Νέα έρευνα φαίνεται να οδηγεί σε μια σημαντική ανακάλυψη που μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της βακτηριακής κολπίτιδας, μιας πάθησης που επηρεάζει περίπου μία στις τρεις γυναίκες σε κάποιο στάδιο της ζωής τους.
Η λοίμωξη προκαλείται από μια ανισορροπία στα βακτήρια που κατοικούν φυσιολογικά στον κόλπο, η οποία συχνά πυροδοτείται από τη σεξουαλική επαφή.
Αν και συνήθως προκαλεί ήπια συμπτώματα, όπως ασυνήθιστες εκκρίσεις, η βακτηριακή κολπίτιδα μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, όπως αυξημένο κίνδυνο υπογονιμότητας, μόλυνση από σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις, πρόωρο τοκετό και ακόμη και θάνατο του νεογνού.
Αντιμετωπίζεται συνήθως με αντιβιοτικά, αλλά είναι γνωστό ότι είναι δύσκολο να εξαλειφθεί. Περίπου οι μισές γυναίκες βλέπουν την πάθηση να επανέρχεται μέσα σε λίγους μήνες από τη θεραπεία.
Τώρα, μια νέα κλινική δοκιμή έδειξε ότι η αποκατάσταση των «καλών» βακτηρίων στον κόλπο μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο επανεμφάνισης της πάθησης.
Η μελέτη διεξήχθη από ερευνητές του Mass General Brigham, του Κέντρου για το Πρόγραμμα Έρευνας για το AIDS στη Νότια Αφρική και του Vaginal Microbiome Research Consortium..
Οι συμμετέχουσες προήλθαν από τις ΗΠΑ και τη Νότια Αφρική. Και οι 90 γυναίκες της δοκιμής είχαν βακτηριακή κολπίτιδα και αρχικά έλαβαν θεραπεία με τυπικά αντιβιοτικά.
Μετά την ολοκλήρωση της αντιβιοτικής αγωγής, οι συμμετέχουσες τοποθετήθηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: η μία έλαβε εικονικό φάρμακο (placebo) και η άλλη ένα προβιοτικό δισκίο που λαμβάνεται από το στόμα μία φορά την ημέρα και περιέχει διάφορα στελέχη ευεργετικών βακτηρίων που βρίσκονται φυσιολογικά σε έναν υγιή κόλπο.
Είναι αξιοσημείωτο ότι, παρόλο που το δισκίο λαμβάνεται από το στόμα, ορισμένα από τα βακτήρια μεταφέρονται και εγκαθίστανται τον κόλπο.
Αυτό βοηθά στην αποκατάσταση μιας υγιούς ισορροπίας, καθιστώντας το περιβάλλον πιο όξινο και λιγότερο φιλόξενο για τα επιβλαβή βακτήρια – μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο επανεμφάνισης της βακτηριακής κολπίτιδας.
Προηγούμενες δοκιμές που χρησιμοποίησαν προβιοτικό ενός στελέχους έδειξαν κάποια ενθαρρυντικά αποτελέσματα, αλλά δυσκολεύτηκαν να διατηρήσουν τα ευεργετικά βακτήρια στο σώμα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η νέα δοκιμή, γνωστή ως VIBRANT (Vaginal Live Biotherapeutic Randomised Trial), δημοσιεύθηκε στο Cell Host & Microbe – ένα κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό με κριτική επιτροπή.
Η διάρκεια δράσης των προβιοτικών
Η μελέτη διαπίστωσε ότι περίπου τα δύο τρίτα των γυναικών ανέπτυξαν υγιή «προστατευτικά» βακτήρια εντός πέντε εβδομάδων από τη θεραπεία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένες γυναίκες χρειάστηκαν μόνο λίγες ημέρες θεραπείας για να εγκατασταθούν τα βακτήρια.
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, ήταν σημαντικά λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν ξανά βακτηριακή κολπίτιδα.
Σε πολλές περιπτώσεις, τα ευεργετικά βακτήρια παρέμεναν παρόντα έως και 12 εβδομάδες αργότερα – ακόμη και σε ορισμένες γυναίκες που έλαβαν μόνο μια σύντομη αγωγή με το προβιοτικό.
Σε αντίθεση με τα αντιβιοτικά, τα οποία απλώς εξαλείφουν τη λοίμωξη, η θεραπεία φαίνεται να βοηθά στην αποκατάσταση ενός υγιούς κολπικού περιβάλλοντος που μπορεί να προστατευθεί από μελλοντικές λοιμώξεις.
Τα ευρήματα βασίζονται σε παλαιότερη έρευνα που υποδηλώνει ότι η βακτηριακή κολπίτιδα θα μπορούσε, σε ορισμένες περιπτώσεις, να μεταδίδεται σεξουαλικά. Μια σημαντική αυστραλιανή μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine τον Μάρτιο του 2025, διαπίστωσε ότι η ταυτόχρονη θεραπεία και των δύο σεξουαλικών συντρόφων μείωσε κατά το ήμισυ τα ποσοστά υποτροπής.
«Η βακτηριακή κολπίτιδα συνδέεται όχι μόνο με ενοχλητικά και διαταρακτικά συμπτώματα, αλλά και με κακές επιπτώσεις στην αναπαραγωγική υγεία», δήλωσε η συντάκτρια της μελέτης Caroline Mitchell, διευθύντρια του Προγράμματος Διαταραχών του Αιδοίου και του Κόλπου στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης.
«Για δεκαετίες, βασιζόμασταν σε φάρμακα που εξαλείφουν τη λοίμωξη αλλά δεν αποκαθιστούν τα ωφέλιμα βακτήρια, αφήνοντας το κολπικό περιβάλλον ευάλωτο.
Θέλαμε να δούμε αν μπορούσαμε να «επανασπείρουμε» αυτό το περιβάλλον με προστατευτικά βακτήρια και να βοηθήσουμε τον οργανισμό να παραμείνει υγιής από μόνος του.»
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι απαιτούνται πλέον μεγαλύτερες δοκιμές προτού η θεραπεία καταστεί ευρέως διαθέσιμη.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου HIV, ιδίως σε περιοχές όπου και οι δύο παθήσεις είναι συχνές.
Γενικές οδηγίες προστασίας της ευαίσθητης περιοχής
Οι γιατροί έχουν προειδοποιήσει στο παρελθόν τις γυναίκες να λάβουν μέτρα για τη μείωση του κινδύνου βακτηριακής κολπίτιδας.
Αυτά περιλαμβάνουν την αποφυγή αρωματισμένων σαπουνιών γύρω από τον κόλπο και την αποφυγή των κολπικών πλύσεων (πλύσιμο του εσωτερικού του κόλπου).
Άλλες συμβουλές περιλαμβάνουν την αποφυγή στενών ρούχων ή τη παραμονή με ιδρωμένα ρούχα γυμναστικής για μεγάλες περιόδους, καθώς αυτό μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες όπου η βακτηριακή κολπίτιδα μπορεί να αναπτυχθεί.
Η χρήση προφυλακτικών κατά τη σεξουαλική επαφή μπορεί επίσης να βοηθήσει στην προστασία της φυσικής ισορροπίας των βακτηρίων στον κόλπο.
