Η Πολιτεία της Νέας Υόρκης κατέθεσε αγωγή κατά των εταιρειών 3M, DuPont, Chemours, Corteva και EIDP, κατηγορώντας τις ότι επί δεκαετίες διέθεταν στην αγορά τα λεγόμενα «παντοτινά χημικά» (PFAS), ενώ γνώριζαν τους κινδύνους που εγκυμονούν για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.

Σύμφωνα με τη γενική εισαγγελέα της Νέας Υόρκης, Λετίσια Τζέιμς, οι εταιρείες απέκρυψαν από το κοινό τις πιθανές επιπτώσεις των PFAS, ακόμη και όταν είχαν ήδη αρχίσει να αποσύρουν ορισμένες από αυτές τις ουσίες από την παραγωγή τους. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι δεν έλαβαν ουσιαστικά μέτρα για να περιορίσουν τη ρύπανση που προκάλεσαν με την παραγωγή και τη διάθεση των συγκεκριμένων χημικών.

Η αγωγή κατατέθηκε σε δικαστήριο της πολιτείας στο Όλμπανι και ζητεί από τις εταιρείες να χρηματοδοτήσουν τον καθαρισμό των μολυσμένων περιοχών, να ενημερώσουν επαρκώς τους καταναλωτές για τους κινδύνους των PFAS και να καταβάλουν αποζημιώσεις, αποκατάσταση ζημιών και αστικά πρόστιμα.

Τι είναι τα PFAS

Τα PFAS (υπερ- και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες) χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες σε εκατοντάδες καταναλωτικά και βιομηχανικά προϊόντα, όπως αντικολλητικά σκεύη, αδιάβροχα και ανθεκτικά στους λεκέδες υφάσματα, καλλυντικά και συσκευασίες τροφίμων.

Χαρακτηρίζονται ως «παντοτινά χημικά» επειδή δεν διασπώνται εύκολα ούτε στο περιβάλλον ούτε στον ανθρώπινο οργανισμό, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου.

Επιστημονικές μελέτες έχουν συνδέσει την έκθεση σε ορισμένες ουσίες της κατηγορίας PFAS με αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, χαμηλό βάρος γέννησης, μειωμένη ανοσολογική απόκριση στα εμβόλια, καθώς και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των νεφρών και των όρχεων.

Προηγούμενοι συμβιβασμοί και αντιδράσεις

Η νέα αγωγή έρχεται σε συνέχεια σειράς δικαστικών εξελίξεων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τον Μάιο του 2025, η 3M συμφώνησε να καταβάλει έως και 450 εκατ. δολάρια στην Πολιτεία του Νιου Τζέρσεϊ για την επίλυση αξιώσεων σχετικά με τη μόλυνση του πόσιμου νερού από PFAS.

Παράλληλα, τον περασμένο μήνα η Chemours κατέληξε σε διακανονισμό ύψους 450 εκατ. δολαρίων με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ για υποθέσεις ρύπανσης υδάτινων πόρων στο Νιου Τζέρσεϊ, τη Βόρεια Καρολίνα και τη Δυτική Βιρτζίνια.

Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις χαρακτήρισαν τη συμφωνία ανεπαρκή, ενώ οι αρχές της Βόρειας Καρολίνας υποστήριξαν ότι δεν αντιμετωπίζει ουσιαστικά τις επιπτώσεις της ρύπανσης στις τοπικές κοινωνίες.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τον Μάιο ότι προχωρά στην αναθεώρηση ορισμένων από τα όρια για τις συγκεντρώσεις PFAS στο πόσιμο νερό, τα οποία είχαν θεσπιστεί το 2024 από την προηγούμενη κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν, ανοίγοντας εκ νέου τη συζήτηση για το επίπεδο προστασίας της δημόσιας υγείας από τις συγκεκριμένες χημικές ουσίες.

Πηγή: Reuters