Υψηλά επίπεδα μιας τοξικής ουσίας που ανήκει στα διαβόητα «παντοτινά χημικά» έχουν βρεθεί σε προϊόντα δημητριακών σε όλη την Ευρώπη λόγω της παρουσίας της σε φυτοφάρμακα.
Τα πιο μολυσμένα τρόφιμα είναι τα δημητριακά πρωινού, σύμφωνα με μια μελέτη του Pesticide Action Network Europe (PAN), με μέσες συγκεντρώσεις 100 φορές υψηλότερες από αυτές του νερού της βρύσης.
Η μελέτη εντόπισε τριφθοροξικό οξύ (TFA), μια χημική ουσία που παράγεται όταν φυτοφάρμακα που περιέχουν χημικές ουσίες Pfas αποσυντίθενται στο έδαφος, σε δημητριακά πρωινού, δημοφιλή γλυκά, ζυμαρικά, κρουασάν, ψωμί ολικής αλέσεως και επεξεργασμένο ψωμί, καθώς και αλεύρι.
Οι υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλικές ουσίες (Pfas) είναι μια ομάδα χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία και προστίθενται σε καταναλωτικά προϊόντα από τη δεκαετία του 1950.
Είναι γνωστές ως «χημικές ουσίες που δεν αποσυντίθενται ποτέ», καθώς μπορεί να χρειαστούν εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες χρόνια για να αποσυντεθούν μετά την απόρριψη των προϊόντων στα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί. Αυτό σημαίνει ότι αν διαρρεύσουν στο έδαφος ή στο νερό, όπως συμβαίνει συχνά, θα μπορούσαν να παραμείνουν εκεί για αιώνες. Ο αντίκτυπός τους στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον μόλις τώρα αρχίζει να γίνεται σαφής, με νέες μελέτες να εμφανίζονται συχνά σχετικά με τη σύνδεση ορισμένων από αυτές τις χημικές ουσίες με ασθένειες όπως ο καρκίνος.
Η TFA είναι τοξική για την αναπαραγωγή, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να βλάψει την αναπαραγωγική λειτουργία, τη γονιμότητα και την εμβρυϊκή ανάπτυξη του ανθρώπου. Έχει επίσης συνδεθεί με αρνητικές επιπτώσεις στον θυρεοειδή, το ήπαρ και το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι ακτιβιστές καλούν τις κυβερνήσεις να θέσουν ένα πολύ πιο προστατευτικό όριο ασφαλείας για την TFA και να απαγορεύσουν όλα τα φυτοφάρμακα Pfas και άλλες πηγές TFA.
Τα πιο μολυσμένα τρόφιμα
Η μελέτη ανέλυσε 65 συμβατικά προϊόντα δημητριακών που αγοράστηκαν σε 16 ευρωπαϊκές χώρες – η πρώτη μελέτη του είδους της σε επίπεδο ΕΕ. Προηγούμενες εκθέσεις έχουν διαπιστώσει υψηλά επίπεδα TFA στο κρασί και κάποια μόλυνση του νερού της βρύσης. Είναι διαλυτό στο νερό, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να απορροφηθεί από τα φυτά από το έδαφος.
Η TFA ανιχνεύθηκε στο 81,5% των δειγμάτων (53 από τα 65 δείγματα) σε 16 ευρωπαϊκές χώρες, με υψηλά επίπεδα μόλυνσης. Τα προϊόντα σιταριού είναι σημαντικά πιο μολυσμένα από άλλα προϊόντα με βάση τα δημητριακά.
Τα υψηλότερα επίπεδα βρέθηκαν στα ιρλανδικά δημητριακά πρωινού, ακολουθούμενα από το βελγικό ψωμί ολικής αλέσεως, το γερμανικό ψωμί ολικής αλέσεως και τη γαλλική μπαγκέτα. Βρέθηκε σε μια τεράστια γκάμα προϊόντων, από σπαγγέτι μέχρι σκόνες τυριού και ψωμί τζίντζερ.
«Όλοι οι άνθρωποι εκτίθενται σε TFA μέσω πολλαπλών οδών, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων και του πόσιμου νερού. Τα ευρήματά μας υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη για άμεση απαγόρευση των φυτοφαρμάκων Pfas, προκειμένου να σταματήσει η περαιτέρω μόλυνση της τροφικής αλυσίδας», δήλωσε η Salomé Roynel, υπεύθυνη πολιτικής στο PAN Europe.
Η Αγγελική Λυσίμαχου, επικεφαλής επιστήμης και πολιτικής στο PAN Europe, δήλωσε: «Όλα τα δείγματα υπερέβαιναν το προκαθορισμένο ανώτατο όριο καταλοίπων. Δεν μπορούμε να εκθέτουμε τα παιδιά σε χημικές ουσίες τοξικές για την αναπαραγωγή. Αυτό απαιτεί άμεση δράση».
Πηγή: Guardian
