Τα βακτήρια αυτά επηρεάζουν σημαντικά την ανθρώπινη υγεία, συμπεριλαμβανομένου του μεταβολικού συνδρόμου, της χρόνιας εντερικής φλεγμονής, του καρκίνου, των καρδιαγγειακών παθήσεων και των νευρολογικών διαταραχών. Η σύνθεση και οι δραστηριότητες της μικροχλωρίδας του εντέρου επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες. Αυτοί μπορεί να είναι τα αντιβιοτικά, οι χειρουργικές θεραπείες, η διατροφή, ο τρόπος ζωής και οι περιβαλλοντικές συνθήκες.

Τα παραδοσιακά προβιοτικά όπως το Bifidobacterium και το Lactobacillus είναι γνωστά για τις ευεργετικές τους ιδιότητες. Δεν είναι τυχαίο συνεπώς ότι καταναλώνονται ευρέως από τον άνθρωπο.

Σήμερα έρχεται να προστεθεί στα παραπάνω ευεργετικά προβιοτικά η A. muciniphila. Πρόκειται για ένα συμβιωτικό Gram-αρνητικό βακτήριο, προβιοτικό επόμενης γενιάς, δεδομένου ότι δείχνει μία αρκετά υποσχόμενη δράση στη θεραπεία ιατρικών παθήσεων όπως η παχυσαρκία, η κατάθλιψη και η νόσος Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με τη Διαιτολόγο-Διατροφολόγο Μαρία Αγγελή-Κιλιτσιάν.

To A. muciniphila υπάρχει στους ανθρώπους στο μητρικό γάλα και σε πολλά πεπτικά όργανα όπως το στόμα, το πάγκρεας, στη χοληδόχο κύστη, το λεπτό έντερο, τη σκωληκοειδής απόφυση και το κόλον.

Βακτήρια και απώλεια βάρους

Ο ρόλος των βακτηρίων του εντέρου είναι πολλαπλός. Η λειτουργία όμως που σχετίζεται με την απώλεια βάρους έγκειται στην καλή μεταβολική υγεία.

Ακόμη, η δυσβίωση (ανισορροπία) του εντερικού μικροβιώματος συμβάλλει στην ενεργειακή ανισορροπία. Η παρέμβαση στο εντερικό μικροβίωμα αποτελεί μια πιθανή θεραπευτική μέθοδο στις μεταβολικές παθήσεις, όπως η παχυσαρκία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 και η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος.

Όσο περισσότερες ποικιλίες βακτηρίων αποικίζουν το εντερικό μικροβίωμα τόσο καλύτερη είναι η υγεία του ξενιστή. Σύμφωνα με μελέτες τα άτομα που παρουσιάζουν μεγαλύτερη ποικιλομορφία στα βακτήρια του εντέρου τείνουν να έχουν και φυσιολογικό βάρος.

Η Akkermansia muciniphila στη ρύθμιση του βάρους

Η παχυσαρκία αυξάνεται σε συχνότητα παγκοσμίως. Εκτιμάται ότι σχεδόν δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι (24% του παγκόσμιου πληθυσμού) θα είναι παχύσαρκοι έως το 2035.

Η παχυσαρκία και οι συνοδές μεταβολικές διαταραχές χαρακτηρίζονται από χαμηλού βαθμού φλεγμονή, εντερική δυσβίωση, καθώς η ανισορροπία μεταξύ της κατανάλωσης και της δαπάνης ενέργειας ευνοεί στο να επικρατήσουν παθογόνα βακτήρια.

Αναλύσεις στο μικροβίωμα υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών έδειξαν ότι υπήρχαν χαμηλά επίπεδα του A. muciniphila σε σύγκριση με τα αδύνατα παιδιά.

• Τα βακτήρια Akkermansia τρέφονται με τη βλέννα του εντερικού βλεννογόνου. Παράγουν SCFA (λιπαρά οξέα μακράς αλύσου), τα οποία επιδρούν στην όρεξη και τον κορεσμό, στην καθυστέρηση της γαστρικής κένωσης και στην αύξηση της ενεργειακής δαπάνης στους μύες, ελέγχοντας έτσι την αύξηση του βάρους.
• Το A. muciniphila κατοικεί στον εντερικό βλεννογόνο διατηρώντας άθικτο τον εντερικό φραγμό. Παράλληλα ,συμβάλει στην μεταβολική υγεία για τη διατήρηση του βάρους. Μπορεί επίσης να αποκαταστήσει τη λειτουργία του εντερικού φραγμού μειώνοντας τα επίπεδα των φλεγμονωδών LPS (λιποπολυσακχαριτών ) που αυξάνονται από τη διατροφή δυτικού τύπου.

Η Akkermansia muciniphila αποικίζει το βλεννογόνο του εντέρου και ρυθμίζει τον βασικό μεταβολισμό.

