Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ασθενών με Καρκίνο (Cancer Patient Europe - CPE) έδωσε στη δημοσιότητα τις θέσεις της σχετικά με την «Τιμολόγηση φαρμάκων βάσει της αρχής του Most Favoured Nation – MFN: Διασφάλιση της πρόσβασης των ασθενών στην καινοτομία στην Ευρώπη» και καλεί πλέον τις οργανώσεις ασθενών από όλη την Ευρώπη να την υποστηρίξουν. Ευρωπαϊκοί φορείς στον τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων ασθενών, οικονομολόγων υγείας και εκπροσώπων της φαρμακευτικής βιομηχανίας, καλούνται να προσθέσουν και αυτοί τη φωνή τους.

Η δήλωση των συγκεκριμένων θέσεων αποτελεί το άμεσο αποτέλεσμα του διαδικτυακού σεμιναρίου πολιτικής της CPE με τίτλο «Το τίμημα της πρόσβασης: Τιμολόγηση φαρμάκων βάσει της αρχής MFN – Τι μπορεί να σημαίνει για την πρόσβαση των ασθενών στην Ευρώπη;», το οποίο πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Μάιο στο πλαίσιο της σειράς διαδικτυακών σεμιναρίων πολιτικής της CPE για το 2026. Οι συζητήσεις ανέδειξαν ότι οι αποφάσεις για την τιμολόγηση που λαμβάνονται εκτός Ευρώπης επηρεάζουν ήδη το πότε και με ποιον τρόπο οι νέες θεραπείες για τον καρκίνο φτάνουν στους Ευρωπαίους ασθενείς.

Τι σημαίνει για τους ασθενείς

Η τιμολόγηση βάσει της αρχής του Most Favoured Nation (MFN) αποτελεί μια πρόσφατη πολιτική επιλογή των ΗΠΑ που αποσκοπεί στη μείωση των τιμών των φαρμάκων, συνδέοντάς τες με τις τιμές σε άλλες συγκρίσιμες ανεπτυγμένες χώρες.

Η τιμολόγηση MFN εφαρμόζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, όμως οι επιπτώσεις της ενδέχεται να μην περιοριστούν εκεί. Εάν οι εταιρείες ανταποκριθούν προσαρμόζοντας παγκοσμίως τις τιμές τους ή τις στρατηγικές κυκλοφορίας των προϊόντων τους, θα μπορούσε να αλλάξει το ποια φάρμακα κυκλοφορούν στην Ευρώπη και πόσο γρήγορα θα γίνονται διαθέσιμα στους ασθενείς. Η Ευρώπη δεν ξεκινά από την ίδια αφετηρία: οι ασθενείς σε μικρότερα κράτη-μέλη ήδη περιμένουν 18 μήνες ή και περισσότερο μετά την έγκριση από τις ευρωπαϊκές αρχές, προτού ένα νέο αντικαρκινικό φάρμακο καταστεί διαθέσιμο στη χώρα τους.

Η δήλωση βασίζεται σε τέσσερις αρχές:

• οι διεθνείς εξελίξεις στην τιμολόγηση δεν θα πρέπει να καθυστερούν την πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες,
• οι αλλαγές στις στρατηγικές κυκλοφορίας δεν θα πρέπει να διευρύνουν τις ανισότητες μεταξύ των κρατών-μελών, ιδιαίτερα στις μικρότερες χώρες ή σε χώρες με χαμηλότερο ΑΕΠ,
• η στήριξη της καινοτομίας θα πρέπει να συνοδεύεται από συστήματα που εξασφαλίζουν γρήγορη και ισότιμη πρόσβαση των ασθενών σε φάρμακα με πραγματικό κλινικό όφελος, και
• οι οργανώσεις ασθενών αποτελούν απαραίτητους εταίρους, ώστε οι αποφάσεις να παραμένουν επικεντρωμένες στις ανάγκες των ασθενών.

Συντονισμένη πορεία προς το μέλλον

Η CPE καλεί σε συντονισμένη δράση σε επίπεδο ΕΕ σε πέντε βασικούς τομείς:

• συντονισμένη παρακολούθηση σε επίπεδο ΕΕ του τρόπου με τον οποίο οι διεθνείς εξελίξεις στην τιμολόγηση επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα των φαρμάκων και τις ανισότητες στην πρόσβαση,
• ουσιαστική συμμετοχή των οργανώσεων ασθενών στις συζητήσεις για τη φαρμακευτική πολιτική,
• πλαίσια αποζημίωσης που αναγνωρίζουν την πραγματική κλινική καινοτομία και υποστηρίζουν ταχύτερη πρόσβαση,
• επανεξέταση της τιμολόγησης αναφοράς μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και άλλων μηχανισμών σύνδεσης των τιμών μεταξύ κρατών, και
• πρακτική συνεργασία στους τομείς της αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας, των προμηθειών, της ασφάλειας του εφοδιασμού και της ανταλλαγής δεδομένων, με τις εθνικές αποφάσεις για την τιμολόγηση και την αποζημίωση να παραμένουν στην αρμοδιότητα των κρατών-μελών.

Η CPE επισημαίνει ότι η πρόσβαση των ασθενών θα πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο αυτών των αποφάσεων καθώς εξελίσσονται οι παγκόσμιες αγορές.

Μέρος μιας ευρύτερης συζήτησης

Η δήλωση αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της σειράς διαδικτυακών σεμιναρίων πολιτικής της CPE, η οποία ξεκίνησε έπειτα από τις επισημάνσεις των μελών της σχετικά με την ανάγκη οι οργανώσεις ασθενών που δραστηριοποιούνται στα κράτη-μέλη της Ευρώπης να είναι καλύτερα ενημερωμένες για τις εξελίξεις σε επίπεδο ΕΕ που τις επηρεάζουν άμεσα.

Η σειρά κινείται προς δύο κατευθύνσεις:

• μεταφέρει την ευρωπαϊκή πολιτική στους ασθενείς με τρόπο που υποστηρίζει τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους και,
• παράλληλα, μεταφέρει τις προτεραιότητες και τις εμπειρίες των ασθενών στους βασικούς φορείς χάραξης πολιτικής στον τομέα της υγείας σε επίπεδο ΕΕ.

Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί τρία διαδικτυακά σεμινάρια, με αντικείμενα την τιμολόγηση βάσει MFN και τη διεθνή φαρμακευτική τιμολόγηση, τη διακοπή του καπνίσματος, καθώς και τον Ευρωπαϊκό Νόμο για τη Βιοτεχνολογία (EU Biotech Act) και τις κλινικές δοκιμές. Ένα τέταρτο σεμινάριο, με θέμα την τιμολόγηση και την οικονομική προσιτότητα της ογκολογικής φροντίδας, είχε προγραμματιστεί για τις 28 Σεπτεμβρίου 2026.

Περαιτέρω συνεδρίες έχουν προγραμματιστεί για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας (European Health Data Space), τη φαρμακευτική νομοθεσία της ΕΕ και τα καινοτόμα ιατροτεχνολογικά προϊόντα στην ογκολογία.

Πηγή: CPE