Η γλυκοζαμίνη, ένα από τα πιο δημοφιλή συμπληρώματα διατροφής για την ανακούφιση από τους πόνους των αρθρώσεων, ενδέχεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εξέλιξης της ήπιας γνωστικής διαταραχής σε νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα έρευνα επιστημόνων του Πανεπιστημίου της Φλόριντα.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Metabolism, βασίστηκε σε ανάλυση μεγάλου όγκου ιατρικών δεδομένων ασθενών, καθώς και σε ευρήματα από προηγμένες απεικονιστικές τεχνικές σε ανθρώπινους εγκεφαλικούς ιστούς και πειραματικά μοντέλα ποντικών με Αλτσχάιμερ.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα είναι προκαταρκτικά και δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση. Ωστόσο, θεωρούν ότι προσθέτουν ένα σημαντικό κομμάτι στο παζλ της σχέσης μεταξύ μεταβολικών διαταραχών και νευροεκφυλιστικών νοσημάτων.

Τι έδειξαν τα στοιχεία των ασθενών

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε ηλεκτρονικά αρχεία υγείας από το 2012 έως το 2024, εξετάζοντας ασθενείς με νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας, καθώς και άτομα με ήπια γνωστική διαταραχή (MCI).

Από την ανάλυση προέκυψε ότι περίπου το 8% των ασθενών ανέφερε χρήση γλυκοζαμίνης. Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν 1.896 ασθενείς με άνοια και 2.750 με ήπια γνωστική διαταραχή που λάμβαναν το συμπλήρωμα.

Μετά την προσαρμογή των αποτελεσμάτων για παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χρήση γλυκοζαμίνης συσχετίστηκε με 25% υψηλότερη πιθανότητα μετάβασης από ήπια γνωστική διαταραχή σε άνοια.

Παράλληλα, στους ασθενείς με ήδη εγκατεστημένη άνοια, η λήψη γλυκοζαμίνης συνδέθηκε με 25% αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Το εύρημα αυτό δεν παρατηρήθηκε στην ομάδα των ατόμων με ήπια γνωστική διαταραχή.

Μεταβολικός μηχανισμός

Οι επιστήμονες εντόπισαν έναν μεταβολικό μηχανισμό που φαίνεται να είναι υπερδραστήριος στον εγκέφαλο ασθενών με Αλτσχάιμερ. Πρόκειται για μια διαδικασία κατά την οποία προστίθενται μόρια σακχάρων σε πρωτεΐνες, επηρεάζοντας τη λειτουργία τους.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η διαταραχή αυτής της διαδικασίας ενδέχεται να συμβάλλει στην εξέλιξη της νόσου και να αποτελέσει νέο θεραπευτικό στόχο στο μέλλον.

«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι οι μεταβολικές διαταραχές αποτελούν σημαντικό παράγοντα στην εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ και ότι η αντιμετώπισή τους θα μπορούσε να συμπληρώσει τις υπάρχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις που επικεντρώνονται στις αμυλοειδείς πλάκες και τα νευροϊνιδιακά συμπλέγματα», αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης.

Τι έδειξαν πειράματα σε ποντίκια

Σε πειραματικά μοντέλα ποντικών με γενετική προδιάθεση για Αλτσχάιμερ, η χορήγηση γλυκοζαμίνης αύξησε σημαντικά την προσκόλληση σακχαρικών μορίων στις πρωτεΐνες των εγκεφαλικών κυττάρων. Τα ζώα παρουσίασαν επιδείνωση της κοινωνικής μνήμης, δηλαδή της ικανότητας αναγνώρισης άλλων ατόμων.

Αντίθετα, όταν οι ερευνητές ανέστειλαν χημικά τη συγκεκριμένη διαδικασία, παρατηρήθηκε βελτίωση της μνήμης.

Επιπλέον, η εξέταση ανθρώπινων εγκεφαλικών δειγμάτων από ασθενείς με Αλτσχάιμερ αποκάλυψε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα αυτής της «προσκόλλησης σακχάρων» σε σύγκριση με υγιείς εγκεφάλους.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τους ασθενείς

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει πως η γλυκοζαμίνη προκαλεί ή επιταχύνει τη νόσο Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, τα αποτελέσματα εγείρουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια της μακροχρόνιας χρήσης του συμπληρώματος σε άτομα με γνωστική έκπτωση ή διαγνωσμένη άνοια.

Μέχρι να υπάρξουν κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους που θα επιβεβαιώσουν ή θα διαψεύσουν τα ευρήματα, οι επιστήμονες συνιστούν στους ασθενείς να μην διακόπτουν τη θεραπεία ή τα συμπληρώματά τους χωρίς προηγούμενη συμβουλή από τον θεράποντα ιατρό τους.