Μπορεί οι καθημερινές διατροφικές επιλογές να συνδέονται με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού; Νέα επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026 στην επιστημονική επιθεώρηση Nature.com, στρέφει την προσοχή σε μια κατηγορία φυσικών ουσιών που περιέχονται σε πολλά φυτικά τρόφιμα: τα φλαβονοειδή.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν περισσότερα τρόφιμα πλούσια σε φλαβονοειδή εμφάνιζαν χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε σύγκριση με εκείνες που κατανάλωναν μικρότερες ποσότητες. Τα ευρήματα προέρχονται από την ανάλυση δεδομένων 93.271 γυναικών που συμμετείχαν στη βρετανική βάση δεδομένων UK Biobank, οι οποίες παρακολουθήθηκαν για διάμεσο χρονικό διάστημα 11,8 ετών. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης καταγράφηκαν 3.110 περιστατικά καρκίνου του μαστού.

Τι έδειξε η μελέτη για τα φλαβονοειδή

Τα φλαβονοειδή είναι φυσικές ενώσεις που συναντώνται σε φρούτα, λαχανικά και άλλα φυτικά τρόφιμα, καθώς και σε ορισμένα ροφήματα. Έχουν μελετηθεί διεξοδικά για τις αντιοξειδωτικές και άλλες βιολογικές τους ιδιότητες, ενώ το ενδιαφέρον των επιστημόνων για τον πιθανό ρόλο τους στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων παραμένει έντονο.

Για να αξιολογήσουν τη σχέση τους με τον καρκίνο του μαστού, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν έναν σύνθετο δείκτη που τον ονομάσαν Flavodiet Score και ο οποίος αποτυπώνει την κατανάλωση τροφίμων και ποτών πλούσιων σε φλαβονοειδή.

Η σύγκριση των γυναικών με την υψηλότερη και τη χαμηλότερη βαθμολογία έδειξε ότι εκείνες που βρίσκονταν στην υψηλότερη κατηγορία εμφάνιζαν κατά 15% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

Το συγκεκριμένο εύρημα δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση των συγκεκριμένων τροφίμων εγγυάται την αποφυγή της νόσου. Αναδεικνύει, ωστόσο, μια σημαντική συσχέτιση που αξίζει να διερευνηθεί περαιτέρω, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Πορτοκάλια και μήλα στο επίκεντρο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αποτελέσματα για συγκεκριμένα τρόφιμα που μπορούν εύκολα να ενταχθούν στην καθημερινή διατροφή. Σύμφωνα με τη μελέτη πρόκειται για:

• Πορτοκάλια: Η υψηλή κατανάλωσή τους συσχετίστηκε με περίπου 17% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε σύγκριση με τη χαμηλή κατανάλωση.
• Μήλα: Η υψηλότερη κατανάλωση συσχετίστηκε με περίπου 10% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο.
• Προανθοκυανιδίνες: Οι γυναίκες με την υψηλότερη πρόσληψη αυτών των ενώσεων εμφάνισαν περίπου 19% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο σε σύγκριση με εκείνες με τη χαμηλότερη πρόσληψη.

Οι προανθοκυανιδίνες αποτελούν μια υποκατηγορία πολυφαινολών που συναντώνται σε διάφορα φυτικά τρόφιμα, όπως ορισμένα φρούτα και μούρα, τα σταφύλια και το κακάο. Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης άλλες υποκατηγορίες φλαβονοειδών, με τα αποτελέσματα να διαφέρουν ανάλογα με την ένωση που αξιολογήθηκε.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι παραπάνω αριθμοί αφορούν συγκρίσεις μεταξύ ομάδων με διαφορετικά επίπεδα κατανάλωσης και δεν αντιστοιχούν σε αποδεδειγμένη μείωση του κινδύνου χάρη στην κατανάλωση ενός μεμονωμένου τροφίμου.

Τι συμβαίνει στις γυναίκες με αυξημένη γενετική προδιάθεση

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας είναι ότι οι επιστήμονες εξέτασαν και τον πιθανό ρόλο της γενετικής προδιάθεσης.

Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποίησαν έναν πολυγονιδιακό δείκτη κινδύνου, ο οποίος βασίζεται σε 168 γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με τον καρκίνο του μαστού.

Η ανάλυση έδειξε ότι, μεταξύ των γυναικών με υψηλή γενετική προδιάθεση, εκείνες που βρίσκονταν στην υψηλότερη κατηγορία κατανάλωσης τροφίμων πλούσιων σε φλαβονοειδή εμφάνιζαν κατά 29% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο σε σύγκριση με εκείνες που βρίσκονταν στη χαμηλότερη κατηγορία.

Το εύρημα υπογραμμίζει τη σημασία της διερεύνησης των παραγόντων του τρόπου ζωής ακόμη και σε άτομα με αυξημένη γενετική ευαισθησία. Δεν σημαίνει, όμως, ότι η διατροφή εξουδετερώνει την κληρονομική προδιάθεση ούτε ότι μπορεί να υποκαταστήσει την εξατομικευμένη ιατρική παρακολούθηση.

Διατροφή και πρόληψη

Τα αποτελέσματα ενισχύουν το επιστημονικό ενδιαφέρον για τη διατροφική ποιότητα και τον πιθανό ρόλο των φυτικών τροφίμων στη μείωση του κινδύνου χρόνιων νοσημάτων.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη έρευνα είναι μελέτη παρατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι καταγράφει συσχετίσεις μεταξύ διατροφικών συνηθειών και εμφάνισης της νόσου, χωρίς να αποδεικνύει ότι τα φλαβονοειδή είναι από μόνα τους υπεύθυνα για τη διαφορά που παρατηρήθηκε.

Επιπλέον, οι γυναίκες με υψηλότερη κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε φλαβονοειδή διέφεραν και σε άλλους παράγοντες, όπως η σωματική δραστηριότητα, το σωματικό βάρος, το κάπνισμα και το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο. Παρότι οι ερευνητές έλαβαν υπόψη διάφορους πιθανούς παράγοντες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σύγχυση στις αναλύσεις τους, δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως η επίδρασή τους.

Για τον λόγο αυτό, απαιτούνται πρόσθετες μελέτες ώστε να αποσαφηνιστεί ο πιθανός προστατευτικός ρόλος των συγκεκριμένων τροφίμων και ενώσεων.

Η σημασία των καθημερινών επιλογών

Η ενσωμάτωση ποικιλίας φρούτων, λαχανικών και άλλων τροφίμων πλούσιων σε φυτικές ίνες σε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο αποτελεί μια λογική επιλογή για τη συνολική υγεία του ανθρώπινου οργανισμού. Η νέα μελέτη έρχεται να προσθέσει ένα ακόμη στοιχείο στη συνολική συζήτηση για τη σχέση διατροφής και καρκίνου του μαστού, χωρίς βέβαια να προσφέρει μια μεμονωμένη ή οριστική λύση για την πρόληψη της νόσου.

Η πρόληψη είναι σύνθεση πολλών παραγόντων και περιλαμβάνει την ενημέρωση για τους αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου, τις κατάλληλες επιλογές τρόπου ζωής και την τήρηση των συστάσεων για συνεπή προσυμπτωματικό έλεγχο, ανάλογα με την ηλικία και το ατομικό ιστορικό.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι η υγιεινή διατροφή μπορεί να αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την υγεία, ενώ η περαιτέρω διερεύνηση της σχέσης συγκεκριμένων τροφίμων με τον καρκίνο του μαστού παραμένει ένα σημαντικό πεδίο επιστημονικής έρευνας.

Πηγή: NATURE.COM