Σύμφωνα με την σχετική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, ένας τύπος βακτηρίου που προκαλεί οδοντική πλάκα μπορεί να βρίσκεται πίσω από μια ανθεκτική στη θεραπεία μορφή καρκίνου του παχέος εντέρου.
Το συγκεκριμένο βακτήριο, το οποίο φαίνεται να λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας των καρκινικών κυττάρων έναντι των φαρμάκων που χορηγούνται για αντιμετώπιση του καρκίνου, εντοπίστηκε στο 50% των όγκων που εξετάστηκαν στη μελέτη. Η ανακάλυψη αυτή, λένε οι ειδικοί, θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για νέες θεραπείες και πιθανώς νέες μεθόδους προσυμπτωματικού ελέγχου.

Ανησυχητική αύξηση των κρουσμάτων

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι η δεύτερη αιτία θανάτων από καρκίνο στις Ηνωμένες Πολιτείες και αναμένεται να προκαλέσει περισσότερες από 53.000 απώλειες στη χώρα το 2024, σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία.

Το ανησυχητικό στοιχείο σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι η απότομη αύξηση των περιστατικών καρκίνου αυτού του τύπου σε νεότερης ηλικίας ανθρώπους, όπως καταγράφεται τα τελευταία χρόνια.
Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας κάτω των 55 ετών που διαγνώστηκαν με καρκίνο του παχέος εντέρου σχεδόν διπλασιάστηκε μεταξύ 1995 και 2019, κάνοντας άλμα από το 11% στο 20% των περιπτώσεων. Επιπλέον, αυτές οι περιπτώσεις συχνά διαγιγνώσκονται σε μεταγενέστερα, πιο επιθετικά στάδια, παρατηρούν οι γιατροί χωρίς να μπορούν ακόμα να αποσαφηνίσουν τον λόγο αυτής της αύξησης.

«Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι σε μεγάλο ποσοστό ιάσιμος όταν διαγνωστεί έγκαιρα, αλλά τα κρούσματα σε νεότερους ανθρώπους αυξάνονται και δεν ξέρουμε γιατί», δήλωσε ο Δρ Flavio Rocha, Χειρουργός Ογκολόγος και επικεφαλής στο Ινστιτούτο Καρκίνου Knight, του Πανεπιστημίου Υγείας & Επιστήμης του Όρεγκον.

Η νέα έρευνα δεν απέδειξε ως ένοχο για αυτή την αύξηση το συγκεκριμένο βακτήριο όμως έθεσε το ερώτημα περαιτέρω διερεύνησης μιας πιθανής σύνδεσης, επισήμανε η επικεφαλής της μελέτης Δρ Susan Bullman, επίκουρη Καθηγήτρια Βιολογίας στο Κέντρο Καρκίνου Fred Hutchinson στο Σιάτλ.

Πώς δρα το συγκεκριμένο βακτήριο

Οι επιστήμονες σχεδόν την τελευταία δεκαετία, είχαν ενδείξεις για πιθανή σύνδεση του συγκεκριμένου βακτηρίου και του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Τέτοια βακτήρια συνήθως εντοπίζονται μόνο στην στοματική κοιλότητα, μακριά από το παχύ έντερο, και προκαλούν ασθένειες που συνδέονται με τα ούλα και τη συσσώρευση πλάκας. Παρά τις υποψίες, οι ερευνητές δεν μπορούσαν να αποκωδικοποιήσουν τον τρόπο με τον οποίο το βακτήριο αυτό θα μπορούσε να επιβιώσει στο έντερο και να προσεγγίσει καρκινικά κύτταρα.

Στη μελέτη, οι επιστήμονες εξέτασαν τη βακτηριακή σύνθεση σχεδόν 200 όγκων του παχέος εντέρου, καθώς και δείγματα κοπράνων από περισσότερα από 1.200 άτομα, τα μισά εκ των οποίων δεν είχαν καρκίνο.

