Οι υπερδοσολογίες φαρμάκων GLP-1 για απώλεια βάρους και διαβήτη παρουσιάζουν εκρηκτική αύξηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, με τα κέντρα δηλητηριάσεων να καταγράφουν άνοδο σχεδον 1500% στις σχετικές κλήσεις από το 2019 μέχρι σήμερα.

Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Δεδομένων Δηλητηριάσεων των ΗΠΑ, μόνο από τον Ιανουάριο έως τις 30 Απριλίου 2025 καταγράφηκαν 3.633 περιστατικά έκθεσης που σχετίζονταν με φάρμακα GLP-1.

Τα δεδομένα από πολιτείες όπως η Καλιφόρνια και η Ουάσιγκτον δείχνουν επίσης σημαντική αύξηση των περιστατικών, αρκετά από τα οποία απαιτούν νοσηλεία ή αντιμετώπιση στα επείγοντα περιστατικά.

Τι προκαλεί τις υπερδοσολογίες

Οι ειδικοί αποδίδουν το πρόβλημα κυρίως σε:

• λανθασμένη αυτοχορήγηση των ενέσεων,
• σύγχυση στη δοσολογία,
• χρήση σκευασμάτων από φαρμακεία που δεν έχουν ακριβείς μεθόδους μέτρησης
• ανεπαρκή ενημέρωση των ασθενών,
• προσπάθεια ταχύτερης απώλειας βάρους μέσω αυξημένων δόσεων.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα λεγόμενα «compound» ή παρασκευασμένα φάρμακα, όπου ασθενείς έχουν αναφέρει ότι έλαβαν έως και δεκαπλάσια δόση λόγω λάθους στη χρήση σύριγγας και στις μονάδες μέτρησης.

Τα πιο συχνά λάθη των ασθενών

Σύμφωνα με τους γιατρούς και τα κέντρα δηλητηριάσεων, τα πιο συχνά λάθη είναι:

• λήψη δεύτερης δόσης πολύ σύντομα,
• διπλή χορήγηση επειδή ο ασθενής πίστεψε ότι η πένα δεν λειτούργησε,
• σύγχυση μεταξύ ημερήσιας και εβδομαδιαίας δοσολογίας,
• λανθασμένη χρήση φιαλιδίων πολλαπλών δόσεων,
• απότομη αύξηση της δόσης χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Η Sara Ghoneim, MD, εκπρόσωπος της Αμερικανικής Γαστρεντερολογικής Εταιρείας και ειδικός στο Massachusetts General Hospital, δήλωσε ότι έχει δει ασθενείς να: «λαμβάνουν δόσεις πολύ νωρίς, να διπλασιάζουν τη δόση επειδή νόμιζαν ότι η πένα δεν λειτουργούσε ή να αντλούν λάθος ποσότητες από φιαλίδια πολλαπλών δόσεων».

Πραγματικά περιστατικά υπερδοσολογίας

Σε πρόσφατη σειρά περιστατικών αναφέρθηκαν:

• 53χρονος άνδρας που έκανε ένεση 2 mg σεμαγλουτίδης αντί για 0,1 mg,
• 45χρονη γυναίκα που χορήγησε 2,4 mg αντί για 0,25 mg κατά την έναρξη θεραπείας.

Ο γιατρός Marc-André Cornier περιέγραψε επίσης περιστατικό ασθενούς που έκανε καθημερινές ενέσεις αντί για εβδομαδιαίες "αρρώστησε σοβαρά και κατέληξε στα επείγοντα».

Οι παρενέργειες της υπερδοσολογίας

Τα συμπτώματα υπερδοσολογίας GLP-1 μοιάζουν με τις συνηθισμένες παρενέργειες των φαρμάκων, αλλά συχνά είναι πιο έντονα και διαρκούν περισσότερο.

Συχνότερα συμπτώματα:

• ναυτία,
• έμετος,
• διάρροια,
• δυσκοιλιότητα,
• κοιλιακό άλγος,
• σοβαρή αφυδάτωση.

Ο «υποτιμημένος» κίνδυνος: υπογλυκαιμία

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η υπογλυκαιμία παραμένει ένας σοβαρός αλλά συχνά υποτιμημένος κίνδυνος.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Ghoneim:

• υπογλυκαιμία έχει καταγραφεί έως και στο 9% των περιστατικών υπερδοσολογίας,
• ακόμη και σε άτομα χωρίς διαβήτη,
• ακόμη και χωρίς συγχορήγηση ινσουλίνης.

Ο κίνδυνος αυξάνεται περαιτέρω όταν τα GLP-1 συνδυάζονται με:

• αλκοόλ,
• κάνναβη,
• άλλες ουσίες ή φάρμακα.

Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά

Οι γιατροί εκτιμούν ότι η ραγδαία δημοτικότητα των GLP-1 για απώλεια βάρους έχει οδηγήσει:

• σε ευρύτερη χρήση χωρίς επαρκή ιατρική παρακολούθηση,
• σε προμήθεια φαρμάκων από μη ελεγχόμενες πηγές,
• σε λανθασμένη αντίληψη ότι «μεγαλύτερη δόση σημαίνει ταχύτερη απώλεια βάρους».

Παράλληλα, η πίεση για γρήγορα αποτελέσματα οδηγεί αρκετούς ασθενείς να παρακάμπτουν τη σταδιακή τιτλοδότηση της δόσης.

Τι συστήνουν οι ειδικοί

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η σωστή εκπαίδευση των ασθενών είναι πλέον απαραίτητη.

Οι βασικές οδηγίες περιλαμβάνουν:

• αναλυτική επίδειξη της διαδικασίας με το ενέσιμο,
• σαφείς οδηγίες για τη δοσολογία,
• ενημέρωση για τη βραδεία αύξηση της δόσης,
• αποφυγή αλλαγών χωρίς ιατρική καθοδήγηση,
• ασφαλή φύλαξη των φαρμάκων, ειδικά σε σπίτια με παιδιά.

Η Ghoneim υπογράμμισε ότι «το 91% των περιστατικών σχετίζεται με λάθη αυτοχορήγησης, ενώ το 21% συμβαίνει κατά την πρώτη χρήση της σύριγγας».

Δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο για την υπερδοσολογία GLP-1.

Η αντιμετώπιση βασίζεται κυρίως:

• στην υποστηρικτική θεραπεία,
• στην ενυδάτωση,
• στην παρακολούθηση των επιπέδων σακχάρου,
• και στην άμεση επικοινωνία με κέντρο δηλητηριάσεων ή ιατρικό τοξικολόγο.

Πηγή: Medscape