Η αιμορραγία και οι υπερτασικές διαταραχές όπως η προεκλαμψία είναι οι κύριες αιτίες θανάτου μητέρων παγκοσμίως, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε σήμερα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

Οι καταστάσεις αυτές ήταν υπεύθυνες για περίπου 80 000 και 50 000 θανάτους αντίστοιχα το 2020 - το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν δημοσιευμένες εκτιμήσεις - υπογραμμίζοντας ότι πολλές γυναίκες εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε σωτήριες θεραπείες και αποτελεσματική φροντίδα κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό.

Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Lancet Global Health, είναι η πρώτη παγκόσμια ενημέρωση του ΠΟΥ σχετικά με τις αιτίες των μητρικών θανάτων μετά την υιοθέτηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών το 2015. Εκτός από τη σκιαγράφηση των κυριότερων άμεσων μαιευτικών αιτιών θανάτου, δείχνει ότι άλλες συνθήκες υγείας, συμπεριλαμβανομένων τόσο μολυσματικών όσο και χρόνιων ασθενειών όπως το HIV/AIDS, η ελονοσία, οι αναιμίες και ο διαβήτης, ευθύνονται για σχεδόν το ένα τέταρτο (23%) της θνησιμότητας που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη και τον τοκετό. Αυτές οι παθήσεις, οι οποίες συχνά δεν εντοπίζονται ή δεν αντιμετωπίζονται μέχρι να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές, επιδεινώνουν τον κίνδυνο και περιπλέκουν τις εγκυμοσύνες για εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο.

«Η κατανόηση των λόγων για τους οποίους οι έγκυες γυναίκες και οι μητέρες πεθαίνουν είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση της παρατεταμένης κρίσης μητρικής θνησιμότητας στον κόσμο και τη διασφάλιση ότι οι γυναίκες θα έχουν τις καλύτερες δυνατές πιθανότητες να επιβιώσουν από τον τοκετό», δήλωσε η Δρ Pascale Allotey, Διευθύντρια Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής Υγείας και Έρευνας στον ΠΟΥ καθώς και στο Ειδικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ για την Ανθρώπινη Αναπαραγωγή (HRP). «Πρόκειται επίσης για ένα τεράστιο ζήτημα ισότητας σε παγκόσμιο επίπεδο - οι γυναίκες παντού χρειάζονται υψηλής ποιότητας υγειονομική περίθαλψη πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον τοκετό, καθώς και προσπάθειες για την πρόληψη και τη θεραπεία άλλων υποκείμενων καταστάσεων που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία τους».

Το 2020, εκτιμάται ότι υπήρξαν συνολικά 287 000 μητρικοί θάνατοι - που ισοδυναμούν με έναν θάνατο κάθε δύο λεπτά.

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΠΟΥ η αιμορραγία - που συμβαίνει κυρίως κατά τη διάρκεια ή μετά τον τοκετό - είναι υπεύθυνη για σχεδόν το ένα τρίτο (27%) της μητρικής θνησιμότητας, ενώ η προεκλαμψία και άλλες υπερτασικές διαταραχές συμβάλλουν σε ένα επιπλέον 16%. Η προεκλαμψία είναι μια σοβαρή κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υψηλή αρτηριακή πίεση και μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγία, εγκεφαλικά επεισόδια, ανεπάρκεια οργάνων και επιληπτικές κρίσεις, εάν δεν αντιμετωπιστεί ή αντιμετωπιστεί πολύ αργά.

Άλλες άμεσες αιτίες περιλαμβάνουν: σήψη και λοιμώξεις, πνευμονική εμβολή, επιπλοκές από αυτόματες και εκούσιες αποβολές - συμπεριλαμβανομένων των εκτρώσεων, των έκτοπων κυήσεων και των θεμάτων που σχετίζονται με μη ασφαλείς αμβλώσεις - και, επιπλοκές από αναισθησία και τραυματισμούς που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του τοκετού.

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη ενίσχυσης βασικών πτυχών της φροντίδας μητρότητας, συμπεριλαμβανομένων των προγεννητικών υπηρεσιών που ανιχνεύουν τους κινδύνους νωρίς στην εγκυμοσύνη και προλαμβάνουν σοβαρές επιπλοκές- της σωτήριας μαιευτικής που μπορεί να διαχειριστεί κρίσιμα επείγοντα περιστατικά που σχετίζονται με τον τοκετό, όπως αιμορραγία ή εμβολή, και της μεταγεννητικής φροντίδας. Οι περισσότεροι μητρικοί θάνατοι συμβαίνουν κατά τη διάρκεια ή λίγο μετά τον τοκετό, γεγονός που καθιστά αυτό ένα κρίσιμο παράθυρο για τη διάσωση ζωών.

Ωστόσο, περίπου το ένα τρίτο των γυναικών -κυρίως σε χώρες με χαμηλότερο εισόδημα- εξακολουθεί να μην λαμβάνει βασικούς μεταγεννητικούς ελέγχους τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό. Σε επίπεδο πληθυσμού, ευρύτερες προληπτικές παρεμβάσεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση του επιπολασμού των υποκείμενων καταστάσεων υγείας - όπως οι μη μεταδοτικές ασθένειες και ο υποσιτισμός - που αυξάνουν τους κινδύνους των γυναικών.

«Συχνά όχι μόνο ένας, αλλά πολλοί αλληλένδετοι παράγοντες συμβάλλουν στο να πεθάνει μια γυναίκα κατά τη διάρκεια ή μετά την εγκυμοσύνη - η προεκλαμψία, για παράδειγμα, μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πιθανότητα αιμορραγίας, καθώς και άλλες επιπλοκές που μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και πολύ μετά τον τοκετό», δήλωσε η Δρ Jenny Cresswell, επιστήμονας στον ΠΟΥ και συγγραφέας της μελέτης. «Μια πιο ολιστική προσέγγιση της μητρικής υγείας έχει αποδειχθεί ότι δίνει στις γυναίκες τις καλύτερες πιθανότητες να έχουν μια υγιή εγκυμοσύνη και γέννα και να απολαμβάνουν διαρκή ποιότητα ζωής μετά τον τοκετό - τα συστήματα υγείας πρέπει να είναι σε θέση να τις υποστηρίζουν σε διάφορα στάδια της ζωής τους».