Η εκδήλωση ενός ιδιαίτερα ισχυρού ή ακόμη και «σούπερ» Ελ Νίνιο μέσα στους επόμενους μήνες έχει θέσει σε επιφυλακή επιστήμονες, υγειονομικές αρχές και διεθνείς οργανισμούς. Αν και το φαινόμενο είναι γνωστό κυρίως για τις επιπτώσεις του στο κλίμα, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι συνέπειες για τη δημόσια υγεία μπορεί να είναι εξίσου σοβαρές.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες των υδάτων στον Ειρηνικό Ωκεανό αναμένεται να μεταβάλουν τα καιρικά πρότυπα σε πολλές περιοχές του πλανήτη, προκαλώντας ακραία φαινόμενα όπως παρατεταμένους καύσωνες, έντονες βροχοπτώσεις, πλημμύρες και ξηρασία.

Πλημμύρες και εξάπλωση νοσημάτων

Σε χώρες της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, οι υγειονομικές αρχές ανησυχούν για αύξηση των νοσημάτων που μεταδίδονται μέσω μολυσμένου νερού.

Ο γιατρός Ronaldo Similox, επικεφαλής της οργάνωσης Fundación Margarita Valiente στη Γουατεμάλα, προειδοποιεί ότι οι καταρρακτώδεις βροχές και οι πλημμύρες μπορούν να μολύνουν γρήγορα τις πηγές ύδρευσης, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές όπου οι κάτοικοι εξαρτώνται από πηγάδια και παραδοσιακά δίκτυα νερού.

Όπως επισημαίνει, οι γαστρεντερικές λοιμώξεις αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά λόγω της κατανάλωσης μολυσμένου νερού, πλήττοντας κυρίως τις πιο ευάλωτες κοινότητες.

Ιδανικές συνθήκες για κουνούπια και επιδημίες

Ένας ακόμη σημαντικός κίνδυνος αφορά τα νοσήματα που μεταδίδονται μέσω εντόμων.

Τα στάσιμα νερά που δημιουργούνται μετά από πλημμύρες, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες, αποτελούν ιδανικό περιβάλλον για την αναπαραγωγή κουνουπιών.

Σύμφωνα με τον Similox, ασθένειες όπως ο δάγκειος πυρετός, ο ιός Ζίκα και Chikungunya ενδέχεται να παρουσιάσουν σημαντική αύξηση στις περιοχές που θα επηρεαστούν περισσότερο από το φαινόμενο.

Καύσωνες και θερμική καταπόνηση

Στην Ασία, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το Ελ Νίνιο μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τους ήδη ακραίους καύσωνες.

Η Dr. Swati Maheshwari, διευθύντρια Εσωτερικής Παθολογίας στο Fortis Manesar της Ινδίας, εξηγεί ότι το φαινόμενο αυξάνει τις βασικές θερμοκρασίες και μειώνει τις βροχοπτώσεις σε πολλές περιοχές.

«Ένα σούπερ Ελ Νίνιο συνήθως ανεβάζει τη βασική θερμοκρασία και μειώνει τις βροχοπτώσεις σε τμήματα της Ινδίας, κάτι που μεταφράζεται σε πιο παρατεταμένους και εντονότερους καύσωνες, χειρότερη ποιότητα αέρα και αυξημένο κίνδυνο ασθενειών που σχετίζονται με την αφυδάτωση», αναφέρει.

Οι γιατροί εκτιμούν ότι θα αυξηθούν τα περιστατικά θερμικής εξάντλησης και θερμοπληξίας, ιδιαίτερα μεταξύ ηλικιωμένων, παιδιών, εργαζομένων σε εξωτερικούς χώρους και ατόμων με καρδιαγγειακά, νεφρικά νοσήματα ή διαβήτη.

Επιδείνωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Οι υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να επιβαρύνουν και την ποιότητα του αέρα.

«Οι αυξημένες θερμοκρασίες επιδεινώνουν τη ρύπανση και τα επίπεδα σκόνης, επιβαρύνοντας το άσθμα και άλλα αναπνευστικά προβλήματα», τονίζει η Maheshwari.

Τα άτομα με χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, όπως άσθμα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτα.

Ξηρασία, υποσιτισμός και επισιτιστική ανασφάλεια

Το Ελ Νίνιο δεν συνδέεται μόνο με πλημμύρες αλλά και με παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας σε ορισμένες περιοχές.

Στη λεγόμενη «Ξηρή Ζώνη» της Κεντρικής Αμερικής, οι ειδικοί εκφράζουν φόβους για σημαντικές απώλειες αγροτικών καλλιεργειών.

Ο Similox υπογραμμίζει ότι οι συνέπειες μπορεί να είναι δραματικές για τα παιδιά, τις εγκύους και τους ηλικιωμένους.

Η έλλειψη τροφίμων και οι αυξήσεις στις τιμές βασικών προϊόντων ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση του υποσιτισμού και σε επιδείνωση της συνολικής κατάστασης υγείας των πιο ευάλωτων πληθυσμών.

Ο «παραμελημένος» κίνδυνος: Η έλλειψη φαρμάκων

Ένας από τους λιγότερο προβεβλημένους κινδύνους των ακραίων καιρικών φαινομένων είναι η διακοπή πρόσβασης σε φαρμακευτική αγωγή.

Οι αναγκαστικές εκκενώσεις περιοχών λόγω πλημμυρών ή καταιγίδων συχνά οδηγούν σε ελλείψεις φαρμάκων για ασθενείς με χρόνιες παθήσεις.

Ο διευθυντής της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ, Ken Graham, υπενθυμίζει ότι πολλοί άνθρωποι δεν υπολογίζουν πως μετά από μια φυσική καταστροφή μπορεί να μην έχουν πρόσβαση στα φάρμακά τους για ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες.

«Πρέπει να υπενθυμίζουμε συνεχώς στους ανθρώπους ότι μετά από μια καταιγίδα ενδέχεται να μην έχουν πρόσβαση στα φάρμακά τους για μία εβδομάδα ή και περισσότερο», σημειώνει.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι αφορούν:

• ηλικιωμένους,
• παιδιά,
• εγκύους,
• άτομα με χρόνια νοσήματα,
• εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους,
• πληθυσμούς που ζουν σε φτωχές ή απομακρυσμένες περιοχές.

Όπως επισημαίνουν, η προετοιμασία των συστημάτων υγείας, η εξασφάλιση καθαρού νερού, η προστασία από τα κουνούπια, η επαρκής ενυδάτωση και η διατήρηση αποθεμάτων βασικών φαρμάκων θα αποτελέσουν κρίσιμους παράγοντες για τον περιορισμό των επιπτώσεων του φαινομένου.

Πηγές: Direct Relief, NDTV