Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης (CFS) αφορά μια πάθηση που συγκεντρώνει συγκεκριμένα κλινικά χαρακτηριστικά. Αμερικανοί ερευνητές αποφάσισαν να επεκτείνουν την μελέτη τους εξετάζοντας ασθενείς που είχαν διαγνωστεί με το σύνδρομο, με ανοσολογικά τεστ και μαγνητικές εγκεφάλου σε μια προσπάθεια να εντοπίσουν τον μηχανισμό πίσω από τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα, όπως την πολύ συχνά αναφερόμενη κόπωση ή αυτό που περιγράφεται από τους περισσότερους ασθενείς ως «εγκεφαλική ομίχλη».
Τι γνωρίζαμε μέχρι τώρα
Σε άτομα που υποφέρουν από το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, εντοπίζονται υποκείμενες ανωμαλίες σε πολλά μέρη του σώματος. Στον εγκέφαλο. Στο ανοσοποιητικό σύστημα. Στον τρόπο που το σώμα παράγει ενέργεια. Στα αιμοφόρα αγγεία… ακόμη και στο μικροβίωμα, δηλαδή τα βακτήρια που ζουν στο έντερο.
Αυτές οι παρατηρήσεις έχουν καταγραφεί ήδη σε χιλιάδες δημοσιευμένες μελέτες τα τελευταία 40 χρόνια.
Στην τελευταία έρευνα η οποία δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο στο Nature Communications, οι μελετητές αποφάσισαν να συγκρίνουν την γενική κατάσταση υγείας ανθρώπων που ανέπτυξαν σύνδρομο χρόνιας κόπωσης μετά από κάποιο είδος μόλυνσης, σε αντιπαραβολή με μια υγιή ομάδα ελέγχου.
Όσοι ανέπτυξαν το σύνδρομο, ήταν επίσης απολύτως υγιείς πριν αντιμετωπίσουν κάτι που φαινόταν σαν μια απλή «γρίπη» με πολύ κοινά συμπτώματα: πονόλαιμο, βήχα, πόνους στους μύες και έλλειψη ενέργειας. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις μέχρι τότε εμπειρίες τους με παλαιότερες ιώσεις που έμοιαζαν επίσης με γρίπη, δεν ανέρρωσαν.
Οι ασθενείς, αντιμετώπιζαν εφεξής μια χρόνια κατάσταση με εξουθενωτική κόπωση και δυσκολία στη σκέψη, και με τα συμπτώματα αυτά να χειροτερεύουν μετά από κάθε σωματική ή πνευματική καταπόνηση. Μερικοί ήταν τόσο εξασθενημένοι που πλέον έμεναν ουσιαστικά κλινήρεις στο σπίτι τους, αδυνατώντας να ανταπεξέλθουν σε οποιαδήποτε καθημερινή δραστηριότητα.
Τρία σημαντικά ευρήματα
Η μελέτη τελικά κατέληξε σε τρία βασικά ευρήματα, συμπεριλαμβανομένης μιας σημαντικής νέας ανακάλυψης, σύμφωνα με τους συγγραφείς της.
Πρώτον, όπως ίσχυε και σε πολλές προηγούμενες έρευνες, στην ομάδα εκείνων που πάσχουν από το σύνδρομο, εντοπίστηκαν στοιχεία χρόνιας ενεργοποίησης του ανοσοποιητικού συστήματος. Φαινόταν σαν το ανοσοποιητικό να έχει εμπλακεί σε έναν ατέρμονο πόλεμο ενάντια σε ένα ξένο παθογόνο - έναν πόλεμο που δεν μπορεί ποτέ να κερδίσει και ως εκ τούτου συνεχίζει αδιάκοπα.
Δεύτερον, η μελέτη διαπίστωσε ότι ένα μέρος του εγκεφάλου που παίζει σημαντικό ρόλο στην αντίληψη της κόπωσης και την ενθάρρυνση της προσπάθειας -γνωστό ως κροταφική-βρεγματική περιοχή- δεν λειτουργούσε κανονικά.
