για τα ήδη επιβαρυμένα συστήματα υγείας. Αυτό συμβαίνει επειδή οι άνθρωποι πρέπει να επισκέπτονται ένα νοσοκομείο ή μια κλινική κάθε δύο μήνες για να κάνουν την ένεση, κάτι που απαιτεί χρόνο τόσο από τους ασθενείς όσο και από το υγειονομικό προσωπικό.

Ευπρόσδεκτη καινοτομία

Επομένως, η επιλογή ενός εβδομαδιαίου χαπιού αποτελεί μια ευπρόσδεκτη καινοτομία, η οποία θα μπορούσε να βοηθήσει περισσότερους ανθρώπους να συνεχίσουν με συνέπεια την αντιρετροϊκή θεραπεία τους.

Ωστόσο, ένα πιθανό μειονέκτημα του εβδομαδιαίου χαπιού είναι ότι παύει να είναι αποτελεσματικό εάν η δόση παραλειφθεί για διάστημα μεγαλύτερο των επτά ημερών. Σε αυτή την περίπτωση, θα χρειαστεί να χορηγηθεί εκ νέου μια δόση εφόδου, ώστε η θεραπεία να γίνει και πάλι αποτελεσματική.

Στην περίπτωση των καθημερινών χαπιών, όποιος έχει παραλείψει μία δόση μπορεί να ξαναρχίσει τη θεραπεία χωρίς να χρειάζεται νέα δόση εφόδου. Ωστόσο, η καθημερινή αγωγή προσφέρει μικρότερο περιθώριο ανοχής σε περίπτωση παράλειψης μιας δόσης.

Άνθρωποι που έχουν ήδη αναπτύξει σταθερή συνήθεια να λαμβάνουν καθημερινά τα χάπια τους μπορεί να δυσκολευτούν περισσότερο να προσαρμοστούν στη λήψη ενός εβδομαδιαίου χαπιού. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος να ξεχνούν τη δόση καθώς θα συνηθίζουν το νέο πρόγραμμα.

Παρ' όλα αυτά, η προσθήκη ενός ακόμη θεραπευτικού εργαλείου στη φαρέτρα κατά του HIV θα μπορούσε να μας φέρει ένα βήμα πιο κοντά στην επίτευξη των παγκόσμιων στόχων για την εξάλειψη του HIV. Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει όλοι οι άνθρωποι που ζουν με HIV να έχουν πρόσβαση σε μια θεραπεία που λειτουργεί αποτελεσματικά και ταιριάζει στις ανάγκες τους.

Τώρα, η απόφαση περνά στις ρυθμιστικές αρχές και στους αρμόδιους φορείς αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας, οι οποίοι θα κληθούν να εγκρίνουν τη χρήση του εβδομαδιαίου χαπιού.

Η αντιμετώπιση του στίγματος

Παράλληλα, όμως, είναι εξίσου σημαντικό οι υγειονομικές αρχές να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση του στίγματος γύρω από τον HIV, εάν θέλουν να επιτευχθεί αυτός ο στόχος.

Το στίγμα εξακολουθεί να επηρεάζει την πλειονότητα των ανθρώπων που ζουν με HIV. Έρευνες έχουν δείξει ότι επηρεάζει ακόμη και τη σχέση των ανθρώπων με τη θεραπεία τους. Σε μία έρευνα, περίπου το 60% των συμμετεχόντων δήλωσαν ότι είχαν κρύψει τα χάπια τους από άλλους ανθρώπους, προκειμένου να μην αποκαλύψουν ότι ζουν με HIV. Το στίγμα και οι διακρίσεις μπορούν επίσης να επηρεάσουν αρνητικά τα θεραπευτικά αποτελέσματα και τη συνέπεια στη λήψη της αγωγής.

Ένα χάπι που λαμβάνεται μία φορά την εβδομάδα μπορεί επομένως να αποτελέσει μια ευπρόσδεκτη καινοτομία για πολλούς ανθρώπους που ζουν με HIV. Ενδεχομένως να τους επιτρέπει να αισθάνονται λιγότερο εκτεθειμένοι ως προς τη λήψη της θεραπείας τους και, μακροπρόθεσμα, να τους βοηθά να παραμένουν πιο συνεπείς στην αγωγή τους.

Πηγή: THE CONVERSATION.COM