Η νέα πολιτική της κυβέρνησης των ΗΠΑ για τις τιμές των φαρμάκων δεν αναμένεται να περιοριστεί στα αμερικανικά σύνορα. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Lancet δείχνει ότι η σύνδεση των τιμών που καταβάλλει το Medicare με τις τιμές σε άλλες χώρες θα μπορούσε να δημιουργήσει πιέσεις για αυξήσεις τιμών, αλλά και για καθυστερήσεις στην κυκλοφορία ορισμένων φαρμάκων εκτός ΗΠΑ.

Η πολιτική «Most-Favored-Nation» (του Πλέον Ευνοημένου Έθνους) προβλέπει ότι οι τιμές που θα καταβάλλει το Medicare για ορισμένα επώνυμα φάρμακα θα συνδέονται με τις τιμές τους σε άλλες χώρες υψηλού εισοδήματος, με προσαρμογές βάσει αγοραστικής δύναμης. Στόχος της Ουάσινγκτον είναι με αυτόν τον τρόπο να περιορίσει το κόστος των φαρμάκων για το αμερικανικό σύστημα υγείας.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη, το μέτρο μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο κίνητρο για τις φαρμακευτικές εταιρείες να επανεξετάσουν την πολιτική τιμολόγησης και κυκλοφορίας τους στις χώρες που χρησιμοποιούνται ως σημεία αναφοράς.

Πιέσεις για υψηλότερες τιμές στο εξωτερικό

Οι ερευνητές ανέλυσαν 195 κατοχυρωμένα με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φάρμακα, τα οποία αντιπροσωπεύουν συνολική ετήσια δαπάνη περίπου 87,9 δισ. δολαρίων για το Medicare.

Χωρίς εξαιρέσεις, εκτιμούν ότι τα νέα μοντέλα τιμολόγησης θα μπορούσαν να μειώσουν τη φαρμακευτική δαπάνη του Medicare κατά 5,2 δισ. δολάρια μέσω του μοντέλου GLOBE και κατά 6,4 δισ. δολάρια μέσω του GUARD κατά την αρχική φάση εφαρμογής τους.

Το κρίσιμο στοιχείο, όμως, είναι ο τρόπος με τον οποίο επιτυγχάνονται αυτές οι εξοικονομήσεις. Επειδή οι τιμές σε άλλες χώρες θα χρησιμοποιούνται ως διεθνή σημεία αναφοράς, οι χαμηλότερες τιμές που ισχύουν στις χώρες αυτές μπορούν να μεταφραστούν σε χαμηλότερες τιμές και για το Medicare.

Αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, δημιουργεί ένα ισχυρό αντικίνητρο για τις φαρμακευτικές εταιρείες να διατηρούν χαμηλές τιμές σε αγορές εκτός ΗΠΑ.

Η χαμηλότερη τιμή που εντοπίστηκε μεταξύ των χωρών αναφοράς ήταν κατά 71% χαμηλότερη από την αντίστοιχη τιμή που κατέβαλλε το Medicare. Η Νότια Κορέα, η Νορβηγία και η Αυστραλία ήταν μεταξύ των χωρών που χρησιμοποιούνταν συχνότερα ως σημεία αναφοράς.

Κίνδυνος καθυστερήσεων στην κυκλοφορία φαρμάκων

Η επίπτωση δεν αφορά μόνο τις τιμές. Οι συγγραφείς της μελέτης προειδοποιούν ότι οι εταιρείες μπορεί να έχουν κίνητρο να καθυστερούν την κυκλοφορία νέων φαρμάκων σε ορισμένες χώρες, ώστε οι χαμηλότερες τιμές τους να μην χρησιμοποιούνται ως σημείο αναφοράς στις ΗΠΑ.

Για περίπου τα τρία τέταρτα των φαρμάκων που εξετάστηκαν, η εκτιμώμενη εξοικονόμηση για το Medicare ήταν μεγαλύτερη από τις συνολικές ετήσιες πωλήσεις του συγκεκριμένου φαρμάκου στη χώρα που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς γι τον καθορισμό της αμερικανικής τιμής αναφοράς.

