Ερευνητές του Κέντρου Καρκίνου του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια κατάφεραν να ρίξουν φως στην αποτυχία της θεραπείας με αναστολείς ανοσολογικών σημείων ελέγχου για τον καρκίνο των ωοθηκών ανακαλύπτοντας πώς βακτήρια του εντέρου παρεμβαίνουν στη θεραπεία.
Η νέα ανακάλυψη, από το εργαστήριο της Melanie Rutkowski, PhD αποκαλύπτει τους εκπληκτικούς τρόπους με τους οποίους το μικροβίωμα - η συλλογή των οργανισμών που ζουν πάνω και μέσα στο σώμα μας - είναι ζωτικής σημασίας όχι μόνο για τη διατήρηση της υγείας αλλά και για την αποτελεσματικότητα των ιατρικών θεραπειών.
Ως κορυφαία ερευνήτρια του μικροβιώματος, η Rutkowski είναι ενθουσιασμένη με τις δυνατότητες του τομέα της να βελτιώσει τη θεραπεία όχι μόνο για τον καρκίνο των ωοθηκών αλλά και για πολλούς άλλους καρκίνους.
Έχει ήδη δείξει, για παράδειγμα, πώς ένα ανθυγιεινό μικροβίωμα του εντέρου βοηθά στην εξάπλωση του καρκίνου του μαστού.
«Από τη στιγμή που γεννιόμαστε, το μικροβίωμα του εντέρου είναι ζωτικής σημασίας για την εκπαίδευση του ανοσοποιητικού μας συστήματος, ώστε να ελέγχονται οι ασθένειες και να μην υποστούμε βλάβες στην πορεία από μια υπερβολικά υπερβολική ανοσολογική αντίδραση», δήλωσε η ίδια.
«Εμείς και άλλοι ανακαλύπτουμε τον εκτεταμένο αντίκτυπο που έχουν οι αλληλεπιδράσεις μικροβιώματος/ανοσοκυττάρων σχεδόν σε κάθε πτυχή της ύπαρξής μας, από την επιρροή στη μεταβολική υγεία, την υγεία των οργάνων, ακόμη και στη σχέση μεταξύ του εντέρου και του εγκεφάλου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό να κατανοήσουμε πώς αλλάζει η σχέση μεταξύ του μικροβιώματος και του ανοσοποιητικού μας συστήματος κατά τη διάρκεια μιας ασθένειας όπως ο καρκίνος, καθώς η έρευνα αυτή θα μπορούσε να αποκαλύψει νέες θεραπευτικές οδούς ικανές να βοηθήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα να σκοτώσει τα καρκινικά κύτταρα».
Στοχεύοντας τον καρκίνο των ωοθηκών
Παρά τις βελτιώσεις στην κλινική αντιμετώπιση του καρκίνου των ωοθηκών, η επιβίωση έχει βελτιωθεί ελάχιστα τις τελευταίες δεκαετίες. Οι γιατροί που αντιμετώπιζαν ασθενείς με αυτή τη νόσο είχαν ενθουσιαστεί με τις δυνατότητες της θεραπείας με αναστολείς ανοσολογικών σημείων ελέγχου -μια μορφή ανοσοθεραπείας που ενισχύει την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να καταστρέφει τον καρκίνο- ωστόσο διαπίστωσαν ότι οι όγκοι των ωοθηκών ήταν πεισματικά ανθεκτικοί. Αυτή η θεραπευτική προσέγγιση βελτιώνει τα αποτελέσματα για ασθενείς με μελάνωμα, καρκίνο της ουροδόχου κύστης και άλλους καρκίνους, οπότε τι διαφορετικό υπάρχει στον καρκίνο των ωοθηκών;
Η Rutkowski και η ομάδα της βρήκαν τελικά απαντήσεις, και τις βρήκαν στις μικροσκοπικές προπέλες που χρησιμοποιούν τα βακτήρια για να κινηθούν. Αυτές οι προπέλες, που ονομάζονται μαστίγια, είναι δομές που μοιάζουν με τρίχες και αποτελούνται από ένα υλικό που ονομάζεται φλαγγελίνη.. Η πρωτείνη αυτή διαπίστωσαν οι ερευνητές, είναι το κλειδί για το γιατί η θεραπεία των σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος δεν βοηθάει τους ασθενείς με καρκίνο των ωοθηκών, όπως κάνει για τους ασθενείς με άλλους τύπους καρκίνου.
Στον καρκίνο των ωοθηκών, διαπίστωσε η Rutkowski και η ομάδα της, τα βακτήρια και η φλαγγελίνη που περιέχουν, διαταράσσουν την επιτυχία της θεραπείας των ανοσολογικών σημείων ελέγχου. Η φλαγγελίνη προκαλεί χαοτικές κυτταρικές επικοινωνίες που εμποδίζουν τα ανοσοποιητικά κύτταρα να βρουν το δρόμο τους μέσα και γύρω από τους όγκους των ωοθηκών.
«Διαπιστώσαμε ότι οι όγκοι των ωοθηκών ενισχύουν την ικανότητα της φλαγγελίνης από το έντερο να εισέρχεται στο περιβάλλον του όγκου, όπου κανονικά δεν θα έπρεπε να βρίσκεται", δήλωσε η Rutkowski. "Λόγω της διαρροής από το έντερο, τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που αναγνωρίζουν τη φλαγγελίνη επαναπρογραμματίζονται ώστε να υποστηρίζουν την ανάπτυξη του όγκου αντί να υποστηρίζουν τη θανάτωση των όγκων κατά τη διάρκεια της ανοσοθεραπείας".
Με την ανακάλυψη αυτή, η άμυνα των όγκων θα μπορούσε να γίνει η αχίλλειος πτέρνα τους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, σε πρώιμες εργαστηριακές δοκιμές, θα μπορούσαν να μπλοκάρουν τη χαοτική σηματοδότηση που προκαλείται από τη φλαγγελίνη για να αποκαταστήσουν την αποτελεσματικότητα της ανοσολογικής θεραπείας σημείων ελέγχου.
«Σε ποντίκια των οποίων τα ανοσοκύτταρα που δεν έχουν την ικανότητα να αναγνωρίζουν τη φλαγγελίνη, η ανοσοθεραπεία προκάλεσε μακροπρόθεσμο έλεγχο της ανάπτυξης του όγκου των ωοθηκών σχεδόν στο 80% των ζώων», δήλωσε η Rutkowski. «Το γεγονός ότι παρατηρήσαμε αυτή την απόκριση χρησιμοποιώντας πολλαπλές επιθετικές κυτταρικές σειρές καρκίνου των ωοθηκών υποδηλώνει ότι η αναστολή αυτής της οδού έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τα κλινικά αποτελέσματα για τις ασθενείς με καρκίνο των ωοθηκών».
Αν και θα πρέπει να γίνουν πολύ περισσότερες έρευνες, τα ευρήματα της Rutkowski υποδηλώνουν ότι ίσως έχουμε ακόμη έναν τρόπο να μετατρέψουμε τη θεραπεία των σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος σε ένα ισχυρό εργαλείο κατά του καρκίνου των ωοθηκών και, τελικά, να σώσουμε ζωές.
« Είμαι πολύ αισιόδοξη ότι αυτή η εργασία θα βοηθήσει στη δημιουργία ενός διαλόγου σχετικά με τις δυνατότητες που μπορεί να έχει η αναστολή της ικανότητας των ανοσοποιητικών κυττάρων να αναγνωρίζουν τη βακτηριακή φλαγγελίνη για τις ασθενείς με καρκίνο των ωοθηκών», τόνισε η ερευνήτρια.
