Η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου-ΕΛΛΟΚ παρουσίασε σε διαδικτυακή συνέντευξη Τύπου τα αποτελέσματα της έρευνας την οποία διεξήγαγε σε συνεργασία με την IQVIA την άνοιξη του 2021, για την στάση και την εμπειρία των ασθενών με καρκίνο και τη θεραπεία τους κατά το δεύτερο και το τρίτο κύμα της πανδημίας του Covid-19, τον χειμώνα 2020-2021.

H έρευνα, η οποία αποτελεί το 2ο στάδιο της αντίστοιχης έρευνας η οποία είχε υλοποιηθεί το διάστημα Ιουνίου-Σεπτεμβρίου 2020 (1ο στάδιο), υλοποιήθηκε μεταξύ ογκολογικών ασθενών το διάστημα 10 Μαρτίου- 10 Απριλίου. Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 512 ασθενείς και άτομα με εμπειρία καρκίνου από όλη την Ελλάδα. Από τους συμμετέχοντες σε αυτήν τον 59% αφορούσε επιβιώσαντες από τον καρκίνο και το 41% ήταν ασθενείς κατά την περίοδο εκείνη.

Από την έρευνα προκύπτουν δύο βασικά συμπεράσματα. Πρώτον, ότι υπήρξε σημαντική καθυστέρηση στη διάγνωση νέων περιστατικών καρκίνου. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο αυτό το ποσοστό φτάνει το 40%. «Όλο το κύμα ασθενών μετατοπίστηκε στη Δευτεροβάθμια Φροντίδα Υγείας, όπου ασθενείς με COVID και ασθενείς με άλλα νοσήματα ή χρόνιοι ασθενείς συγκεντρώνονταν χωρίς να μπορούν να βρουν αποτελεσματική φροντίδα και αντιμετώπιση, τουλάχιστον τον πρώτο καιρό. Έτσι, δημιουργήθηκε το πρόβλημα καθυστέρησης διάγνωσης νέων περιστατικών. Επιπλέον οι ασθενείς δυσκολεύονται να βρουν διαθέσιμο ραντεβού, καθώς οι ασθενείς σπεύδουν να εξεταστούν για συμπτώματα που έχουν και δεν είχαν εξετάσει τόσο καιρό» ανέφερε χαρακτηριστικά η πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, Καίτη Αποστολίδου.

Δεύτερον, υπάρχει αδυναμία στο κλείσιμο ραντεβού για εξετάσεις. «Μεγάλα ιδιωτικά, διαγνωστικά κέντρα έχουν αναρτήσει ανακοινώσεις ότι δε δέχονται αιτήματα για διαγνωστικές, απεικονιστικές, αιματολογικές εξετάσεις ή άλλες πριν από τις 15 Ιουλίου. Αυτό σημαίνει ότι είτε ο κόσμος δε βρίσκει ραντεβού στα ιδιωτικά νοσοκομεία είτε ότι δεν εμπιστεύεται τα δημόσια νοσοκομεία και σπεύδει στα ιδιωτικά» συμπλήρωσε η κ. Αποστολίδου.

Τα αναλυτικά αποτελέσματα της έρευνας

Από τα αποτελέσματα του 2ου σταδίου της έρευνας, προκύπτουν κάποια ιδιαίτερα αξιοσημείωτα συμπεράσματα, είτε εξεταζόμενα μεμονωμένα, είτε σε συγκριτική αντιπαράθεση με το 1 ο στάδιο της έρευνας. Μεταξύ αυτών:

• 87% των συμμετεχόντων κρίνουν τις ενέργειες της κυβέρνησης μέτριες έως μη αποτελεσματικές κατά το 2 ο και 3ο κύμα της πανδημίας, ενώ το 64% δήλωνε ικανοποιημένο στο 1ο κύμα
• 49% των ασθενών υποχρεώθηκε σε επιπλέον δαπάνες για την αντιμετώπιση της νόσου, τις οποίες διαφορετικά θα είχε αποφύγει
• 40% των επιβιώσαντων υποχρεώθηκαν σε επιπλέον δαπάνες ενώ το 50% δήλωσαν καθυστέρηση επικοινωνίας με το γιατρό. Αρκετοί, δηλαδή, είχαν είτε καθυστέρηση του ραντεβού είτε ακόμα και ακύρωση.
• Η καθυστέρηση/ακύρωση των ραντεβού και των επαναληπτικών εξετάσεων καθώς και ο αποκλεισμός από τα νοσοκομεία ήταν τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι ασθενείς, σε ποσοστό 35 και 15% αντίστοιχα
• 50% των ασθενών υπό θεραπεία έλαβαν τη διάγνωσή τους εν μέσω πανδημίας
• 35% δήλωσε ότι η πανδημία επηρέασε την επικοινωνία με το γιατρό
• το 22% δηλώνει ότι η θεραπεία του επηρεάστηκε λόγω της Covid-19 είτε πρόκειται για φαρμακευτική αγωγή είτε για χειρουργείο. 14% δήλωσε καθυστέρηση έναρξης ακτινοθεραπείας/ χημειοθεραπείας. Το 6% δήλωσε καθυστέρηση στο χειρουργείο
• 41% των αυτοαπασχολούμενων και το 18% των εργαζομένων/μισθωτών δηλώνει προβλήματα στην εργασία λόγω της πανδημίας με το 36% να δηλώνει ότι τα μέτρα της κυβέρνησης δεν ήταν επαρκή για την προστασία των εργαζομένων κατά τη 2η και 3η φάση της πανδημίας

Το 13% των συμμετεχόντων βιώσαν κάποια εμπειρία COVID

Στην μέγιστη πλειοψηφία δεν έχουν νοσήσει οι ασθενείς από καρκίνο με COVID. Από τους συμμετέχοντες στην έρευνα, μόλις το 13% είχε μία αντίστοιχη εμπειρία είτε προσωπικά είτε στο άμεσο περιβάλλον του. Παράλληλα, μόλις το 5% νόσησε. Στο δείγμα υπήρχαν 61 ασθενείς με εμπειρία COVID, Οι μισοί από αυτούς τους ασθενείς δήλωσαν ασυμπτωματικοί ή με ήπια συμπτώματα ενώ το 13% δήλωσε σοβαρή νόσηση ή και ΜΕΘ.