Με άλλα λόγια, για μια φαρμακοβιομηχανία μπορεί να είναι οικονομικά πιο συμφέρον να περιορίσει την πρόσβαση σε μια μικρότερη αγορά ή να διατηρήσει υψηλότερη την τιμή εκεί, παρά να διακινδυνεύσει απώλειες πολλαπλάσιες των εσόδων του από τη συγκεκριμένη χώρα στην αμερικανική αγορά.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι εταιρείες θα μπορούσαν να αντιδράσουν με διάφορους τρόπους:

• αυξάνοντας τις τιμές σε χώρες αναφοράς,
• καθυστερώντας την κυκλοφορία νέων προϊόντων,
• αλλάζοντας τη μορφή ή τη σύνθεση ενός φαρμάκου
• ή χρησιμοποιώντας εμπιστευτικές εκπτώσεις και επιστροφές που δεν θα εμφανίζονται στις δημόσιες τιμές.

Ένα παγκόσμιο «ντόμινο» στις τιμές

Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει ιδιαίτερα χώρες που βασίζονται σε διεθνείς συγκρίσεις τιμών για να καθορίσουν ή να διαπραγματευθούν τις δικές τους φαρμακευτικές δαπάνες.

Η μελέτη υπογραμμίζει έτσι ένα παράδοξο: μια πολιτική που σχεδιάστηκε για να μειώσει το κόστος των φαρμάκων στις ΗΠΑ μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες πιέσεις για υψηλότερες τιμές σε άλλες χώρες.

«Οι πολιτικές στις ΗΠΑ μπορεί να επηρεάσουν την πρόσβαση στα φάρμακα παγκοσμίως», δήλωσε η Kerstin Vokinger από το ETH Zurich και το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης., μία από τις συγγραφείς της μελέτης, τονίζοντας ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η διαθεσιμότητα σημαντικών φαρμάκων δεν θα καθυστερεί εξαιτίας των νέων κανόνων.

Την ίδια στιγμή, οι χώρες που χρησιμοποιούνται ως σημεία αναφοράς, από τη Γερμανία και την Ιαπωνία έως την Αυστραλία, αντιμετωπίζουν αυξανόμενη πίεση να αυξήσουν τις τιμές και τις δαπάνες για φάρμακα, σύμφωνα με τον Thomas Hwang, από το Brigham and Women's Hospital που ήταν και επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης.

Οι συμφωνίες με τις φαρμακευτικές εταιρείες

Ένας ακόμη παράγοντας που μπορεί να περιορίσει τις εξοικονομήσεις για το Medicare είναι οι ξεχωριστές συμφωνίες που έχουν συνάψει φαρμακευτικές εταιρείες με την αμερικανική κυβέρνηση.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι αρχικές συμφωνίες με 17 εταιρείες, οι οποίες αφορούσαν 131 από τα 195 φάρμακα της μελέτης, θα μπορούσαν να περιορίσουν κατά 71% τις δυνητικές εξοικονομήσεις. Με βάση νεότερες συμφωνίες που είχαν ανακοινωθεί έως τις 31 Αυγούστου, οι συγγραφείς εκτιμούν ότι το ποσοστό των απωλεσθέντων εξοικονομήσεων θα μπορούσε να προσεγγίσει το 80%.

Παράλληλα, η εμπιστευτικότητα των συμφωνιών καθιστά δύσκολο να αξιολογηθεί ο πραγματικός αντίκτυπος της πολιτικής, σημειώνουν οι ερευνητές.

Η μελέτη βασίζεται σε εκτιμήσεις και υπολογιστικά μοντέλα και δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσουν οι φαρμακευτικές εταιρείες, οι ασφαλιστές ή οι κυβερνήσεις.

Ωστόσο, τα ευρήματά της αναδεικνύουν έναν πιθανό διεθνή αντίκτυπο μιας αμερικανικής πολιτικής: η προσπάθεια μείωσης των τιμών στις ΗΠΑ θα μπορούσε να μεταφέρει μέρος της πίεσης στις αγορές του εξωτερικού, επηρεάζοντας τόσο το κόστος όσο και τον χρόνο πρόσβασης των ασθενών σε νέα φάρμακα.

Πηγή: MedicalXpress