Η πολιτική «Most Favoured Nation» (MFN) των ΗΠΑ βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων κατά την άτυπη συνάντηση των υπουργών Υγείας της ΕΕ στο Δουβλίνο, με τα κράτη-μέλη να εκφράζουν ανησυχίες για τις πιθανές επιπτώσεις στις τιμές των φαρμάκων και στην πρόσβαση των ασθενών στην Ευρώπη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ενδεχόμενο οι φαρμακευτικές εταιρείες να επιχειρήσουν να αντισταθμίσουν πιθανές χαμηλότερες τιμές στην αμερικανική αγορά, στο πλαίσιο της πολιτικής MFN, αυξάνοντας τις τιμές των φαρμάκων στις ευρωπαϊκές αγορές.
Για αρκετά κράτη-μέλη, ωστόσο, τα περιθώρια απορρόφησης μιας τέτοιας αύξησης θεωρούνται περιορισμένα. Υψηλότερες τιμές φαρμάκων θα μπορούσαν να επιβαρύνουν περαιτέρω τη βιωσιμότητα των εθνικών συστημάτων υγείας, ενώ οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις ενδέχεται να αντιδράσουν με απόσυρση προϊόντων από ορισμένες αγορές ή με καθυστερήσεις στην κυκλοφορία νέων φαρμάκων.
Πρόταση για απευθείας διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ
Σύμφωνα με πληροφορίες του News4Health, κατά τη συζήτηση στο Δουβλίνο ο Ευρωπαίος επίτροπος Υγείας, Oliver Varhelyi, φέρεται να πρότεινε να αναλάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απευθείας διαπραγματεύσεις με την αμερικανική κυβέρνηση για την πολιτική MFN.
Οι υπουργοί Υγείας, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, απέρριψαν ομόφωνα την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών-μελών.
Το επιχείρημα που φέρεται να διατυπώθηκε είναι ότι μια συμφωνία σε επίπεδο ΕΕ θα μπορούσε να δεσμεύσει όλα τα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ενδεχομένως δεν θα είχαν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν τους όρους μιας τέτοιας συμφωνίας.
Στο τραπέζι τέθηκε ως εναλλακτική η δημιουργία μιας μορφής «συμμαχίας» κρατών-μελών, η οποία θα μπορούσε να διαπραγματευτεί απευθείας με την αμερικανική κυβέρνηση για το ζήτημα.
Προς το παρόν, ωστόσο, δεν έχει καθοριστεί ούτε η μορφή μιας τέτοιας εκπροσώπησης ούτε οι συγκεκριμένοι στόχοι που θα επιδιώξει. Η πρόταση βρίσκεται σε αρχικό στάδιο και αναμένεται να εξεταστεί λεπτομερέστερα ενόψει της επίσημης συνόδου των υπουργών Υγείας τον Δεκέμβριο.
Ανησυχία για τιμές και πρόσβαση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εκπονήσει κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ανάλυση για τις πιθανές επιπτώσεις της πολιτικής MFN. Σύμφωνα με την ανάλυση, είναι ακόμη νωρίς για να αποτιμηθούν πλήρως οι συνέπειες της πολιτικής.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα της ανάλυσης δεν φαίνεται να έπεισαν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, προειδοποιώντας για τις πιθανές επιπτώσεις στην κυκλοφορία φαρμάκων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το κόστος και τον χρόνο εισαγωγής νέων θεραπειών.
Ο υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων και Δημόσιας Υγείας της Σουηδίας, Jakob Forssmed, μιλώντας στο Rapporteur πριν από την άτυπη συνάντηση του Δουβλίνου, αναγνώρισε ότι η τιμολόγηση των φαρμάκων αποτελεί εθνική αρμοδιότητα, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη για στενότερο συντονισμό μεταξύ των χωρών της ΕΕ.
«Χρειάζεται να είμαστε γενναιόδωροι μεταξύ μας όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών για το πώς αυτό επηρεάζει τις αγορές μας και την εισαγωγή φαρμάκων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Κατανοητή η ανάγκη για οικονομική προσιτότητα»
Η πολιτική MFN συζητήθηκε και στο European Health Forum στο Gastein της Αυστρίας, στο πλαίσιο συζήτησης για τη φαρμακευτική μεταρρύθμιση στην ΕΕ και την πρόσβαση των ασθενών, όπου βρέθηκε το News4Health.
Ο Rainer Becker, από τη Γενική Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG SANTE), δήλωσε ότι μπορεί να κατανοήσει τη λογική πίσω από μέτρα που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των υψηλών τιμών των φαρμάκων.
Όπως ανέφερε, όταν μια χώρα, η οποία επί χρόνια καταβάλλει πολύ υψηλές τιμές για τα φάρμακα, ανησυχεί για την οικονομική προσιτότητα και αναζητά τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος, αυτό δεν διαφέρει κατ’ αρχήν από τις πολιτικές που εφαρμόζονται στην Ευρώπη.
Στο ίδιο πλαίσιο, έκανε αναφορά στην περίπτωση του Καναδά και την εφαρμογή συστήματος τιμών αναφοράς, σημειώνοντας ότι αντίστοιχες πολιτικές δεν είχαν αντιμετωπιστεί τότε ως μορφή «εκβιασμού».
«Μπορείς να κάνεις αυτά τα πράγματα και κατανοώ την ανησυχία για τις τιμές που αντιμετωπίζει το σύστημα υγείας και οι ασθενείς», σημείωσε. Ο Becker υπογράμμισε, ωστόσο, ότι είναι απαραίτητο να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς καλύπτει η πολιτική MFN και ποιες θα μπορούσαν να είναι οι επιπτώσεις της.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, σύμφωνα με τον ίδιο, να προσδιοριστεί ποιο τμήμα της αμερικανικής αγοράς θα επηρεαστεί από την πολιτική. Το στοιχείο αυτό θα μπορούσε να καθορίσει σε σημαντικό βαθμό τον αντίκτυπο στις τιμές των φαρμάκων και στους χρόνους κυκλοφορίας τους σε άλλες χώρες.
Όπως εξήγησε, εάν η πολιτική επηρεάσει το σύνολο της αμερικανικής αγοράς, οι επιπτώσεις στις αγορές του υπόλοιπου κόσμου πιθανότατα θα είναι διαφορετικές σε σχέση με ένα σενάριο στο οποίο θα επηρεάζεται μόνο ένα μικρότερο τμήμα της αγοράς.