Η πανδημία επηρέασε και ψυχολογικά τους ασθενείς και επιβιώσαντες με καρκίνο. Το 94% ανησυχεί με την τρέχουσα κατάσταση και το 77% αναφέρει ότι η πανδημία είχε επιπτώσεις στην ψυχολογική τους κατάσταση.

4/10 προβληματίζονται με τον εμβολιασμό COVID

Κατά το χρονικό σημείο διεξαγωγής της έρευνας μόλις το 14% των συμμετεχόντων είχε ήδη εμβολιαστεί. Ας σημειωθεί, πάντως, ότι ο εμβολιασμός αυτής της ευπαθούς ομάδας είχε ξεκίνησε λίγο πριν την έρευνα. Το 58% έχει πρόθεση να εμβολιαστεί και αποτυπώνεται μία αύξηση σε σχέση με το 1ο κύμα

Το 15% παραμένει αναποφάσιστο σχετικά με το αν θα κάνει το εμβόλιο (μικρότερο σε σχέση με το 1ο κύμα) ενώ το 10% δεν προτίθεται να εμβολιαστεί. Όσον αφορά στο ρόλο του γιατρού ως προς τον εμβολιασμός θεωρείται εξαιρετικά σημαντικός. Το 68% των ογκολογικών ασθενών ζητάει τη συμβουλή του θεράποντα ιατρού για τον εμβολιασμό του. Παράλληλα, ένα 40% προβληματίζεται τόσο με το πρόγραμμα εμβολιασμού, όσο και με την ενημέρωση, τις παρενέργειες και τα θέματα οργάνωσης.

Τέλος το 81% θεωρεί ότι πρέπει να προτεραιοποιηθούν οι καρκινοπαθείς για τον εμβολιασμό κατά του κορονοϊού ως μία ομάδα υψηλού κινδύνου.

Σαφής η προτίμηση στον ιδιωτικό φορέα

Οι ασθενείς αλλά και οι επιβιώσαντες δε φάνηκε να αντιμετώπισαν ιδιαίτερη δυσκολία στο κομμάτι της πρόσβασης των υπηρεσιών υγείας με εξαίρεση το εμβόλιο. Στην πλειοψηφία χρησιμοποιήθηκαν οι υπηρεσίες του Συστήματος Υγείας για εξετάσεις και κατά κύριο λόγο στον ιδιωτικό φορέα. Ενδεικτικά, από τους συμμετέχοντες:

• το 81% χρησιμοποίησε το Σύστημα Υγείας για διαγνωστικές εξετάσεις
• 72% για εξετάσεις παρακολούθησης
• 68% για τεστ COVID
• η χημειοθεραπεία και το χειρουργείο έγιναν μέσω του Δημοσίου Συστήματος Υγείας
• το 47% των επιβιωσάντων χρησιμοποίησαν κατά την διάρκεια της πανδημίας τον ιδιωτικό τομέα, έναντι 33% του δημοσίου Υπηρεσίες Υγείας

Οι υπόλοιπες δράσεις της εκστρατείας της ΕΛΛΟΚ εν μέσω πανδημίας

Η έρευνα για την εμπειρία των ασθενών αποτελεί μέρος της ευρύτερης εκστρατείας της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου «Καρκίνος εν μέσω της πανδημίας Covid-19», για την ενημέρωση και υποστήριξη των ογκολογικών ασθενών η οποία εκτός από την παραπάνω έρευνα περιλαμβάνει:

1. Το πρόγραμμα φιλοξενίας ασθενών με καρκίνο και των συνοδών τους, οι οποίοι αναγκάζονται να μετακινηθούν από απομακρυσμένες περιοχές της χώρας σε μεγάλα αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα) για τη θεραπεία τους. Το Πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με την εταιρεία διαχείρισης ακινήτων Πειραιώς Real Estate Α.Ε. με εξαιρετική επιτυχία και ανταπόκριση από τον Ιούνιο του 2020 μέχρι σήμερα, έχοντας εξυπηρετήσει περισσότερους από 150 ασθενείς
2. τη δημιουργία ειδικής ιστοσελίδας από τον Απρίλιο του 2020 με έγκυρες πηγές πληροφόρησης προς υποστήριξη των μελών της, των ασθενών με καρκίνο και της ογκολογικής κοινότητας εν γένει κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 και για όσο καιρό χρειαστεί
3. Κύκλο σεμιναρίων για την κατάρτιση των ασθενών και των φροντιστών τους σε ψηφιακές δεξιότητες προκειμένου να μπορούν να ανταποκριθούν στις νέες ανάγκες αυξημένης χρήσης των ψηφιακών εφαρμογών
   Τη συνεχή διαβούλευση με τα θεσμικά όργανα και την Πολιτεία για τα προβλήματα της ογκολογικής περίθαλψης και φροντίδας κατά την διάρκεια της πανδημίας και ως παρεπόμενα αυτής.