Αυτό που ανακάλυψαν ήταν ότι τα βακτήρια τελικά έχουν πιο πολύπλοκο μηχανισμό δράσης από ότι φαινόταν.
Το συγκεκριμένο είδος, έχει δύο διακριτούς υποτύπους, και ο ένας από αυτούς φαίνεται ότι μπορεί να προστατεύει τους όγκους του παχέος εντέρου από φάρμακα που καταπολεμούν τον καρκίνο, λειτουργώντας σαν μανδύας όπως χαρακτηριστικά είπαν οι ειδικοί.

Υπό κανονικές συνθήκες, τα κύτταρα του ανοσοποιητικού που ονομάζονται Τ-κύτταρα αναγνωρίζουν και επιτίθενται στα καρκινικά κύτταρα. Όμως με την βοήθεια του συγκεκριμένου βακτηρίου, τα καρκινικά κύτταρα ενεργοποιούν έναν άλλο τύπο ανοσοκυττάρου που τους επιτρέπει να περνούν κάτω από τα ραντάρ των κυττάρων που είναι υπεύθυνα για την αντιμετώπιση των εισβολέων.

Ο κρυφός αυτός υπότυπος του βακτηρίου, εντοπίστηκε στο 50% των όγκων του παχέος εντέρου που συλλέχθηκαν στη μελέτη. Οι ασθενείς που έχουν υψηλά επίπεδα συγκέντρωσης αυτού του βακτηρίου στους όγκους του παχέος εντέρου, τελικά έχουν και πολύ χειρότερη πρόγνωση καθώς δεν ανταποκρίνονται τόσο καλά στη χημειοθεραπεία και παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο υποτροπής, εξηγούν οι ερευνητές.
Επιπλέον, στην μελέτη φάνηκε ότι το βακτήριο φαίνεται ότι μπορεί να επιβιώσει στο ταξίδι μέσω του στομάχου ώστε να προσεγγίσει το έντερο, διαψεύδοντας την θεώρηση ότι τα στομαχικά οξέα αρκούν για την εξουδετέρωση του.

Νέοι θεραπευτικοί στόχοι

Η ανακάλυψη του υπότυπου αυτού του βακτηρίου έχει τεράστια σημασία στο πεδίο ανάπτυξης στοχευμένων θεραπειών, εξηγεί ο Δρ Michael White, επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής στο Κέντρο Καρκίνου Anderson του Πανεπιστημίου του Τέξας.

«Υπάρχουν στοιχεία ότι εάν καταφέρουμε να απαλλάξουμε τον οργανισμό από αυτά τα βακτήρια, θα ανταποκριθεί καλύτερα στην θεραπεία κατά του καρκίνου», τονίζει ο Δρ White, αποκαλύπτοντας πώς σύντομα αναμένεται να ξεκινήσουν κλινικές δοκιμές που θα εξετάζουν εάν η θεραπεία ενός ασθενούς με αντιβιοτικά πριν από τη χημειοθεραπεία θα βελτιώνει τα αποτελέσματα της αντικαρκινικής αγωγής.

Οι επιστήμονες επίσης εξετάζουν τρόπους να εντοπίζουν το συγκεκριμένο βακτήριο όταν ακόμα βρίσκεται στην στοματική κοιλότητα ώστε πιθανώς να το εξαλείφουν χωρίς να του δίνουν την ευκαιρία να ταξιδέψει προς το έντερο.
Ακόμα κι αν τα αντιβιοτικά δεν μπορούν να το εξαφανίσουν εντελώς ο εντοπισμός του μπορεί να χρησιμεύσει ως δείκτης για το ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο να αναπτύξουν μελλοντικά επιθετικό καρκίνο του παχέος εντέρου, προσθέτουν οι επιστήμονες.

Υπάρχει επίσης η δυνατότητα αξιοποίησης των ίδιων των βακτηρίων για την καταπολέμηση του καρκίνου. Ο υποτύπος έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να εισέλθει στα καρκινικά κύτταρα αρκετά εύκολα, επομένως αν οι ερευνητές καταφέρουν να το τροποποιήσουν γενετικά, είναι σε θέση να αποκτήσουν έναν θεραπευτικό Δούρειο Ίππο που θα μεταφέρει το φάρμακο κατευθείαν στην καρδιά του όγκου.

Πηγή: nbcnews.com