Χωρίς τη φαρμακευτική βιομηχανία, το εμπορικό ισοζύγιο της ΕΕ θα μετατρεπόταν από πλεόνασμα 147 δισεκατομμυρίων ευρώ σε έλλειμμα 47 δισεκατομμυρίων ευρώ. Καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες συναντώνται στο Βέλγιο για να συζητήσουν την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα και την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, ο ερευνητικά προσανατολισμένος φαρμακευτικός τομέας της Ευρώπης πρέπει να αποτελεί κεντρικό σημείο των συζητήσεων.
Ο κλάδος αποτελεί σήμερα βασικό μοχλό ανάπτυξης της βιομηχανικής έρευνας και ανάπτυξης στην ΕΕ, επενδύοντας 55 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως σε έρευνα και παράγοντας εξαγωγές ύψους 320 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο συνεισφέροντα στο εμπορικό πλεόνασμα της ΕΕ – κατά 30% μεγαλύτερο από όλα τα άλλα βιομηχανικά και εμπορικά τμήματα μαζί. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία διαπίστωσε ότι η ανάπτυξη της έρευνας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της υγείας.
Παρά τις προκλήσεις των τελευταίων ετών, ο φαρμακευτικός κλάδος είναι μοναδικά τοποθετημένος για να συμβάλει σε μια ισχυρότερη, πιο ανθεκτική και υγιέστερη Ευρώπη, προσφέροντας υψηλής ποιότητας θέσεις εργασίας, ανάπτυξη και επενδύσεις, ενώ ταυτόχρονα παρέχει τα εργαλεία για την αντιμετώπιση παγκόσμιων απειλών για την υγεία και την επίλυση των υπαρχόντων προβλημάτων υγείας στην Ευρώπη.
Ωστόσο, τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η Ευρώπη έχει χάσει το 25% του παγκόσμιου μεριδίου επενδύσεων σε σχέση με άλλες περιοχές. Οι δαπάνες R&D της ΕΕ αυξάνονταν κατά μέσο όρο 4,4% ετησίως μεταξύ 2010 και 2022, ενώ στις ΗΠΑ ήταν 5,5% και στην Κίνα 20,7%. Η έκθεση του Μάριο Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ το 2024 τόνιζε τη στρατηγική σημασία του κλάδου, αλλά οι περισσότερες από τις προτεινόμενες δράσεις παραμένουν ανεκπλήρωτες, ενώ η γεωπολιτική κατάσταση έχει καταστήσει το επιχειρηματικό περιβάλλον ακόμη πιο απαιτητικό.
Η Nathalie Moll, Γενική Διευθύντρια της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA), υπογράμμισε ότι «όταν κάποιοι από τους ηγέτες των κρατών θα συνοδεύονται από εκπροσώπους της βιομηχανίας στην Αμβέρσα αυτή την εβδομάδα, θα ακούσουν ότι πρόκειται για μια στιγμή «τώρα ή ποτέ» για την Ευρώπη, προκειμένου να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση, να μειώσει την εξάρτηση από εξωτερικούς παράγοντες και να διασφαλίσει τη συνέχιση της διάθεσης νέων φαρμάκων στους πολίτες της. Η αξία που προσφέρει ο φαρμακευτικός κλάδος στο εμπορικό ισοζύγιο της ΕΕ είναι αξεπέραστη και κρίσιμη για το μέλλον της Ευρώπης, αλλά πολύ συχνά η στρατηγική του σημασία παραβλέπεται. Τώρα είναι η ώρα για δράση, αν θέλουμε να επωφεληθούμε από τον ρόλο του ως θεμέλιο για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης».
Η EFPIA προτείνει δέκα άμεσες δράσεις για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και την ευημερία, που μπορούν να βοηθήσουν την Ευρώπη να ανακτήσει την πρωτοκαθεδρία της στην έρευνα, την καινοτομία και τις επενδύσεις στον τομέα των φαρμάκων.
Οι προτάσεις χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: την υποστήριξη της καινοτομίας και την αναμόρφωση των εθνικών μηχανισμών πρόσβασης και τιμολόγησης των φαρμάκων.
Υποστήριξη της καινοτομίας:
-
Δημιουργία ενός κορυφαίου πλαισίου για την πνευματική ιδιοκτησία και τα κίνητρα καινοτομίας.
-
Εκσυγχρονισμός των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών και κλινικών δοκιμών για να συμβαδίζουν με την ταχύτητα της καινοτομίας.
-
Εξασφάλιση καλύτερης συνοχής μεταξύ των ρυθμιστικών πλαισίων υγείας, περιβάλλοντος και χημικών ουσιών.
-
Αύξηση της χρηματοδότησης για καινοτομία και απλοποίηση της πρόσβασης σε αυτήν.
-
Διασφάλιση ότι η εμπορική πολιτική της ΕΕ υποστηρίζει τους βασικούς ανταγωνιστικούς τομείς.
Αναμόρφωση εθνικών μηχανισμών πρόσβασης και τιμολόγησης:
6. Αναζωογόνηση του Στρατηγικού Διαλόγου για τα Φάρμακα.
7. Αύξηση των εθνικών καθαρών δημόσιων δαπανών για φαρμακευτική καινοτομία.
8. Ενσωμάτωση όλων των πτυχών της αξίας των καινοτόμων φαρμάκων στις διαδικασίες HTA και στους μηχανισμούς τιμολόγησης και αποζημίωσης.
9. Σταδιακή κατάργηση των εθνικών μέτρων περιορισμού κόστους και εφαρμογή της Οδηγίας Διαφάνειας της ΕΕ.
10. Διευκόλυνση των εταιρειών να καθορίζουν ελεύθερα τις τιμές εκκίνησης σε όλες τις ευρωπαϊκές αγορές.
Η EFPIA επισημαίνει ότι η ευρεία εφαρμογή clawbacks και paybacks σε πάνω από τα δύο τρίτα των κρατών-μελών της ΕΕ έχει οδηγήσει σε συνεχή αύξηση της συμβολής της φαρμακευτικής βιομηχανίας στη φαρμακευτική δαπάνη από 15% σε 22%, ουσιαστικά επιστρέφοντας το κόστος των νέων καινοτόμων φαρμάκων που εισήχθησαν στην αγορά. Η οργάνωση προειδοποιεί ότι αυτή η κατάσταση δεν είναι βιώσιμη και απαιτεί άμεση δράση.
