Η «Παγκόσμια Ημέρα κατά της Xρήσης Nαρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησης» θεσμοθετήθηκε από τον ΟΗΕ τον Δεκέμβριο του 1987, για να επιτευχθεί ο στόχος «μιας παγκόσμιας κοινωνίας ελεύθερης από τη χρήση ναρκωτικών».
H εν λόγω Παγκόσμια Ημέρα δίνει την ευκαιρία να ανιχνεύσουμε και να συζητήσουμε το ζήτημα της χρήσης των ναρκωτικών και τα προβλήματα που απορρέουν από την παράνομη διακίνησή τους. Πολλά έχουν αλλάξει με το πέρας των ετών, καθώς η κατανόηση του ζητήματος και η διεθνής προσέγγιση έχουν εξελιχθεί. Ο λεγόμενος «Πόλεμος κατά των Ναρκωτικών» και η σχετική με αυτόν ρητορική έχουν υποστεί μεγάλη διεθνή κριτική τόσο για την αποτελεσματικότητά τους όσο και για τις ποικίλες «παράπλευρες απώλειές τους», όπως άλλωστε συμβαίνει σε κάθε «πόλεμο». Ορισμένες ενδεικτικές απώλειες είναι: ο έντονος στιγματισμός και η περιθωριοποίηση του ευάλωτου αυτού πληθυσμού, η υποβάθμιση της ζωής ολόκληρων κοινοτήτων ιθαγενών σε χώρες-παραγωγούς των ναρκωτικών, η καταστολή και καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανθρώπων που κάνουν χρήση ουσιών, κ.ά.
Τα τελευταία χρόνια η διεθνής κοινότητα προσεγγίζει το ζήτημα με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση και τον αμέριστο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αναζητώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, την ισορροπία ανάμεσα στις πολιτικές μείωσης της προσφοράς και της μείωσης της ζήτησης. Οι αρχές αυτές προάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και έχουν υιοθετεί από τη νέα Εθνική Στρατηγική της χώρας μας για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών η οποία αναπτύχθηκε με συναινετικές διαδικασίες από την Εθνική Επιτροπή Σχεδιασμού και Συντονισμού για την Αντιμετώπιση των Ναρκωτικών (ΕΕΣΣΑΝ) κατά τη διάρκεια του 2020 και αναμένει πολιτική έγκριση.
Για τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα όλοι οι φορείς και τα Υπουργεία που συμμετέχουν στην ΕΕΣΣΑΝ συμφώνησαν να ενώσουν τη φωνή και τις δράσεις τους κάτω από ένα κοινό μήνυμα προς την Ελληνική κοινωνία:
«Δημιουργώντας ένα Ασφαλές Πλαίσιο γαι την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων»
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα βρίσκει όλο τον κόσμο ταλαιπωρημένο από τη διαχείριση της πανδημίας, μιας πρωτοφανούς εμπειρίας τόσο για την επιστημονική κοινότητα όσο και τον πολιτικό χώρο. Αρχικά, η χρήση και η διακίνηση ουσιών μειώθηκε, ενώ κατά τη διάρκεια του δεύτερου και τρίτου κύματος η χρήση του αλκοόλ αυξήθηκε ραγδαία, η παράνομη διακίνηση βρήκε νέους τρόπους πραγμάτωσής της και ενώ η χρήση ουσιών που συνδέονται με κοινωνικές εκδηλώσεις (π.χ πάρτι, clubbing κ.ά) μειώθηκε, η ατομική χρήση άλλων ουσιών αντίθετα αυξήθηκε. Γνωρίζουμε επίσης ότι, ενώ στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες τα εθνικά συστήματα υγείας ως επί το πλείστο ανταποκρίθηκαν στην πρόκληση, η διαχείριση της πανδημίας ανάδειξε και διόγκωσε προϋπάρχοντα προβλήματα και κενά στην παροχή κοινωνικών υπηρεσιών και υπηρεσιών υγείας. Οι υπηρεσίες θεραπείας και φροντίδας για τους ανθρώπους που κάνουν χρήση ουσιών έδειξαν μεγάλη ευελιξία και καινοτομία και σε μεγάλο βαθμό η ποιότητα των υπηρεσιών διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα. Αντίθετα, όμως έγινε ακόμη πιο δύσκολη η πρόσβαση των ανθρώπων που κάνουν χρήση ουσιών στις δομές της πρωτοβάθμιας υγείας, στις ειδικές μονάδες θεραπείας λοιμωδών ασθενειών όπως το HIV και οι ηπατίτιδες και συνεπώς οι άνθρωποι αυτοί δεν έλαβαν τη χρήζουσα φαρμακευτική αγωγή τους.
Κι ενώ σημειώνεται ένα τεράστιο βήμα για την υποστήριξη των άστεγων ανθρώπων που κάνουν χρήση ουσιών με τη λειτουργία του Ξενώνα ΙΟΝΙΣ, χρειάζονται ωστόσο επιπλέον υπηρεσίες υποστήριξης των ανθρώπων, όπως Χώροι Εποπτευόμενης Χρήσης, Κέντρα Ημέρας και Υπνωτήρια τόσο στο κέντρο της Αθήνας και περιφερειακά αυτού όσο και σε άλλα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και εθνικές μεταρρυθμίσεις για την αειφόρο διαχείριση και την πρόληψη διόγκωσης του προβλήματος.
Γιατί οι άνθρωποι που κάνουν χρήση ουσιών ΕΧΟΥΝ ΟΝΟΜΑ και ΔΙΚΑΙΩΜΑ στη Στέγη, στην Υγεία και στην Εργασία.
