Ένα καινοτόμο βιοϋλικό που συνδυάζει λάτεξ από jackfruit, εκχύλισμα φλούδας ροδιού και σιμβαστατίνη ανέπτυξαν ερευνητές στη Βραζιλία, με στόχο τη βελτίωση της θεραπείας της περιοδοντίτιδας, μιας σοβαρής φλεγμονώδους νόσου των ούλων που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε απώλεια δοντιών.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες της Σχολής Ιατρικών και Επιστημών Υγείας του Καθολικού Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο (PUC-SP) και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Polymer Bulletin.
Μια συχνή νόσος με σοβαρές επιπτώσεις
Η περιοδοντίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος που προκαλείται από μικροβιακή λοίμωξη. Με την πάροδο του χρόνου καταστρέφει τους ιστούς που στηρίζουν τα δόντια, προκαλώντας απώλεια οστού και μείωση της σύνδεσης μεταξύ δοντιών και ούλων.
Οι σημερινές θεραπευτικές προσεγγίσεις επικεντρώνονται κυρίως στον έλεγχο της λοίμωξης και της φλεγμονής, χωρίς όμως να μπορούν να αποκαταστήσουν αποτελεσματικά τους κατεστραμμένους περιοδοντικούς ιστούς.
Αν και έχουν δοκιμαστεί τεχνικές όπως η καθοδηγούμενη αναγέννηση ιστών και τα οστικά μοσχεύματα, τα αποτελέσματα συχνά παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις.
Η ιδέα πίσω από το νέο βιοϋλικό
Οι ερευνητές αναζήτησαν μια λύση που να μπορεί να αντιμετωπίζει ταυτόχρονα τη φλεγμονή, τη μικροβιακή λοίμωξη και την απώλεια οστού.
Η καθηγήτρια Eliana Aparecida de Rezende Duek, από το Τμήμα Χειρουργικής της Σχολής Ιατρικών και Επιστημών Υγείας του PUC-SP, εξηγεί:
«Αρχίσαμε να βλέπουμε το λάτεξ που εξάγεται από το τζακφρούτ ως μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική λύση, καθώς διαθέτει συγκολλητικές ιδιότητες. Αυτό μας οδήγησε στην εκτίμηση ότι θα μπορούσε να παραμένει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην περιοχή που έχει προσβληθεί από περιοδοντίτιδα, προάγοντας μια πιο στοχευμένη απελευθέρωση θεραπευτικών ουσιών και ενδεχομένως μειώνοντας την ανάγκη για συστηματική χορήγηση αντιβιοτικών.»
Στο βιοϋλικό ενσωματώθηκε επίσης εκχύλισμα φλούδας ροδιού, γνωστό για τις αντιμικροβιακές του ιδιότητες, καθώς και σιμβαστατίνη, ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται ευρέως για τη μείωση της χοληστερόλης, αλλά έχει μελετηθεί και για τις αντιφλεγμονώδεις και οστεογενετικές του ιδιότητες.
Οι τρεις αυτές ουσίες σχημάτισαν βλεννοπροσκολλητική "μήτρα", σχεδιασμένη να εφαρμόζεται απευθείας στους κατεστραμμένους ιστούς.
Γιατί επιλέχθηκε η σιμβαστατίνη
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι όταν η σιμβαστατίνη λαμβάνεται από το στόμα, μεγάλο μέρος της συγκρατείται στο ήπαρ και μόνο μικρές ποσότητες φτάνουν στη συστηματική κυκλοφορία.
Αυτό συχνά απαιτεί τη χορήγηση υψηλότερων δόσεων, αυξάνοντας τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών, όπως η σοβαρή μυϊκή βλάβη.
Η τοπική εφαρμογή του φαρμάκου στην περιοχή της περιοδοντίτιδας θα μπορούσε να προσφέρει τα επιθυμητά θεραπευτικά αποτελέσματα με μικρότερη συνολική έκθεση του οργανισμού στο φάρμακο.
Ενθαρρυντικά αποτελέσματα στο εργαστήριο
Για την ανάπτυξη του βιοϋλικού, οι ερευνητές συνέλεξα λάτεξ από φρέσκα jackfruit και το υπέβαλαν σε ειδική διαδικασία καθαρισμού. Στη συνέχεια προστέθηκαν το εκχύλισμα φλούδας ροδιού και η σιμβαστατίνη.
Ακολούθησαν φυσικοχημικές και βιολογικές αναλύσεις προκειμένου να αξιολογηθούν η δομή και οι ιδιότητες του υλικού.
Η αποτελεσματικότητα του νέου συστήματος εξετάστηκε σε εργαστηριακή μελέτη με ανθρώπινα βλαστοκύτταρα που προέρχονταν από λιπώδη ιστό.
Η σιμβαστατίνη προστέθηκε σε τρεις διαφορετικές συγκεντρώσεις (0,3%, 0,6% και 1,2%), χωρίς να επηρεαστεί η δομή του βιοϋλικού ή η ασφάλειά του.
Και οι τρεις συγκεντρώσεις ενεργοποίησαν την οστεοεπαγωγή, δηλαδή τη διαδικασία μέσω της οποίας τα κύτταρα μετατρέπονται σε κύτταρα που σχηματίζουν νέο οστικό ιστό, μέσα σε διάστημα 14 ημερών. Το αποτέλεσμα έγινε ακόμη πιο έντονο μετά από 21 ημέρες.
Τα επόμενα βήματα
Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα ευρήματα αποτελούν μια σημαντική πρώτη ένδειξη για τις δυνατότητες του νέου βιοϋλικού στην αντιμετώπιση της περιοδοντίτιδας.
«Συνολικά, τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά για εμάς. Παρατηρήσαμε ότι το βιοϋλικό που αναπτύξαμε διαθέτει μεγάλες προοπτικές για μελλοντικές εφαρμογές στη θεραπεία της περιοδοντίτιδας αλλά και σε άλλους τομείς, ιδιαίτερα επειδή πρόκειται για ένα υλικό που έχει μελετηθεί ελάχιστα στη διεθνή βιβλιογραφία για βιοϊατρική χρήση», αναφέρει η Duek.
Η ίδια, ωστόσο, διευκρινίζει ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα πριν η τεχνολογία περάσει στην κλινική πράξη.
