Είδος τροπικής πεταλούδας φαίνεται να έχει αναπτύξει έναν εξαιρετικά ασυνήθιστο μηχανισμό που επιβραδύνει τη διαδικασία της γήρανσης, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications.
Τα ευρήματα αφορούν πεταλούδες του γένους Heliconius, οι οποίες ζουν στα τροπικά δάση της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής και συγκαταλέγονται στα μακροβιότερα είδη πεταλούδων που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα συγκεκριμένα έντομα θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα νέο, πολύτιμο μοντέλο για τη μελέτη των βιολογικών μηχανισμών της υγιούς γήρανσης και της μακροζωίας.
Ζουν έως και 25 φορές περισσότερο
Οι περισσότερες πεταλούδες επιβιώνουν ως ενήλικα έντομα μόνο για λίγες εβδομάδες. Ωστόσο, η νέα έρευνα διαπίστωσε ότι ορισμένα είδη Heliconius ζουν κατά μέσο όρο περίπου τρεις φορές περισσότερο από τα στενά συγγενικά τους είδη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διαφορά ήταν εντυπωσιακή. Η πεταλούδα Heliconius hewitsoni έφτασε τις 348 ημέρες ζωής, ενώ ένα συγγενικό είδος, η Dione juno, έζησε μόλις 14 ημέρες, παρουσιάζοντας διαφορά 25 φορές στο μέγιστο προσδόκιμο ζωής.
Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι οι Heliconius έχουν εξελίξει μια μοναδική στρατηγική επιμήκυνσης της ζωής τους, η οποία μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το πώς επιβραδύνεται η γήρανση στη φύση.
Ελάχιστα σημάδια φθοράς με την ηλικία
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της μελέτης ήταν ότι τουλάχιστον ένα είδος, η Heliconius hecale, δεν εμφάνιζε μετρήσιμη μείωση της φυσικής του κατάστασης καθώς γερνούσε.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν τη μυϊκή απόδοση των εντόμων μέσω δοκιμασίας δύναμης πρόσφυσης. Οι μεγαλύτερες σε ηλικία πεταλούδες είχαν αντίστοιχες επιδόσεις με τις νεότερες, χωρίς εμφανή σημάδια σωματικής έκπτωσης.
Αντίθετα, το συγγενικό είδος Dryas iulia, το οποίο έχει μικρότερο προσδόκιμο ζωής, παρουσίασε σαφή μείωση της φυσικής του απόδοσης με την πάροδο του χρόνου.
Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν την υπόθεση ότι οι συγκεκριμένες πεταλούδες ενδέχεται να αποφεύγουν σε μεγάλο βαθμό τη φυσιολογική φθορά που συνοδεύουν τη γήρανση στα περισσότερα ζώα.
Ο ρόλος της γύρης
Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι οι πεταλούδες Heliconius ζουν ασυνήθιστα πολύ, χωρίς όμως να έχουν καταλήξει με βεβαιότητα στην αιτία.
Μία από τις επικρατέστερες θεωρίες αφορά τη μοναδική τους ικανότητα να τρέφονται με γύρη κατά την ενήλικη ζωή τους. Σε αντίθεση με τα περισσότερα είδη πεταλούδων που καταναλώνουν κυρίως νέκταρ, οι Heliconius αντλούν από τη γύρη πρωτεΐνες και άλλα θρεπτικά συστατικά.
Για να εξετάσουν τη θεωρία αυτή, οι ερευνητές συνέκριναν την Heliconius hecale με τη συγγενική Dryas iulia, η οποία δεν τρέφεται με γύρη.
Η πρώτη διατήρησε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τη μυϊκή της μάζα και τη φυσική της απόδοση. Ωστόσο, ακόμη και όταν οι επιστήμονες αφαίρεσαν τη γύρη από τη διατροφή της, εξακολούθησε να ζει σημαντικά περισσότερο από το συγγενικό της είδος.
Το εύρημα αυτό δείχνειι ότι η μακροζωία των Heliconius δεν οφείλεται αποκλειστικά στη διατροφή, αλλά και σε εξελικτικές προσαρμογές που έχουν αναπτυχθεί με την πάροδο του χρόνου.
Νέο «παράθυρο» στη μελέτη της γήρανσης
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα μακρόβια είδη του ζωικού βασιλείου μπορούν να αποκαλύψουν πολύτιμες πληροφορίες για τους μηχανισμούς που σχετίζονται με την υγιή γήρανση.
« Πρόκειται για ένα φυσικό εξελικτικό πείραμα που μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα πώς παρατείνεται η διάρκεια ζωής και καθιστά τις Heliconius ένα ιδιαίτερα υποσχόμενο νέο μοντέλο για την έρευνα γύρω από τη βιολογία της γήρανσης.», δήλωσε χαρακτηριστικά η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Dr Jessica Foley από τη Σχολή Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ.
Αν και τα ευρήματα αφορούν έντομα, οι επιστήμονες θεωρούν ότι η μελέτη τους μπορεί να συμβάλει στη βαθύτερη κατανόηση των μηχανισμών που σχετίζονται με τη γήρανση και τη διατήρηση της υγείας σε μεγαλύτερες ηλικίες.