Σε φυσιολογικές συνθήκες, όταν ζητείται από υγιείς ανθρώπους να ασκηθούν σωματικά ή διανοητικά, αυτή η περιοχή του εγκεφάλου φωτίζεται κατά τη διάρκεια μιας μαγνητικής τομογραφίας. Ωστόσο, στα άτομα με το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, η ένδειξη ήταν αμυδρή.
Αυτή η συγκεκριμένη αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου είναι που καθιστά πιο δύσκολο για τα άτομα που πάσχουν από το σύνδρομο να ασκηθούν σωματικά ή πνευματικά, επισημαίνουν οι ειδικοί. Μετατρέπει κάθε προσπάθεια σαν μια πρόκληση να κολυμπήσει κανείς αντίθετα σε ένα ρεύμα, λένε χαρακτηριστικά οι επιστήμονες.
Το τρίτο εύρημα αφορούσε στο νωτιαίο υγρό, με τα επίπεδα διαφόρων χημικών ουσιών του εγκεφάλου που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές αλλά και τους δείκτες φλεγμονής, να εντοπίζονται διαφορετικοί στους ασθενείς με χρόνια κόπωση έναντι εκείνων της ομάδας σύγκρισης.
Το νωτιαίο υγρό περιβάλλει τον εγκέφαλο και είναι ο δείκτης που αντανακλά τη χημική του ισορροπία.
Τι νέο έδειξε η μελέτη
Η επιστημονική ομάδα εντόπισε επίσης σημαντικές διαφορές σε πολλές βιολογικές μετρήσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών με σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.
Είναι μια ένδειξη που θα οδηγήσει σε πιο εξειδικευμένες μελέτες για την επαλήθευση αυτών των διαφορών, με βάση το φύλο και για την αιτιολογία που τις προκαλεί.
Επιπλέον, στην έρευνα δεν βρέθηκε διαφορά μεταξύ των ασθενών με το σύνδρομο και της ομάδας σύγκρισης, αναφορικά με την συχνότητα εμφάνισης ψυχιατρικών διαταραχών, με τους ειδικούς να καταλήγουν ότι τα συμπτώματα του συνδρόμου δεν μπορούν να αποδοθούν σε ψυχολογικά αίτια.
Αφορά μόνο στον εγκέφαλο;
Οι ερευνητές κατέληξαν ότι το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης είναι κατά κύριο λόγο όντως μια διαταραχή του εγκεφάλου, που πιθανώς προκαλείται από τη χρόνια ανοσολογική ενεργοποίηση και τις αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου.
Η ταυτοποίηση επιπλέον ανωμαλιών που αφορούν στον εγκέφαλο, η χρόνια ενεργοποίηση και εξάντληση του ανοσοποιητικού συστήματος και οι αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου, είναι το πλαίσιο που επιτρέπει να κατευθυνθούν πιο στοχευμένα πιθανές θεραπείες, προσθέτουν οι γιατροί.
Για παράδειγμα, μια κατηγορία φαρμάκων που ονομάζονται αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού θα μπορούσε να βοηθήσει στην ενίσχυση των εξαντλημένων κυττάρων του ανοσοποιητικού, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης.
Πάντως, παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, ο μικρός αριθμός συμμετεχόντων στην έρευνα, 17 άτομα με σύνδρομο χρόνιας κόπωσης και 21 υγιή άτομα της ίδιας ηλικίας και φύλου που χρησίμευσαν ως ομάδα σύγκρισης, δεν δίνουν μεγάλη στατιστική ισχύ στην μελέτη, με τους συγγραφείς να φιλοδοξούν να την επαληθεύσουν εκ νέου με μεγαλύτερο δείγμα.
Πηγή: Health.Harvard.edu
