Πώς μπορεί η φωνή των ασθενών να μετατραπεί σε ουσιαστική επιρροή στις αποφάσεις και σε μετρήσιμες αλλαγές στο σύστημα υγείας; Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα του 15ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ασθενών, με κεντρικό τίτλο: «Πρόσβαση, Ποιότητα, Ισότητα, Βιωσιμότητα: Οι Προτεραιότητες των Ασθενών για το Εθνικό Σύστημα Υγείας» που διοργανώνει η Ένωση Ασθενών Ελλάδας στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2026, στο ξενοδοχείο Divani Caravel στην Αθήνα, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Σημαντικός θεσμός διαλόγου

Η φετινή διοργάνωση έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς σηματοδοτεί 15 χρόνια διαλόγου, διεκδίκησης και ενεργού συμμετοχής των ασθενών στη διαμόρφωση της πολιτικής υγείας στην Ελλάδα. Δεκαπέντε χρόνια κατά τα οποία το Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών εξελίχθηκε σε έναν σημαντικό θεσμό δημόσιου διαλόγου, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι την Πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα, τους επαγγελματίες υγείας, τους θεσμικούς φορείς και, πρωτίστως, τους ίδιους τους ασθενείς.

Σήμερα, όμως, η πρόκληση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Δεν αρκεί οι ασθενείς να έχουν φωνή και θεσμική εκπροσώπηση. Η συμμετοχή τους πρέπει να έχει ουσιαστικό αντίκρισμα στον σχεδιασμό των πολιτικών, στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και, τελικά, στην καθημερινή ζωή των πολιτών.

Με κεντρικούς άξονες την πρόσβαση, την ποιότητα, την ισότητα και τη βιωσιμότητα, το φετινό συνέδριο φιλοδοξεί να αναδείξει τις προτεραιότητες των ασθενών για ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, αντιμετωπίζει τις ανισότητες και αξιοποιεί την επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο προς όφελος όλων.

Στο επίκεντρο οι πραγματικές ανάγκες των ασθενών

Μέσα από τις θεματικές συζητήσεις του διημέρου θα τεθούν κρίσιμα ερωτήματα που αφορούν το παρόν και το μέλλον της υγειονομικής περίθαλψης:

• Πρόσβαση και ανισότητες: Πώς διασφαλίζεται ότι κάθε πολίτης λαμβάνει την κατάλληλη φροντίδα, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας, το εισόδημα ή τη νόσο με την οποία ζει;
• Το πραγματικό κόστος της υγείας: Πόσο επιβαρύνουν οι ιδιωτικές δαπάνες τους ασθενείς και τις οικογένειές τους και πώς επηρεάζουν την πρόσβαση και τη συνέχεια της θεραπείας;
• Ποιότητα, ασφάλεια και εμπειρία ασθενών: Πώς περνάμε από την αξιολόγηση των υπηρεσιών αποκλειστικά με διοικητικούς και κλινικούς δείκτες στη συστηματική αξιοποίηση της εμπειρίας και των αποτελεσμάτων που έχουν σημασία για τους ίδιους τους ασθενείς;
• Ψηφιακή υγεία και τεχνητή νοημοσύνη: Πώς αξιοποιούμε τις νέες τεχνολογίες και τα δεδομένα υγείας για καλύτερη φροντίδα, χωρίς να δημιουργούμε νέους αποκλεισμούς;
• Φαρμακευτική πολιτική και καινοτομία: Πώς επιτυγχάνεται η έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση στις κατάλληλες θεραπείες, με ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών στις διαδικασίες αξιολόγησης και λήψης αποφάσεων;
• Πρόληψη και εγγραμματοσύνη υγείας: Πώς ενδυναμώνουμε τους πολίτες ώστε να κατανοούν τις πληροφορίες για την υγεία τους, να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις και να συμμετέχουν ενεργά στη φροντίδα τους;
• Υγιής γήρανση και μακροχρόνια φροντίδα: Πώς προσαρμόζεται το σύστημα υγείας στις ανάγκες ενός πληθυσμού που γηράσκει και ζει όλο και περισσότερο με χρόνια νοσήματα;

Στο Συνέδριο θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι της πολιτικής ηγεσίας, της δημόσιας διοίκησης, της ακαδημαϊκής και επιστημονικής κοινότητας, των επαγγελματιών υγείας, της κοινωνίας των πολιτών και των συλλόγων ασθενών από όλη την Ελλάδα.

Η παρουσία εκπροσώπων από διαφορετικούς τομείς της πολιτικής υγείας δημιουργεί την ευκαιρία για έναν ουσιαστικό διάλογο, με στόχο όχι μόνο την ανάδειξη των υφιστάμενων προκλήσεων, αλλά και τη διαμόρφωση συγκεκριμένων προτάσεων και προτεραιοτήτων για τις αναγκαίες αλλαγές.

Από τη διεκδίκηση στη συνδιαμόρφωση

Η επέτειος των 15 χρόνων αποτελεί αφορμή για απολογισμό, αλλά κυρίως για τον προσδιορισμό των επόμενων βημάτων. Σε αυτή τη διαδρομή, το οργανωμένο κίνημα των ασθενών έχει ενισχύσει τη θεσμική του παρουσία και έχει συμβάλει στην ανάδειξη σημαντικών ζητημάτων πολιτικής υγείας: από την αξιολόγηση της εμπειρίας των ασθενών και τη συμμετοχή τους σε διαδικασίες ποιότητας και ασφάλειας, έως την αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας, την πρόληψη και την εγγραμματοσύνη υγείας.

Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας, ως Εθνική Συνομοσπονδία που εκπροσωπεί 88 συλλόγους ασθενών, στη σχετική ανακοίνωσή της τονίζει ότι «συνεχίζει να διεκδικεί τη μετάβαση από τη θεσμική αναγνώριση στην ουσιαστική συνδιαμόρφωση των πολιτικών υγείας. Γιατί ένα σύστημα υγείας δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά αποτελεσματικό, δίκαιο και βιώσιμο εάν δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ανθρώπων που το χρησιμοποιούν. Το 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση σε όλους όσοι ενδιαφέρονται για την υγεία και το μέλλον της: επαγγελματίες υγείας, επιστήμονες, εκπροσώπους φορέων, συλλόγους ασθενών και πολίτες».