Πέρα από τις κλινικές δοκιμές που περιλαμβάνουν χιλιάδες εθελοντές, υπάρχουν άλλοι τρόποι να εξετάσεις αν ένα εμβόλιο COVID-19 λειτουργεί; Κάποιοι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι η απάντηση είναι θετική. Ειδικότερα, προτείνουν τον υπολογισμό της ικανότητας ενός εμβολίου να προκαλέσει την παραγωγή εξουδετερωτικών αντισωμάτων, που δένονται με τον ιό και τον αποτρέπουν από το να εισέλθει στα κύτταρα.

Άλλες σχετικές πρόσφατες μελέτες, όμως, η τελευταία δημοσιεύτηκε ως προεκτύπωση στις 24 Ιουνίου, αναφέρονται σε άλλες «συσχετίσεις προστασίας». Τα δεσμευτικά αντισώματα, - τα οποία προσκολλώνται στον ιό αλλά δεν εμποδίζουν την είσοδο - και ένα άλλο σύνολο «πολεμιστών» του ανοσοποιητικού που ονομάζονται Τ κύτταρα.

Οι αποφάσεις για τα εμβόλια ίσως σύντομα εξαρτώνται στην καλύτερη κατανόηση αυτών των υποστηρικτικών παραγόντων.

Αρκετές εταιρείες ενημερώνουν τα δεδομένα των εμβολίων COVID-19 που έχουν προσαρμοστεί για την προστασία έναντι νέων ιογενών παραλλαγών και ελπίζουν ότι οι ρυθμιστικοί οργανισμοί δεν θα απαιτήσουν να τους δείξουν την αποτελεσματικότητα σε μεγάλες κλινικές δοκιμές, οι οποίες δεν είναι μόνο χρονοβόρες και δαπανηρές, αλλά και όλο και πιο ηθικά εύθραυστες επειδή ορισμένοι από τους εθελοντές πρέπει να λάβουν εικονικό φάρμακο παρόλο που είναι πλέον διαθέσιμα αποτελεσματικά εμβόλια.

Με την καθιέρωση μίας συσχέτισης προστασίας, οι δοκιμές μπορούν να οδηγήσουν σε ένα αναβαθμισμένο εμβόλιο σε μια πολύ μικρότερη ομάδα εθελοντών και στη συνέχεια να ελέγξουν εάν παράγουν την ενδεδειγμένη ανοσολογική απόκριση. (Με αυτόν τον τρόπο εγκρίνονται τα ετήσια «ενημερωμένα» εμβόλια κατά της γρίπης.) Οι υπάλληλοι της υγείας μπορούν επίσης να στραφούν σε συσχετίσεις όταν σκέφτονται να δώσουν προτεραιότητα στα υπάρχοντα εμβόλια COVID-19, να επιτρέψουν νέους συνδυασμούς εμβολίων (match and mix) ή ακόμα και όταν λαμβάνουν αποφάσεις για εντελώς νέα εμβόλια.

Τα εμπόδια που ορθώνονται

Αλλά η εύρεση ισχυρών συσχετισμών είναι δύσκολη. Κατά τη διάρκεια των μεγάλων δοκιμών που οδήγησαν στην έγκριση των εμβολίων COVID-19, οι ερευνητές παρακολούθησαν τις αποκρίσεις αντισωμάτων και προσπάθησαν να τα συσχετίσουν με τις πιθανότητες να αρρωστήσουν οι συμμετέχοντες. Διαφορετικές δοκιμές, ωστόσο, χρησιμοποίησαν διαφορετικούς προσδιορισμούς αντισωμάτων και διαφορετικούς ορισμούς της ήπιας νόσσης με COVID-19, το κύριο τελικό σημείο στις δοκιμές. Πολλές δοκιμές δεν είχαν επίσης τη στατιστική δύναμη να μετρήσουν την προστασία από τη νοσηλεία και το θάνατο, που αποτελεί το πιο σημαντικό εφόδιο που σου προσφέρει το εμβόλιο COVID-19. Επίσης, λίγες δοκιμές εξέτασαν προσεκτικά τα Τ κύτταρα, τα οποία είναι πολύ πιο δύσκολο να μετρηθούν.

Σε κάθε περίπτωση, δύο μελέτες - που δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά ως προεκτυπώσεις τον Μάρτιο - επιβεβαίωσαν την πρόβλεψη πολλών επιστημόνων ότι τα εξουδετερωτικά αντισώματα ("neuts") διαδραματίζουν βασικό ρόλο. Για να «ομαλοποιήσουν» τις διάφορες δοκιμασίες που χρησιμοποιήθηκαν στις δοκιμές, συνέκριναν τα επίπεδα αντισωμάτων που προκαλούνται από κάθε εμβόλιο με αντισώματα που βρέθηκαν σε άτομα που μολύνθηκαν με φυσικό τρόπο στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου της δοκιμής. Και στις δύο αναλύσεις, τα εμβόλια που πυροδότησαν υψηλότερα επίπεδα αντισωμάτων σε σχέση με αυτά που παρατηρήθηκαν σε άτομα που ανάρρωσαν από την COVID-19, προσέφεραν την καλύτερη προστασία. Επομένως, αυτό αποτελεί ισχυρή απόδειξη συσχέτισης.

Συμπερασματικά, αυτές οι συσχετίσεις ίσως μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά με τις κλινικές δοκιμές για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την αποτελεσματικότητα των νέων εμβολίων COVID που προσαρμόζονται στις νέες μεταλλάξεις.