Όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει, οι περισσότεροι θυμόμαστε να χρησιμοποιούμε αντηλιακό και να πίνουμε αρκετό νερό. Ωστόσο, υπάρχει ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας που συχνά παραβλέπουμε: η σωστή φύλαξη των φαρμάκων. Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να αλλοιώσουν τη σύστασή τους, μειώνοντας την αποτελεσματικότητά τους ή ακόμη και καθιστώντας τα ακατάλληλα για χρήση.

Καθώς τα κύματα καύσωνα γίνονται ολοένα και συχνότερα, η σωστή αποθήκευση των φαρμάκων αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την προστασία της υγείας.

Η θερμότητα μπορεί να αλλοιώσει τα φάρμακα

Πολλά φάρμακα έχουν σχεδιαστεί ώστε να διατηρούνται σε θερμοκρασίες κάτω από τους 25°C, ιδανικά μεταξύ 15°C και 25°C. Όσα απαιτούν ψύξη πρέπει να φυλάσσονται στο ψυγείο, σε θερμοκρασία 2°C-8°C, σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Όταν η θερμοκρασία ξεπεράσει τα 25°C για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, η χημική δομή ορισμένων δραστικών ουσιών μπορεί να αρχίσει να διασπάται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το φάρμακο να μην δρα όπως πρέπει.

Η υπερβολική ζέστη μπορεί επίσης να προκαλέσει:

• διαχωρισμό στις κρέμες,
• εξάτμιση υγρών σκευασμάτων,
• μαλάκωμα ή λιώσιμο καψουλών,
• αλλοίωση της σύστασης ορισμένων δισκίων.

Ιδιαίτερη προσοχή στην ινσουλίνη και τα φάρμακα GLP-1

Η ινσουλίνη είναι πρωτεϊνικής φύσης και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στις υψηλές θερμοκρασίες. Όταν εκτεθεί στη ζέστη, μπορεί να αλλάξει η δομή της, με αποτέλεσμα να μειώνεται η αποτελεσματικότητά της.

Για τον λόγο αυτό:

• οι κλειστές συσκευασίες πρέπει να διατηρούνται στο ψυγείο,
• μετά το άνοιγμα μπορούν να παραμένουν σε θερμοκρασία δωματίου μόνο για το χρονικό διάστημα που ορίζει ο κατασκευαστής.

Αντίστοιχη προσοχή χρειάζονται και τα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 αλλά και για τη διαχείριση του σωματικού βάρους. Και αυτά είναι πρωτεϊνικά σκευάσματα, γεγονός που τα καθιστά ευάλωτα στη θερμική αποδόμηση. Οι πένες πρέπει να φυλάσσονται στο ψυγείο πριν από τη χρήση και, μετά το άνοιγμα, να μην εκτίθενται σε θερμοκρασίες άνω των 30°C.

Επηρεάζονται και οι εισπνευστήρες

Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να επηρεάσουν και τους εισπνευστήρες για το άσθμα, καθώς περιέχουν προωθητικά αέρια που διαστέλλονται με τη ζέστη.

Μελέτες έχουν δείξει ότι σε συνθήκες έντονου καλοκαιρινού καύσωνα οι εισπνευστήρες μπορεί να αποδίδουν μικρότερη ποσότητα φαρμάκου, ενώ τα σωματίδια του αερολύματος γίνονται μεγαλύτερα, δυσκολεύοντας τη μεταφορά τους βαθιά στους πνεύμονες. Αυτό μπορεί να σημαίνει μειωμένη ανακούφιση των συμπτωμάτων για τους ασθενείς με άσθμα.

Η ζέστη επηρεάζει και τις ιατρικές συσκευές

Δεν κινδυνεύουν μόνο τα φάρμακα. Οι υψηλές θερμοκρασίες και η αυξημένη υγρασία μπορούν να επηρεάσουν και τη λειτουργία ιατρικών συσκευών, όπως οι μετρητές σακχάρου.

Έρευνες έχουν δείξει ότι ακόμη και σύντομη έκθεση σε πολύ υψηλή θερμοκρασία μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα υψηλές μετρήσεις γλυκόζης, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε λανθασμένες θεραπευτικές αποφάσεις.

Τα πιο επικίνδυνα σημεία

Πολλοί αποθηκεύουν τα φάρμακά τους σε χώρους που δεν είναι κατάλληλοι.

Ιδιαίτερα επικίνδυνα είναι:

• το εσωτερικό του αυτοκινήτου, όπου η θερμοκρασία μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τους 40°C,
• τα περβάζια των παραθύρων που εκτίθενται στον ήλιο,
• οι κουζίνες και τα μπάνια, όπου η θερμοκρασία και η υγρασία μεταβάλλονται συνεχώς.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο κατά τη διάρκεια πολυήμερων καυσώνων, όταν η θερμοκρασία στο εσωτερικό πολλών κατοικιών παραμένει σταθερά υψηλή.

Πώς να προστατεύσετε τα φάρμακά σας

Οι ειδικοί συστήνουν:

• Φυλάσσετε τα φάρμακα στο πιο δροσερό σημείο του σπιτιού.
• Αποφεύγετε την έκθεσή τους στο άμεσο ηλιακό φως.
• Μην τα αποθηκεύετε σε μπάνιο ή κουζίνα.
• Χρησιμοποιήστε θερμόμετρο χώρου για να παρακολουθείτε τη θερμοκρασία.
• Κλείνετε κουρτίνες και παντζούρια τις ώρες της έντονης ζέστης.
• Αν το σπίτι υπερθερμαίνεται, ένας φορητός κλιματισμός μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση ασφαλών συνθηκών.

Προσοχή και στις μετακινήσεις

Κατά τη διάρκεια των ταξιδιών, τα φάρμακα δεν πρέπει να παραμένουν μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο ούτε να εκτίθενται στον ήλιο.

Οι ειδικοί προτείνουν τη μεταφορά τους σε ισοθερμικές θήκες ή ειδικές τσάντες ψύξης, χωρίς όμως να έρχονται σε άμεση επαφή με παγοκύστες, καθώς και η κατάψυξη μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις.

Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Ορισμένες ενδείξεις μπορεί να υποδηλώνουν ότι ένα φάρμακο έχει υποστεί θερμική αλλοίωση.

Ελέγξτε αν:

• τα δισκία έχουν αλλάξει χρώμα ή έχουν γίνει μαλακά και εύθραυστα,
• τα υγρά έχουν θολώσει ή εμφανίζουν κρυστάλλους,
• οι κρέμες έχουν διαχωριστεί,
• οι εισπνευστήρες φαίνεται να αποδίδουν μικρότερη ποσότητα φαρμάκου.

Σε κάθε αλλαγή στην εμφάνιση ή στη δράση ενός φαρμάκου, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό ή τον θεράποντα ιατρό. Για όσους χρησιμοποιούν ινσουλίνη ή φάρμακα GLP-1, ανεξήγητα υψηλές τιμές σακχάρου μπορεί να αποτελούν ένδειξη ότι το σκεύασμα έχει αλλοιωθεί λόγω της ζέστης.

Πηγή: The Conversation