Η υιοθέτηση από την Ιαπωνία της Βασικής Πολιτικής του 2026 για την Οικονομική και Δημοσιονομική Διαχείριση και Μεταρρύθμιση (Honebuto) στέλνει ένα σαφές μήνυμα: οι βιοεπιστήμες δεν αποτελούν απλώς μέρος του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, αλλά αποτελούν οικονομικό κεφάλαιο. Πέρα από ένα ετήσιο δημοσιονομικό κείμενο πολιτικής, το Honebuto καθορίζει τις βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησης και τοποθετεί τη φαρμακευτική καινοτομία στο επίκεντρο της αναπτυξιακής στρατηγικής της Ιαπωνίας.
Η δέσμευση της Ιαπωνίας
Το Honebuto δεσμεύεται να ενισχύσει το οικοσύστημα των βιοεπιστημών της χώρας μέσω διαρκών επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη (R&D), στην παραγωγή και στην καινοτομία. Παράλληλα, προβλέπει πολιτικές που θα επιτρέψουν στην αγορά καινοτόμων, κατοχυρωμένων με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φαρμάκων —συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων πρώτης και κορυφαίας κατηγορίας (first-in-class και best-in-class)— να αναπτυχθεί με ρυθμό αντίστοιχο με τον μέσο όρο ανάπτυξης 9,6% που καταγράφεται στις υπόλοιπες αγορές της G7.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η Ιαπωνία δεσμεύεται να εξετάσει περαιτέρω τρόπους με τους οποίους μπορεί να ανταμείβεται καλύτερα η καινοτομία, μέσω της ενίσχυσης της τιμολόγησης των κατοχυρωμένων με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φαρμάκων κατά την αρχική ένταξή τους στον Εθνικό Ασφαλιστικό Κατάλογο (NHI), καθώς και μέσω της διατήρησης κατάλληλων τιμών καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της πατέντας.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η Ιαπωνία θεωρεί τα καινοτόμα φάρμακα στρατηγική επένδυση στην οικονομική ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα και τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα.
Το επόμενο βήμα είναι η Ιαπωνία να διασφαλίσει ότι η εφαρμογή του Honebuto θα αντανακλά πλήρως τις φιλοδοξίες της για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Αυτό περιλαμβάνει την καλύτερη ευθυγράμμιση των αρχικών τιμών με τις συνθήκες της αγοράς των ΗΠΑ, καθώς και την κατάργηση μηχανισμών που οδηγούν σε διάβρωση των τιμών κατά τη διάρκεια της περιόδου προστασίας της πατέντας.
Η ανταγωνιστικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο
Για πρώτη φορά, το Honebuto αναγνωρίζει τον πιθανό αντίκτυπο των πολιτικών τιμολόγησης που βασίζονται στο αμερικανικό σύστημα Most-Favored-Nation (MFN) στην ελκυστικότητα της Ιαπωνίας ως προορισμού για φαρμακευτική καινοτομία.
Αναγνωρίζει ότι οι αλλαγές στη δυναμική της παγκόσμιας τιμολόγησης μπορούν να επηρεάσουν το πού οι εταιρείες επενδύουν, διεξάγουν κλινικές δοκιμές και κυκλοφορούν νέα φάρμακα.
Στον σημερινό κόσμο, η φαρμακευτική ανταγωνιστικότητα δεν καθορίζεται πλέον μόνο από την εθνική πολιτική. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε μία μεγάλη αγορά επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο τις επενδυτικές αποφάσεις σε πολλές άλλες αγορές.
Η επιλογή της Ευρώπης
Ίσως το πιο σημαντικό μάθημα από την Ιαπωνία δεν είναι τόσο το τι αποφάσισε, όσο το πώς έφτασε σε αυτή την απόφαση.
Μέσω του Συμβουλίου Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα (Public-Private Council), η Ιαπωνία δημιούργησε ένα μόνιμο φόρουμ στο οποίο κυβέρνηση και βιομηχανία εντοπίζουν από κοινού τις προκλήσεις ανταγωνιστικότητας και διαμορφώνουν την εθνική στρατηγική.
Αντί να ζητούν από τη βιομηχανία να ανταποκριθεί σε προκαθορισμένες πολιτικές ατζέντες, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συνεργάζονται με τον κλάδο προκειμένου να κατανοήσουν τι απαιτείται για την προσέλκυση επενδύσεων, την ενίσχυση της καινοτομίας και την ανάπτυξη της παραγωγής.
Παράλληλα με την αποκατάσταση της ετήσιας ανάπτυξης στον τομέα των κατοχυρωμένων με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φαρμάκων στην Ιαπωνία και τις προσπάθειες μετριασμού των επιπτώσεων της πολιτικής MFN των ΗΠΑ, η πρωτοβουλία θα επιφέρει και ουσιαστικές αλλαγές στην τιμολόγηση των φαρμάκων στην Ιαπωνία.
Η συνεργασία αυτή θα ενισχύσει επίσης τον τρόπο με τον οποίο αποτιμάται η καινοτομία, μέσω της βελτίωσης της τιμολόγησης των κατοχυρωμένων με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φαρμάκων κατά την αρχική ένταξή τους στον Εθνικό Ασφαλιστικό Κατάλογο (NHI) και μέσω της διατήρησης κατάλληλων τιμών καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της πατέντας.
Η υιοθέτηση της ίδιας νοοτροπίας στην ΕΕ θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Φαρμακευτικής Ομάδας Εργασίας (European Pharmaceutical Taskforce), στην οποία θα συμμετέχουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη-μέλη και η βιομηχανία.
Μια τέτοια ομάδα θα μπορούσε να προσφέρει την απαραίτητη στρατηγική πλατφόρμα για την ευθυγράμμιση της πολιτικής υγείας, της βιομηχανικής πολιτικής και της εμπορικής πολιτικής γύρω από μια κοινή ατζέντα ανταγωνιστικότητας.
Το επιχείρημα υπέρ της δράσης
Η φαρμακευτική βιομηχανία έρευνας και ανάπτυξης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά πλεονεκτήματα της Ευρώπης.
Ο κλάδος επένδυσε 60 δισεκατομμύρια ευρώ στην έρευνα και ανάπτυξη στην Ευρώπη το 2025, στηρίζει 2,3 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και αποτελεί τον μεγαλύτερο συνεισφέροντα της ΕΕ στο εξωτερικό εμπορικό της ισοζύγιο.
Χωρίς τη φαρμακευτική βιομηχανία, το εμπορικό πλεόνασμα της ΕΕ ύψους 133 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2025 θα είχε μετατραπεί σε έλλειμμα 93 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Κάθε 1 ευρώ που επενδύεται σε καινοτόμα φάρμακα δημιουργεί 5,67 ευρώ οικονομικής και κοινωνικής αξίας.
Εάν η Ευρώπη μπορέσει να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για την καινοτομία, τις επενδύσεις, την παραγωγή και το εμπόριο, η οικονομία της θα ευημερήσει.
Η εναλλακτική είναι να συνεχίσει να βλέπει την έρευνα, τα κεφάλαια και το ανθρώπινο ταλέντο να μετακινούνται προς άλλες περιοχές του κόσμου.
Η Ιαπωνία έκανε την επιλογή της. Τώρα η Ευρώπη πρέπει να αποφασίσει τη δική της πορεία.
Πηγή: EFPIA
