Κάθε χρόνο, χιλιάδες άνθρωποι πεθαίνουν από αιμορραγία πριν καν καταφέρουν να φτάσουν στα επείγοντα κάποιου νοσοκομείου. Την ίδια στιγμή, οι ανάγκες για αίμα συνεχίζουν να είναι επιτακτικές αφού οι μεταγγίσεις αποτελούν βασική θεραπευτική παρέμβαση για εκατομμύρια ασθενείς, όπως πάσχοντες από χρόνια νοσήματα, ανθρώπους που πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργείο ή εκείνους που υπέστησαν κάποιον σοβαρό τραυματισμό.
Η ανακάλυψη εναλλακτικής λύσης, είναι ένα από τα πολλά “Άγια Δισκοπότηρα” της ιατρικής έρευνας. Και μολονότι ακόμα αυτή η διέξοδος δεν έχει βρεθεί, η επιστημονική κοινότητα εκτιμά ότι ίσως δεν βρισκόμαστε πια τόσο μακριά.
Που επικεντρώνονται οι έρευνες
Οι ειδικοί χαρακτηρίζουν ελπιδοφόρες τις ενδείξεις που μέχρι στιγμής έχουν προκύψει από τεχνικές που στοχεύουν στην επίτευξη μεταφοράς οξυγόνου στο σώμα όπως ακριβώς κάνουν φυσιολογικά τα ερυθρά αιμοσφαίρια. Ποιες είναι αυτές;
Φορείς Οξυγόνου με Βάση την Αιμοσφαιρίνη (HBOCs)
Προέρχονται από ανθρώπινες πηγές, βοοειδείς ή συνδυασμό τους, και χρησιμοποιούν αιμοσφαιρίνη για τη μεταφορά οξυγόνου.
Τα HBOCs λειτουργούν όπως τα φυσικά ερυθρά αιμοσφαίρια, δεσμεύοντας το οξυγόνο σε περιοχές με υψηλή περιεκτικότητα και απελευθερώνοντας το εκεί που τα επίπεδα του είναι χαμηλότερα.
Ανάμεσα στα πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου, είναι ότι τα HBOCs έχουν μεγαλύτερο χρόνο ζωής από το αίμα και δεν χρειάζεται να έχει προσδιοριστεί προηγουμένως η ομάδα αίματος του λήπτη. Αυτό τα καθιστά χρήσιμα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Φορείς Οξυγόνου Υπερφθοράνθρακα (PFOCs)
Πρόκειται για συνθετικές ενώσεις που συγκρατούν μεγάλες ποσότητες οξυγόνου. Δεν χρησιμοποιούν αιμοσφαιρίνη όπως τα HBOCs, αντίθετα, μεταφέρουν διαλυμένο οξυγόνο και χορηγούνται ενδοφλεβίως.
Υποκατάστατα αίματος
Την ίδια στιγμή, βρίσκονται σε εξέλιξη κλινικές δοκιμές καινοτόμων προϊόντων υποκατάστασης αίματος.
Μια ομάδα στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ εδώ και χρόνια αναπτύσσει ένα συνθετικό προϊόν που χωράει σε μια τσέπη, μπορεί να αναμειχθεί με νερό σε λιγότερο από ένα λεπτό και συμπεριφέρεται σαν πραγματικό αίμα.
Το ErythroMer, όπως το ονομάζουν, είναι ένα λυοφιλιωμένο τεχνητό ερυθρό αιμοσφαίριο.
Η τεχνολογία πίσω του βασίζεται στην αιμοσφαιρίνη, την πρωτεΐνη των ερυθρών αιμοσφαιρίων που όπως είπαμε δεσμεύει οξυγόνο στους πνεύμονες και το μεταφέρει στους σωματικούς ιστούς.
Το συγκεκριμένο προϊόν λειτουργεί περικλείοντας την αιμοσφαιρίνη μέσα σε μια συνθετική λιπιδική μεμβράνη, μιμούμενο τη φυσική δομή ενός φυσικού ερυθρού αιμοσφαιρίου.
Τι έδειξαν οι μελέτες σε ζώα
Η ερευνητική ομάδα δοκίμασε τη μέθοδο σε κουνέλια, χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο αιμορραγικού σοκ. Μετά από έγχυση του συνθετικού μείγματος σκόνης, τα ζώα εμφάνισαν ταχεία συστηματική ανάρρωση. Ο καρδιακός ρυθμός, η αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα κορεσμού οξυγόνου σταθεροποιήθηκαν γρήγορα, όπως ακριβώς θα περιμέναμε να συμβεί αν είχαν μεταγγιστεί.
Ενώ τα εργαστηριακά αποτελέσματα είναι πολλά υποσχόμενα, οι δοκιμές σε ανθρώπους δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει.
Ταυτόχρονα πάντως, μια άλλη ερευνητική ομάδα στο Πανεπιστήμιο Keio στην Ιαπωνία, φέρεται να διεξάγει ήδη δοκιμές σε ανθρώπους με ένα παρόμοιας δράσης προϊόν κυστιδίων αιμοσφαιρίνης.
Ωστόσο, ακόμα και αν τα πρώτα στοιχεία έχουν θετικό πρόσημο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι θα χρειαστούν πολλαπλές επαληθεύσεις ασφαλείας προτού ένα τέτοιο προϊόν βρει το δρόμο του προς τους ασθενείς ώστε να γίνει το ζωτικό εργαλείο σωτηρίας που οραματίζονται οι δημιουργοί του.