Αρκετές μελέτες σε ζωϊκά μοντέλα και σε ανθρώπους παρατήρησαν ότι η A. muciniphila συσχετίζεται σταθερά με την παχυσαρκία εντοπίζοντας μια νέα πρωτεΐνη (P9) που εκκρίνεται από το A. muciniphila και διεγείρει την έκκριση GLP-1 την ορμόνη που εκκρίνεται από τα εντερικά κύτταρα κάθε φορά που τρώμε με στόχο την απορρόφηση των σακχάρων στο αίμα για αποφυγή υπεργλυκαιμίας. Επιβεβαίωσαν ότι η Akkermansia βελτίωσε την παχυσαρκία και την αντίσταση στην ινσουλίνη που προκαλείται από τη διατροφή. Σημαντικά αποτελέσματα απώλειας βάρους επιτυγχάνονται μόνο με υψηλές δόσεις A. Muciniphila.

Διατροφική παρέμβαση

Η διατροφική παρέμβαση αποτελεί μια υγιεινή προσέγγιση στην αλλαγή του τρόπου ζωής για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Έχει αποδειχθεί ότι είναι ευεργετική για την ομοιόσταση του εντέρου και σχετίζεται με την αύξηση της A. muciniphila στο έντερο.

Έχουν προταθεί διατροφικές παρεμβάσεις για την μείωση της παχυσαρκίας που επικεντρώνονται στον περιορισμό των θερμίδων, στην μείωση της ενέργειας ή σε μια δίαιτα πλούσια σε πρεβιοτικές ίνες, οι οποίες όλες σχετίζονται με την αύξηση της A. muciniphila στον ξενιστή.

• Οι δίαιτες που είναι πλούσιες σε πρεβιοτικές ίνες αυξάνουν τον αριθμό του A. muciniphila στο μικροβίωμα. Επίσης, τα προβιοτικά συμπληρώματα μπορούν να αυξήσουν στο >100πλάσιο τα επίπεδα του A. muciniphila.
• Οι πολυφαινόλες, όπως το εκχύλισμα cranberry, η κουρκουμίνη και η γαλλική επιγαλλοκατεχίνη που βρίσκεται στο πράσινο τσάι, τα μαύρα σμέουρα, τα κόκκινα σταφύλια, και το εκχύλισμα ροδιού αυξάνουν την αφθονία του Akkermansia muciniphila στο μικροβίωμα του εντέρου. Με αυτόν τον τρόπο, συμβάλλουν στην πρόληψη της αύξησης βάρους και των μεταβολικών διαταραχών που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Η μεγαλύτερη αφθονία του A. muciniphila προκαλείται και από τις επιδράσεις της καψαϊκίνης κατά της παχυσαρκίας.
• Συμπεριλάβετε στη διατροφή σας βρώμη, φασόλια και λαχανικά για εύκολη πέψη, κεφίρ, γιαούρτι, κομπούχα, ξινολάχανο, κίμτσι, πίκλες. Συμβάλλουν στη δημιουργία ενός υγιούς μικροβιώματος.
• Πρεβιοτικά: Πρόκειται για τρόφιμα όπως το σκόρδο, τα κρεμμύδια και οι μπανάνες. Τροφοδοτούν τα καλά βακτήρια στα έντερα, μεταξύ των οποίων και το Akkermansia muciniphila
• Αυξάνοντας τις φυτικές ίνες που βρίσκονται στα φρούτα, λαχανικά, όσπρια, στα δημητριακά ολικής αλέσεως λειτουργούν ως πρεβιοτικά παρέχοντας πολύτιμα θρεπτικά συστατικά για πολλά ευεργετικά βακτήρια τα οποία με τη σειρά τους βοηθούν στην ανάπτυξη του Akkermansia.

Συμπληρώματα προβιοτικών

Ως η επόμενη γενιά προβιοτικών, το Akkermansia muciniphila έχει προσελκύσει μεγάλη προσοχή και επιστημονική έρευνα λόγω των προβιοτικών του ιδιοτήτων.

Παρόλο που υπάρχουν αποδεδειγμένες θετικές επιδράσεις στα μεταβολικά προφίλ, έχουν αμφισβητήσει τις ευεργετικές κλινικές επιδράσεις της στην περίπτωση των βαριατρικών ασθενών.

Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να διευκρινιστεί με σαφήνεια σε ποιες παθήσεις μπορεί να εφαρμοστεί αποφεύγοντας τη χρήση της όταν είναι άχρηστη ή δεν συνιστάται αυστηρά, όπως στην περίπτωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ), το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή η ενδομητρίωση, και στην περίπτωση της νόσου Πάρκινσον και της σκλήρυνσης κατά πλάκας.

«Η χορήγηση της Akkermansia θα πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά σε ατομική βάση, προσαρμόζοντας τις θεραπείες στην κλινική κατάσταση των ασθενών» καταλήγει η κυρία Μαρία Αγγελή-Κιλιτσιάν.